De politieke waarheid

Coviva is de samenwerking in de varkensketen in Nederland. In dit verband werken boeren, voerindustrie, slachterijen, fokkerij en een bank samen met het ministerie van Landbouw aan een vitale varkenshouderij. Een levendige varkenshouderij met energie, levenslust en toekomstplannen. Ooit begonnen als antwoord op de lastige politieke situatie waarin de varkenshouderij zat. Al tien jaar is er veel tijd en geld gestoken in dit project. Toen vreesden we voor een sanering van 180 miljoen euro, vandaag vrezen we voor een sector die qua omvang door de ondergrens zakt. Wat vindt de nieuwe minister van landbouw na zijn 100-daagse verkenning?

Het interview met de minister als opening van het congres belooft veel goeds. Even de uitspraken op een rij:

· We moeten jonge ondernemers steunen;

· Varkenshouderij heeft al veel geleverd;

· We moeten koplopers niet steeds opnieuw opzadelen met weer strengere doelen;

· Doelen moeten absoluut gesteld worden en niet relatief en we moeten naar doelsturing;

· Innovatie moet doorgaan;

· Groengas is een kans en moeten we stimuleren;

· De overheid moet gaan leveren op gebied van vergunningen;

· Er zijn veel onterechte misverstanden over de varkenshouderij;

· Ik zie plezier en ondernemerschap bij varkenshouders;

· We willen voldoende voedsel blijven produceren;

· We hebben de afgelopen zeven jaar stilgestaan, nu moeten we vooruit;

· Ik zie de kracht van de Nederlandse landbouw en draag dat uit;

· Ik wil de goede initiatieven van de landbouw steunen en uitdragen;

· Blijf samenwerken.

Dat zijn mooie uitspraken. Alleen die zeven jaar stilstand is een trap na naar de vorige kabinetten, maar als Van Essen zijn uitspraken nakomt, is hem dat vergeven. Daar zit nu net de crux: komt hij zijn uitspraken na? Met zijn D66-achtergrond voelen zijn uitspraken een beetje alsof Geert Wilders zegt dat alle asielzoekers een fantastische bijdrage leveren aan Nederland.

Na deze opening hebben we als Coviva-bestuur in kleiner verband met de minister gesproken. We hadden drie pitches voorbereid en de minister luisterde met belangstelling.

De eerste pitch betrof het efficiënt moeten en willen produceren. Dat betekent meer voedsel met minder input. Daar moet op gestuurd worden (doelsturing) maar zonder dat we verzanden in ingewikkelde systemen en bureaucratie. Een plan waar eigenlijk niemand tegen kan zijn, maar wordt het meegenomen in het beleid van de minister? Hij gaf geen enkele hint daarover.

De tweede pitch betrof onze datasnelweg. In het IKB-systeem Holland Varken willen we transparant zijn. De consument mag weten hoe zijn varkensvlees is geproduceerd. Ketenpartners kunnen de keten nog meer optimaliseren door in een virtuele samenwerking data te delen. Daar is draagvlak voor en het systeem staat klaar. Dat vond de minister wel interessant en hij stelde een paar echt geïnteresseerde vragen. Als de sector dit al voor elkaar heeft, hoeft de overheid niets meer te bouwen. Gewoon vertrouwen op de sector en omarmen wat de sector zelf ontwikkelt.

De derde pitch betrof de keten. De varkenshouderij is meer dan varkensboeren. Voer, slacht, handel, logistiek, genetica en gezondheidszorg zorgen samen met de boer voor een geoliede machine. Als je daar een schakel uithaalt, valt de boel in elkaar. De boodschap is helder maar de minister gaf geen blijk van begrip hiervoor en de economie die hierachter schuilgaat. De markt krimpt nu eenmaal en dat is een trend die doorgaat. Dat de overheid deze krimp veroorzaakt en niet de markt, ontkende Van Essen stellig: „Ik stuur op stikstof en niet op dieraantallen. Minder dieren is dan onvermijdelijk”. Andere oplossingen, zoals Coviva ze aandraagt en zoals ze ook in het rapport van De Heij en anderen staan, worden vakkundig genegeerd.

Ik blijf me verbazen over de manier waarop dat in de Nederlandse politiek gaat. Negeren is een sterk wapen. Wat wordt genegeerd, is er niet en wat er niet is, hoeft ook niet te worden meegenomen in beleid. Het GIS-rapport van Greenpeace wordt direct doorgestuurd voor een beoordeling door het RIVM. Daarmee is het geen beleid maar wel een stuk dat niet meer kan worden genegeerd. Als de minister er niets mee doet, krijgt hij de linkse oppositie nooit achter zijn plannen en dus moeten de plannen extreem nadelig zijn voor de Nederlandse veehouderij om door de Kamer te krijgen. Eind juni komt de stikstofaanpak naar buiten en zal die worden aangeboden aan de Tweede Kamer. Ik heb er geen goed gevoel bij maar blijf positief. Als ondernemer vaar je je eigen koers. Helaas komen er om die reden nooit ondernemers in de Kamer, het provinciebestuur of de gemeenteraad.