Tweede Kamer wil grip op invoering doelsturing

Kamerlid Femke Wiersma, die Caroline van der Plas tijdelijk vervangt als landbouwwoordvoerder, diende samen met fractievoorzitter Henk Vermeer twee moties rond bedrijfsgerichte doelsturing. Met de ene wordt de regering opgeroepen om geen bedrijfsspecifieke normen vast te stellen zonder vooraf inzichtelijk te maken of deze technisch haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar zijn voor de desbetreffende sector.

Met de tweede aangenomen motie krijgt het kabinet de opdracht om bij elke stap in de uitwerking van doelsturing inzichtelijk te maken welke middelvoorschriften, generieke regels of administratieve verplichtingen worden verminderd, vervangen of geschrapt. BBB is namelijk van mening dat doelsturing haar belofte niet waarmaakt als die bovenop bestaande wet- en regelgeving (middelvoorschriften) komt.

Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) kon zich vorige week tijdens het debat vinden in beide moties van BBB en gaf het oordeel dan ook aan de Tweede Kamer. Wel wil hij niet voor elke kleine stap die mogelijk leidt tot een vermindering van de administratieve last, terugkomen naar de Kamer. 'Ik erken het verminderen van de administratieve lasten, maar ik zou de administratieve lasten ook richting uw Kamer willen beperken als ik dat bij elk klein stapje zou moeten doen. Dus alleen als we doelen gaan vastleggen, een Algemene Maatregel van Bestuur of dingen in wetten gaan borgen.'

'Zorgen over openbaarmaking gegevens remt mogelijk uitwerking doelsturing'

Pieter Grinwis (ChristenUnie) en Renate den Hollander (VVD) gingen in hun motie in op de zorgen die er onder boeren zijn over de openbaarmaking van de gegevens via de Wet open overheid. Een gebrek aan vertrouwen in dataverzameling zou de ontwikkeling in implementatie weleens in de weg kunnen staan, denken de twee Kamerleden. Daarom zouden er lessen getrokken kunnen worden uit de 'succesvolle aanpak van het antibioticagebruik in de veehouderij'. Bij de nadere uitwerking van doelsturing zou ook rekening gehouden moeten worden met de bescherming van de privacy van de individuele boer en zijn gezin. Als voorbeeld noemen Grinwis en Den Hollander een systeem van toezicht. Deze motie kreeg genoeg steun.

ANLb breder inzetten

Daarnaast was er ook aandacht voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb). Zo werd een motie van ChristenUnie, JA21, SGP en coalitiepartijen CDA, D66 en VVD aangenomen die de regering verzoekt een deel van de middelen voor het ANLb voor beheerjaar 2027 breder in te zetten. Op dit moment wordt dat geld vooral gereserveerd voor gruttokerngebieden en overgangsgebieden rond Natura 2000-gebieden. Volgens de zes partijen zou het beschikbare budget ook buiten deze gebieden ingezet moet kunnen worden omdat daar ook opgaven bestaan voor akkervogels en andere soorten waarvoor Nederland verplichtingen heeft op grond van de Vogel- en Habitatrichtlijn en de Natuurherstelverordening.

In een andere motie vragen de zes partijen om in de toekomst bij verdeling van de ANLb-middelen aandacht te besteden aan alle doelen en soorten waarvoor het ANLb relevant is, aan de potentiële en verwachte bijdrage aan doelbereik en aan de randvoorwaarden voor effectieve uitvoering. Ook moeten BoerenNatuur en collectieven daarbij worden betrokken.

Van Essen kon zich vinden in beide moties.

Aandacht voor natuurbeheer

Ook natuurbeheer kwam ter sprake. De Tweede Kamer steunde een motie van SGP, ChristenUnie, JA21, BBB, Mona Keijzer en Groep De Nederlandse Alliantie die het kabinet oproept om de beheerplannen van Natura 2000-gebieden een meer centrale rol in het stikstof- en nauturbeleid te geven. Ook wil de Kamer dat de regering afspraken met provincies maakt over meer inzet op adequaat natuurbeheer in bestaande gebieden en daar voldoende financiële middelen voor te reserveren.

Ook moet er gekeken worden naar versterking van het toezicht op de uitvoering van monitoring, beheer en herstelmaatregelen in Natura 2000-gebieden. De partijen verwijzen daarbij naar het rapport 'Van verwarring naar verbinding', waarin volgens de politici wordt aangegeven dat de aanpak van de ecologische problematiek in Natura 2000-gebieden primair gebaat is bij adequate beheerplannen, inclusief bijpassende stikstofparagraaf en monitoring, en uitvoering van noodzakelijke maatregelen voor instandhouding en herstel.

Coalitiepartijen CDA en D66 dienden een soortgelijke motie in die ook genoeg steun kreeg. Deze roept het kabinet op om te zorgen dat terreinbeherende organisaties natuurbeheer volwaardig voort kunnen zetten, met in het achterhoofd dat het op orde brengen van natuurgebieden een randvoorwaarde is om Nederland van het stikstofslot te krijgen en dat zonder goed natuurbeheer de staat van instandhouding achteruitgaat.

In de onderstaande aflevering van 'Landbouw in Zicht' blikt Femke Wiersma als Kamerlid terug op haar ministerschap. Onder meer doelsturing komt ter sprake