Maatregelen tegen hittestress de komende dagen noodzakelijk

e komende dagen krijgt Nederland te maken met een hittegolf. Alle dagen komt het kwik ’s middags boven de 30 graden Celsius met maandag mogelijk zelfs 36 graden. Dat zijn temperaturen waar varkens niet tegen kunnen. Bij dergelijke temperaturen is het belangrijk dat de interne warmteproductie van de varkens niet te hoog wordt en dat dieren niet verzuren. In een waarschuwing aan de varkenshouders geeft ABZ-Diervoeders enkele tips om hierop in te spelen. Zo produceert het lichaam van een varken warmte tijdens het verteren van voedsel. Om oververhitting te voorkomen, onderdrukt het lichaam de behoefte aan voedsel, waardoor een varken minder trek heeft. Het voeren van goed verteerbare grondstoffen beperkt de interne warmteproductie. Zo zorgt het beperkt verstrekken van fermenteerbare koolhydraten/vezels (FK) aan zeugen voor een lagere warmteproductie. Inerte koolhydraten (IK) worden nauwelijks gefermenteerd en dragen daardoor minder bij aan de interne warmteproductie, wat gunstig is tijdens warme perioden.

Vleesvarkens

Bij vleesvarkens luidt het advies van ABZ-Diervoeders om te overwegen een geconcentreerder voer in te zetten. Geconcentreerdere voeders bevatten extra goed verteerbare vetten en hebben een hogere E-vlv waarde, zodat bij een lagere voeropname toch voldoende energie wordt opgenomen. Ook een verlaging van het eiwitgehalte, bij een gelijkblijvend lysineniveau, kan bijdragen aan een lagere warmteproductie. Het dier hoeft daardoor minder energie te besteden aan de afbraak van overtollig eiwit en de uitscheiding van stikstof (ureumvorming). Dit proces produceert ook veel interne warmte.

Een andere optie is het toevoegen van een HitteMix aan het voer van vleesvarkens. Tijdens extreme hitte kan de stofwisseling veranderen en kan de zuur-basebalans onder druk komen te staan. De hittemix bestaat uit buffers, specifieke mineralen en vitaminen die helpen bij het ondersteunen van deze balans, het verbeteren van de vruchtbaarheid en het op peil houden van de voeropname.

Stalmaatregelen

Naast voeraanpassingen is met praktische maatregelen en management veel te bereiken om het stalklimaat te verbeteren. Zo is het volgens ABZ verstandig de voertijden af te stemmen op de buitentemperaturen. Zo is het niet wenselijk om te voeren op het heetste moment van de dag. Met het oog hierop kan de middagvoerronde beter worden verschoven naar een later tijdstip, wanneer het koeler is. Ook is het advies om de voergift aan te passen. Zo neemt bij hogere temperaturen de voeropname af en kan het verstandig zijn om de voergift op warme dagen iets te verlagen, om overbelasting van het spijsverteringsstelsel te voorkomen. Bij hoge temperaturen stroomt minder bloed naar het maagdarmkanaal en meer naar de huid om zo warmte af te voeren. Het gevolg is dat de vertering trager verloopt, wat kan leiden tot een vol gevoel of spijsverteringsproblemen bij een te hoge opname.

Rust

Rust in de stal is ook belangrijk. Zo produceren actieve dieren meer warmte. Dus hoe meer rust, hoe beter. Stel stressvolle en intensieve werkzaamheden zo veel mogelijk uit naar koelere momenten van de dag. Controleer ook de luchtinlaten, ventilatoren, filters, afzuigopeningen en ventilatieplafonds. Reinig deze waar nodig, zodat ze optimaal functioneren tijdens warme periodes.

Luchtverplaatsing

Een andere optie is te zorgen voor extra verkoeling door luchtverplaatsing, nevel- of padkoeling van inkomende lucht en het besproeien van daken om zo opwarming door zoninstraling te beperken. Het kalken van ramen helpt de stal koeler te houden. Varkenshouders krijgen bovendien het advies om regelmatig te controleren of alle dieren voldoende schoon en fris drinkwater hebben en indien nodig extra water te verstrekken, bijvoorbeeld rondom werpen. Controleer ook regelmatig de nippelopbrengst per diergroep. Zorg daarnaast voor vers voer, omdat dit bij hoge temperaturen sneller bederft, vooral wanneer het vochtig is. Houd voerbakken schoon en zorg dat silo’s regelmatig leegkomen.