Erkens: 'AMvB Dierwaardige veehouderij moet haalbaar en betaalbaar zijn'

De uitwerking van de AMvB zou eigenlijk al voor deze zomer gebeuren, maar dat is niet gelukt. Vorig jaar om deze tijd was er een internetconsultatie voor het concept van de Algemene maatregel van bestuur 'Dierwaardige veehouderij'. In totaal leverde dit 7.236 reacties op, waarvan zo’n 90 procent door burgers werden ingediend, doordat ngo’s hun achterban opriep vooral te reageren via voorbeeldbrieven. De internetconsultatie heeft tot aanvulling op de AMvB geleid. Voor de vleessector heeft ook een agrarische praktijktoets en een internetconsultatie plaatsgevonden. De internetconsultatie heeft in totaal 81 reacties opgeleverd. De inbreng wordt momenteel verwerkt.

Reacties grotendeels verwerkt

De input uit de internetconsultatie en de verschillende toetsen op uitvoering en wetenschappelijke onderbouwing is volgens Erkens grotendeels verwerkt in de AMvB. Het ontwerp is echter nog niet helemaal klaar. Voor de laatste afronding heeft de staatsecretaris deze zomer nog nodig en dan verwacht hij deze aan het parlement te kunnen voorhangen.

Erkens wil zo snel mogelijk het ontwerp van de AMvB' voor de pluimvee-, varkens- en rundveehouderij afronden. Daarna start hij deze voor de andere dierlijke sectoren. In het najaar gaat hij nader in op zijn plannen hieromtrent en over de planning die hij daarbij voor zicht ziet.

Erkens realiseer zich goed dat andere onderdelen in de keten, zoals de slachthuizen en het transport van dieren een belangrijke rol spelen bij een dierwaardige veehouderij. „Voor deze schakels in de keten is veel geregeld op Europees niveau, zoals de Transportverordening en de Verordening ter bescherming van het doden van dieren. Mijn inzet is om op Europees niveau deze schakels op een dierwaardige veehouderij aan te laten sluiten. Daarnaast zal ik waar dat mogelijk en nuttig is, de ruimte in de Verordeningen benutten om op nationaal niveau het dierenwelzijn te verbeteren, zoals ik met de beleidsregel maximumtemperatuur voor diertransport en de wettelijke verplichting voor cameratoezicht in slachthuizen doe."

Subsidieregeling

De staatssecretaris gaat eind dit jaar ook een subsidieregeling voor dierwaardige investeringen openstellen. Deze subsidieregeling moet veehouders stimuleren en faciliteren om, vooruitlopend op de wettelijke verplichting, dierwaardige investeringen te doen. Dit in het kader van de afspraak in het convenant om binnen de budgettaire kaders nieuwe kansrijke subsidieregelingen te benutten voor de uitrol van bewezen en praktijkrijpe dierwaardige systemen, aldus Erkens in zijn brief.

Bestaande en nieuwe stallen

De staatssecretaris is ook van plan om de invoeringsstrategie op een aantal onderdelen aan te passen. Er komt een expliciet onderscheid tussen nieuw- en te verbouwen stallen en bestaande stallen voor het inwerkingtredingsmoment. De stappen naar een dierwaardige veehouderij hebben volgens Erkens ook een sterke relatie met alle andere opgaven, zoals vanuit milieu en klimaat. In de verdere uitwerking van stappen zal daarom ook steeds naar de integraliteit van de opgaven worden gekeken, zodat boeren weten waar ze aan toe zijn en verantwoorde investeringsbeslissingen kunnen nemen voor integraal duurzame stallen. Erkens: „Een concreet voorbeeld hiervan is dat de tijdpaden voor inwerkingtreding van de bedrijfsspecifieke emissienormen voor stikstof in de melkveehouderij en de maatregelen in de concept-AMvB voor runderen samengebracht worden, door de maatregelen die stalaanpassingen vragen voor nieuwbouw zo snel mogelijk in werking te laten treden. Dat betekent dat wanneer een melkveehouder de komende jaren stalaanpassingen zou moeten doen om aan de bedrijfsspecifieke emissienormen per 2035 te voldoen, deze ook meteen de stalaanpassingen voor dierwaardig dient mee te nemen en zo direct een integrale, toekomstbestendige stal gebouwd wordt."

Realistisch en (financieel) haalbaar

In de internetconsultatie werd meermaals gesteld dat de AMvB niet of niet voldoende wetenschappelijk is onderbouwd. In de AMvB vormt volgens de staatsecretaris de wetenschap wel degelijk het beginpunt om de gedragsbehoeftes van dieren vast te leggen. De intrinsieke waarde van het dier is daardoor het centrale element in de afweging. Het uitgangspunt van dierwaardige veehouderij is dat dieren niet worden aangepast aan het houderijsysteem, maar juist andersom: het houderijsysteem wordt aangepast aan de dieren. „Om de uitvoerbaarheid van de maatregelen te borgen, is ook met andere relevante aspecten rekening gehouden", schrijft de staatsecretaris verder. „Zoals de economische impact, de relatie met emissies en de mogelijkheid tot het kunnen verkrijgen van de benodigde omgevingsvergunningen. Het is mijn inzet om regels waar redelijk zo snel mogelijk in werking te laten treden. Maar het voldoen aan regels dient voor veehouders ook realistisch en (financieel) haalbaar te zijn. Dit heeft bij bepaalde maatregelen tot gevolg gehad dat de norm minder ambitieus is dan voor het dier wenselijk zou zijn enkel op basis van wetenschap, dat eengedragsbehoefte (nog) niet opgenomen, dat de inwerkingtredingsdatum op een later moment in de tijd is gezet of dat deze nog niet is opgenomen. Het uitgangspunt van een dierwaardige veehouderij is immers een veehouderij waarbij dieren worden gehouden met als doel de productie van dierlijke producten, maar die ook toekomstbestendig is en bestaansrecht heeft. Ik wil daarmee ook voorkomen dat bedrijvigheid naar het buitenland verdwijnt of dat dierlijke producten hoofdzakelijk uit het buitenland geïmporteerd worden, waar de dierenwelzijnsstandaarden lager zijn."

Markt en Keten

De invoering van dierwaardige veehouderij vraagt volgens Erkens ook actie in de markt en keten. Het is daarom dat in het convenant dierwaardige veehouderij niet alleen afspraken zijn gemaakt met de veehouderijsectoren en NGO’s maar juist ook met enkele markt en ketenpartijen. De bij het convenant aangesloten markt er - en ketenpartijen (CBL, FNLI en VleesNL) hebben terecht geconstateerd dat het aanhaken van meer markt- en ketenpartijen noodzakelijk is om echt impact te kunnen maken met dierwaardige producten. De staatssecretaris belooft dat hij zich hiervoor gaat inzetten.