Staatssecretaris laat rekenmethode spuitzonering niet verder onderzoeken en kiest voor convenant

Naar aanleiding van een eerder aangenomen motie van het CDA in mei 2024 heeft het ministerie van LVVN het RIVM en de WUR de opdracht gegeven om te onderzoeken of en hoe een nieuw wetenschappelijk model ontwikkeld kan worden voor de beoordeling van gezondheidsrisico’s van blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen in relatie tot spuitzones rond woningen.

Veel gemeenten houden nu een afstand van 50 meter aan tussen percelen en nieuwe woningen. Tegelijkertijd laten lagere overheden onderzoeken of er mogelijkheden zijn om van die 50-metergrens af te mogen wijken. De Raad van State bepaalde echter in 2024 dat de rekentechnieken die gemeenten gebruiken voor zo'n onderzoek, niet goed genoeg zijn en dat een afstand van minimaal 50 meter aangehouden moet worden.

Onderzoek noemt onzekerheden bij rekenmethode

Uit het onderzoek blijkt dat het in beginsel mogelijk is om een wetenschappelijk model in te zetten, maar dat er dan wel meer onderzoek nodig is naar bepaalde onzekerheden, zoals hoe het gewasbeschermingsmiddel zich verspreidt in de omgeving, wat de blootstelling via huidcontact en hand-mondcontact is en hoe de overdracht via oppervlakken naar de huid verloopt.

Ook is er nog een kennisgebrek ten aanzien van de blootstelling aan meerdere gewasbeschermingsmiddelen en de mogelijke neurodegeneratieve effecten van blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen. Door al deze kennisleemten vinden de onderzoekers dat er eerst vervolgonderzoek gedaan moet worden, voordat zo'n nieuwe rekenmethode ingezet kan worden.

Afspraken in convenant over spuitzonering maken

Staatssecretaris Silvio Erkens wil daar niet aan, zo schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. 'De ontwikkeling (van een rekenmethode, red.) vraagt een omvangrijk en langdurig vervolgonderzoek, terwijl onzeker is of een dergelijke methode in de praktijk voldoende betrouwbare, nauwkeurige en reproduceerbare uitkomsten kan bieden. Gelet op deze bevindingen, de bestaande kennisleemten en de omvang en duur van het benodigde vervolgonderzoek heb ik besloten geen opdracht te geven voor de ontwikkeling van een rekenmethode voor spuitzonering.'

De staatssecretaris zet in op bestuurlijke afspraken over de omgang met gewasbeschermingsmiddelen in relatie tot gevoelige functies, zoals woningen en scholen. Deze afspraken worden nu uitgewerkt in het kader van het Convenant Gewasbescherming. Naar verwachting wordt binnen enkele weken een convenant op hoofdlijnen gepresenteerd. Na de zomer volgt dan de verdere uitwerking.