Caring Farmers pleit voor aparte regelgeving voor kleinschalige leghennenhouderij

Caring Farmers pleit al sinds 2021 voor een nieuwe tussencategorie: tot 1.000 kippen met een passende set aan regelgeving. Het ministerie doet hier vooralsnog niets aan. Naar schatting telt Nederland zo'n 180 kleinschalige kippenhouders met minder dan 249 kippen. Dit aantal is noodgedwongen, want bij 250 kippen voldoe je aan dezelfde regels als een pluimveebedrijf met 300.000 kippen, inclusief alle verplichte keuringen en dergelijke „We zijn hierbij bijzonder: er zijn weinig boeren die om regels vragen, maar onze boeren hebben liever wél regels dan nu verplicht in de hobbyhoek zitten zonder regels”, zegt coördinator Hanneke van Ormondt van stichting Caring Farmers.

Deze zoektocht startte in 2021, omdat toen in diverse agrarische media werd geopperd dat de kleinschalige sector zou bijdragen aan de verspreiding van vogelgriep en onder alle regels van de grootschaligen zouden moeten vallen. Caring Farmers heeft uiteindelijk in 2025 het Netwerk Kleinschalige Pluimveehouderij opgestart voor kennisdeling, verbetering van dierenwelzijn en gezamenlijke lobby. Hier zijn ruim honderd kipcaravanhouders en andere kleinschalige boeren bij aangesloten.

Onderzoek

Aan het GD-onderzoek waar Caring Farmers naar verwijst, deden 29 kleinschalige houders mee, verspreid door het land. Het doel van het onderzoek is om de aanwezigheid van bepaalde dierziekten in kaart te brengen. Caring Farmers is blij dat dit onderzoek plaatsvond en werkte graag mee. „Als trekker van het Netwerk Kleinschalige Pluimveehouderij, waar inmiddels ruim honderd houders bij zijn aangesloten, werken we aan onderlinge kennisdeling en verbetering van de sector. Vanuit Avined werd in 2021 en 2024 gewezen op mogelijke risico’s van ziekteverspreiding door de kleinschalige houders. Maar dat blijkt dus nu, zoals we al verwachtten, niet het geval”, zegt Van Ormondt.

„De resultaten laten zien dat de diergezondheidsstatus van pluimvee in de kleinschalig gehouden legsector niet minder is dan de diergezondheidsstatus in de grootschalige houderij, terwijl het dierenwelzijn volgens Caring Farmers vaak juist beter is, doordat de kippen een gevarieerd buitenleven hebben. Het onderzoek toont aan dat antistoffen tegen laagpathogene aviaire influenza (LPAI), de milde variant van het vogelgriepvirus, niet zijn aangetroffen, dat de meeste kippen volgens de regels worden gevaccineerd voor het Newcastle disease-virus, dat mycoplasma gallisepticum (MG) weinig voorkomt en dat salmonella geheel niet is aangetroffen."

Pleidooi voor aparte professionele sector

De kleinschalige pluimveehouders hebben vaak noodgedwongen minder dan 250 dieren, omdat zij dan officieel onder ‘hobbyhouders’ vallen. Vanaf 250 kippen valt een houderij onder dezelfde (en onbetaalbare) regels als een houder van 100.000 kippen. Dit heeft de houders er echter niet van weerhouden om professioneel te werk te gaan rondom hygiëne en gezondheid, aldus Caring Farmers.

Caring Farmers pleit er – net als AVINED – sinds 2021 voor dat er regels komen voor de kleinschalige pluimveehouderij. De stichting wil dat deze wordt erkend als aparte sector tot 1.000 dieren, met een eigen passende en betaalbare set aan wet- en regelgeving. Dit is in hun ogen hard nodig, want het huidige beleid is gericht op grootschalige houders. Vooral de nieuwe regelgeving rondom pakstations en keuringskosten bij de slacht zijn onevenredig en onnodig hoog voor kleinere boeren, volgens de stichting.

Vera Bavinck, kartrekker en pluimveedierenarts van het Netwerk Kleinschalige Pluimveehouders, licht toe: „De Caring Farmers zijn bijzondere boeren: ze willen meer regels, maar dan wél passende. Met het rapport van de GD kunnen wij weer verder om tafel met het ministerie. Met een passende set regels kan de sector groeien en werken aan dierenwelzijn. Zo zijn er houders die graag dubbeldoelkippen zouden houden: een kipcaravan met 250 hanen voor het vlees en 250 hennen voor de eieren. Dit is nu niet mogelijk, maar wel een belangrijke stap richting een dierwaardige veehouderij."

Mobiel slachten

Dit voorjaar verscheen een rapport van Caring Farmers, betaald door LVVN, over de hobbels en drempels voor (mobiel) kleinschalig slachten in Nederland, vertelt Van Ormondt. „Om maar wat te noemen: je mag 249 kippen zonder registratie per moment hebben, maar er maar 200 per keer slachten en 2.000 per jaar. In grote lijnen: in principe zou mobiel slachten juridisch mogelijk zijn, maar de keuringskosten zijn zo hoog dat het in de praktijk niet mogelijk is. Het ministerie wil geen actie ondernemen en wil niet keuren naar risico.”

„Dankzij het Barth Misset Fonds gaan we met Vital Food Management en Fair Poultry hier nu zelf pilots mee doen. Mobiel slachten scheelt transport en past binnen de transitie naar een dierwaardige veehouderij", zegt de Caring Farmers-coördinator.

Caring Farmers

Stichting Caring Farmers heeft één doel: een versnelde transitie naar een natuurinclusieve en dierwaardige kringlooplandbouw. De stichting behartigt de belangen van een volhoudbaar voedselsysteem, met oog voor nu en de nieuwe generaties. „We nemen het boerenperspectief als uitgangspunt, want de boer is de basis van dit systeem. Samen met artsen, veeartsen, chefs en leraren werken we aan de voedseltransitie", zegt Van Ormondt.