Ministerie I&W: Landelijk watertekort is een feit

Omdat de landelijke vraag naar water groter is dan het aanbod, was op 1 juli niveau 1, ‘dreigend watertekort’ al ingesteld. Net iets meer dan twee weken later is het nodig gebleken om op te schalen. Een neerslagtekort van 200 millimeter, samen met een uitzonderlijk lage afvoer van de Rijn, zorgen voor een laag aanbod. Daarbij zijn de watertemperaturen hoog en de grondwaterstanden laag tot zeer laag voor deze tijd van het jaar.
Voor de landbouw heeft dit tot gevolg dat gewasgroei dreigt te stagneren, vooral waar geen wateraanvoer of beregening mogelijk is, en waar onttrekkingsverboden van kracht zijn.
Een Managementteam Watertekorten (MWT) is bijeengeroepen om de komende weken de waterverdeling te coördineren. Dat comité bestaat uit vertegenwoordigers van de ministeries van I&W, LVVN, en EZ, van de Unie van Waterschappen, het Interprovinciaal Overleg, de koepelorganisatie van drinkwaterbedrijven VEWIN en het KNMI.
Verdringingsreeks bepaalt verdeling water
Op dit moment bevindt Nederland zich in categorie 4 van de verdringingsreeks (zie schema). Dat betekent dat er nu nog geen keuzes gemaakt hoeven te worden. Maar zodra het nodig wordt om een categorie hoger te gaan, zou dat kunnen betekenen dat bij de verdeling van het beschikbare water landbouw niets krijgt toegewezen.
| categorie 1 | categorie 2 | categorie 3 | categorie 4 |
| veiligheid en voorkomen van onomkeerbare schade | nutsvoorzieningen (in verband met leveringszekerheid) | kleinschalig hoogwaardig gebruik | overige belangen (economische afweging, ook voor natuur) |
| gaat voor → | gaat voor → | gaat voor → | - |
| stabiliteit van waterkeringen | drinkwatervoorziening | tijdelijke beregening kapitaalintensieve gewassen | scheepvaart |
| voorkomen van klink en zetting (veen en hoogveen) | energievoorziening | Verwerken van industrieel proceswater | landbouw |
| natuur, voor zover het gaat om onomkeerbare schade | natuur | ||
| industrie | |||
| waterrecreatie | |||
| binnenvisserij | |||
| drinkwatervoorziening (anders dan belang van leveringszekerheid) | |||
| energievoorziening (anders dan belang van leveringszekerheid) | |||
| overige belangen |
Het KNMI verwacht dat het neerslagtekort de komende weken doorzet. Waterbeheerders bereiden extra maatregelen voor, zoals de inzet van extra pompen, de inzet van stuw Hagestein voor extra watertoevoer voor het westen van Nederland, en uitgebreide onttrekkingsverboden.
Wim van Gruisen
Zoon van een Zuid-Limburgse pluimveehouder met eigen slachterij, geschoold als econoom. Sinds 2011 in dienst van Agrio, waar hij artikelen schrijft voor de regio- en vakbladen en de Agrio-websites. Zijn focus lag aanvankelijk op landbouweconomie, tegenwoordig vooral op de Haagse en Brusselse politiek.
Beeld: Ellen Meinen
