Bioboer krijgt rondleiding binnenin het varken op kennisevent Krulstaart tot Karbonade

Wernsen geeft één van de drie workshops op de middag georganiseerd door ABZ Diervoeding. Boeren kennen varkens vooral van buiten, maar de slager wil vandaag de 70 aanwezigen het varken van binnen laten zien. In zijn kraam begint hij het middel uit te benen. Het haasje, spareribs, alle waardevolle delen snijdt Wernsen er vakkundig uit. De slager vertelt ondertussen dat hij de rest tegenwoordig ook goed kan slijten. Hij heeft twee Chinese dames in dienst die op de markt van Almere in hun eigen wagen producten verkopen waar Nederlandse consumenten hun neus voor ophalen. „Bloed, endeldarm, maag, lever, niertjes, zwoerd, reuzel; noem het maar op. Chinezen zijn er gek op.”

Tot slot houdt Wernsen een stuk filet over. Hij snijdt er dunne schnitzels van die zijn collega door de paneer haalt en op de barbecue legt. Jan Verbeek staat er geamuseerd bij. In 2021 stapte hij over naar de biologische varkenshouderij, op hetzelfde moment dat zijn zoon Frans in het bedrijf kwam. De stap is hem goed bevallen. „Je bent meer buiten, hebt minder dieren en het is fijner werken. De inkomsten zijn ook stabieler."

Verbeek had niet meer alle stallen nodig voor de biologische productie. Opmerkelijk genoeg bleken zijn nieuwste stallen het lastigst om te bouwen, dus kwamen die leeg te staan. De voormalige zeugenstal werd zo een caravanstalling. Hij heeft er ruimte voor 180 campers en caravans. Een zeer stabiele inkomstenbron, zo blijkt. Ja, de verzekeringspremie voor een caravanstalling is vele malen hoger dan voor een zeugenstal. „Maar dat kan ik gewoon doorbereken aan mijn klanten hè”, zegt Verbeek. Voor mijn varkens kan ik geen factuurtje sturen. In de zomer kost de stalling Verbeek behoorlijk wat tijd. Maar in de winter nauwelijks. Ik heb het wel eens omgerekend. Jaarrond komt de tijdsinvestering op ongeveer een kwartiertje per dag uit, zegt Verbeek.

Ingewanden op een zeil

Mendy van Toor, relatiebeheerder van De Groene Weg (Vion), presenteert de tweede workshop. Ze voert ook slachtlijnonderzoek uit. Op een groot blauw zeil liggen ingewanden uitgestald van dezelfde ochtend geslachte varkens. Gezonde longen en levers en organen die zijn aangetast door spoelwormen. De zieke lever vertoont witte vlekken. Littekenweefsel van de wormen, legt Van Toor uit. De larve van de parasiet trekt vanuit de darm via de bloedbaan naar de lever, waar het zich als een mol een weg doorheen baant. Het vreet zich ook door het middenrif heen en komt vervolgens in de longen. Via een hoestend varken komt de volgroeide larve uiteindelijk weer in het maagdarmkanaal uit. De toehoorders krijgen tips hoe ze ontwormingsmiddelen het beste kunnen gebruiken.

Een aanwezige dierenarts bij de stand van Van Toor is het niet eens met de constatering van slager Wernsen: er zit wel degelijk een verschil tussen biologische en gangbare varkens aan de slachtlijn. Er zit volgens hem veel meer spiermassa in het spijsverteringskanaal van biologische varkens. „Als je die zou leveren als gangbare varkens, dan hangt de slachter meteen aan de lijn vanwege het gewicht van het ingewandenpakket."

Let op je water

De laatste workshop komt van ABZ Diervoeding en richt zich op voeding en darmgezondheid. Met voorbeelden van verschillende biologische voeders en aangetaste magen wordt het belang van voldoende vezels onderstreept. Onmisbaar ook voor het houden van varkens met lange staarten. ABZ verkoopt het. ABZ-varkensspecialist Wilco Bos hoort het verhaal aan van zijn collega. Hij wil nog een punt maken: waterkwaliteit. Er staat een kan troebel water alsof het zo uit de sloot geschept is. „Dan heb je alles uitgebalanceerd, maar help je het om zeep met je water. Dit komen we tegen, echt waar." De bezoekers horen het aan, en trekken naar rokende kar van Wernsen om de middag af te sluiten.