Brussel trekt 540 miljoen euro uit voor boeren vanwege hoge kunstmestprijzen

Volgens de Commissie zijn de prijzen van kunstmest de afgelopen maanden fors opgelopen door geopolitieke spanningen en verstoringen in de aanvoer. Dat zet de bedrijfsvoering van boeren onder druk. Wanneer landbouwers minder kunstmest gebruiken vanwege de hoge kosten, kan dat leiden tot lagere opbrengsten en kwaliteitsverlies. Uiteindelijk kan dit ook gevolgen hebben voor de voedselvoorziening en voedselprijzen in Europa.

Nederland kan een beroep doen op 23 miljoen euro

De Europese Commissie wil 540 miljoen euro vrijmaken voor boeren die worden geconfronteerd met hoge kunstmestprijzen. Een belangrijk deel van dat bedrag komt uit een voorgestelde verhoging van de Europese landbouwreserve met 300 miljoen euro. Lidstaten mogen de Europese steun aanvullen met nationale middelen, waardoor het totale steunpakket kan oplopen tot 1,5 miljard euro.

Volgens LTO Nederland betekent dit dat Nederland door middel van een wijziging van het Nationaal Strategisch Plan een beroep kan doen op 23 miljoen euro uit de aangevulde crisisreserve. Een kwart van het steunbedrag mag worden ingezet om boeren te compenseren voor de gevolgen van de gestegen kunstmestprijzen, zo meldt LTO op haar website.

Lidstaten mogen voorschot op directe betalingen eerder uitkeren

Naast de financiële steun wil de Commissie ook aanpassingen doorvoeren binnen het GLB. Zo moeten lidstaten eerder voorschotten op directe betalingen kunnen uitkeren, vanaf 16 oktober in plaats van 1 december.

Ook komt er meer ruimte om bestaande GLB-middelen in te zetten voor ondersteuning van boeren die worden geraakt door de hoge kunstmestprijzen. Daarmee wil Brussel de liquiditeitspositie van landbouwbedrijven verbeteren.

Tevens krijgen lidstaten de mogelijkheid om het budget voor directe betalingen voor 2027 aan te passen. Volgens LTO krijgt Nederland in 2027 ruimte om geld over te hevelen van pijler 2 (plattelandsbeleid) naar pijler 1 (directe betalingen) tot maximaal 18,3 miljoen euro, en van pijler 1 naar pijler 2 tot 179,3 miljoen euro.

Europees Parlement en lidstaten moeten plan nog goedkeuren

Eurocommissaris Christophe Hansen (Landbouw) noemt de maatregelen noodzakelijk om boeren te helpen bij de aankoop van kunstmest voor het komende zaaiseizoen. Volgens hem zijn de voorstellen belangrijk voor de voedselzekerheid, de strategische autonomie en het concurrentievermogen van de Europese Unie.

De voorstellen zijn nog niet definitief. De beoogde wijzigingen van het GLB moeten eerst worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten. Ook over de inzet van de landbouwreserve, waaruit de 540 miljoen euro afkomstig is, moeten de lidstaten nog stemmen. Als zij instemmen, verwacht de Commissie de regeling eind juli definitief vast te stellen.