Duitse discussie over geslachtsbepaling in broedei
De discussie stond centraal tijdens het Bio-Legehennenforum in Ankum, waar ruim 150 deelnemers uit heel Duitsland bijeenkwamen. Sinds begin 2022 is het doden van eendagskuikens in Duitsland verboden. Geslachtsbepaling in het broedei is wettelijk toegestaan tot en met de twaalfde broeddag. Die grens is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, waaruit blijkt dat pijnwaarneming bij kippenembryo's pas vanaf de dertiende dag niet meer kan worden uitgesloten. In Duitsland worden momenteel drie systemen toegepast. Twee daarvan zijn niet-invasief en bepalen het geslacht zonder de eierschaal te openen. Een derde methode neemt een kleine hoeveelheid vloeistof uit het ei. Alle drie voldoen aan de wettelijke eis dat de geslachtsbepaling vóór de dertiende broeddag plaatsvindt.
Naast geslachtsbepaling zijn ook de opfok van haantjes en het gebruik van dubbeldoelrassen alternatieven voor het doden van de kuikens. Vooral de opfok van haantjes staat echter onder druk vanwege de hoge kosten en beperkte afzet.
Pijn bij de embyro
Binnen de biologische sector in Duitsland draait de discussie vooral om de vraag vanaf wanneer een embryo pijn kan ervaren. Volgens de op het forum gepresenteerde onderzoeksresultaten is er tot en met dag twaalf geen sprake van pijnwaarneming. Op dag dertien en veertien wordt die onwaarschijnlijk geacht; vanaf dag vijftien worden de eerste reacties op prikkels waargenomen. Biokreis heeft daarom gekozen voor een strengere grens en staat geslachtsbepaling alleen toe tot en met de negende broeddag. Volgens de organisatie is dat een compromis tussen ethische uitgangspunten en de technische mogelijkheden. Naturland en Bioland neigen eveneens naar deze grens. Daarbij speelt ook de vrees mee dat biologische consumenten gevoelig reageren op beelden van verder ontwikkelde embryo's. Biokreis benadrukt dat pluimveehouders zelf kunnen kiezen tussen geslachtsbepaling in het ei en de opfok van haantjes. Volgens de organisatie zijn er tot nu toe geen negatieve reacties van consumenten op dat besluit ontvangen.
Hoe zit het in Nederland?
Jaap van Deelen, leghennenhouder en voorzitter van de Biologische Pluimveehouders Vereniging (BPV), geeft aan dat de biologische leghennenhouders er vooral praktisch naar kijken. „Als de afnemer wil dat we de haantjes in het ei controleren, dan kan dat. Als ze willen dat we ze afmesten, kan dat ook, en als de haantjes afgemaakt worden gebeurt dat ook.” Al heeft dat laatste niet de voorkeur, geeft hij aan. Volgens Van Deelen zijn het vooral de marktpartners die bepalen wat er gebeurt, en leeft deze discussie onder leghennenhouders niet zo sterk.
De BPV-voorzitter heeft niet helemaal zicht op de cijfers, maar vermoedt dat het laatste jaar meer dan de helft van de biologische bedrijven geslachtsbepaling in het ei hebben toegepast. Het opfokken van haantjes gebeurt in 20 tot 30 procent van de bedrijven, schat hij in. „Beide kost geld. Geslachtsbepaling in het ei kost 3 euro per opgefokte hen. Het opfokken van hanen kost 4 euro per opgefokte hen.” De 3 euro per hen kan worden terugverdiend als de eierprijs 0,01 euro hoger is dan MKT (Mit Kükentöten - met kuikendoden).
Anna Veltman
Opgegroeid op het gemengd biodynamische bedrijf van Warmonderhof. Gestudeerd aan de HAS in Dronten en Wageningen UR. Naast het werk op ons biologische akkerbouwbedrijf in Biddinghuizen ben ik werkzaam als redacteur voor Ekoland.
Beeld: Tom Schotman
Bron: Geflügelnews.de
Bekijk ook
