Woede over intrekking natuurvergunningen: 'veehouderij moet en zal kapot'

BBB-landbouwwoordvoerder Caroline van der Plas noemt het voornemen een regelrechte aanval op de rechtszekerheid van ondernemers. „Deze mensen hebben gedaan wat de overheid van hen vroeg. Ze hebben geïnvesteerd, plannen gemaakt en meegewerkt aan stikstofreductie. Als je dan na maanden van radiostilte te horen krijgt dat je vergunning wordt ingetrokken, dan laat de overheid ondernemers gewoon vallen”, zegt Van der Plas.

De betrokken pluimveehouders hadden op verzoek van de provincie plannen ingediend om hun stikstofuitstoot fors te verminderen. Toch kregen zij nu te horen dat de provincie voornemens is hun vergunning in te trekken. Volgens BBB raakt deze zaak veel meer dan alleen vijf bedrijven in Brabant. „Als een rechtsgeldige vergunning niet meer wordt verdedigd door de overheid, is uiteindelijk geen enkele ondernemer in Nederland nog veilig. Vandaag zijn het pluimveehouders, morgen kan het een andere sector zijn. Dat is een doodenge ontwikkeling”, vindt Van der Plas.

Wie meewerkt, mag niet worden afgestraft

„Ondernemers die jarenlang keurig meewerken, investeren en hun uitstoot aantoonbaar terugdringen, worden nu door hun eigen overheid in de steek gelaten. Dat is onacceptabel”, zegt LTO-voorzitter Ger Koopmans. De vijf getroffen ondernemers waren juist in opdracht van de rechter met een plan richting de provincie gekomen om hun emissies nog verder terug te dringen. „Deze boeren doen precies wat de overheid van hen vraagt: meebewegen, reduceren, investeren. Al maandenlang liggen er vergaande reductieplannen van de ondernemers bij de provincie die daar taal noch teken over heeft gegeven. Onbestaanbaar!”, zegt Koopmans.

„En dan wordt alsnog je vergunning afgenomen. Dat is aan niemand uit te leggen. Wie ondernemers vraagt te investeren in een oplossing, moet hen ook rechtsbescherming bieden zolang zij aantoonbaar aan die oplossing werken.” LTO Nederland roept Gedeputeerde Staten op om naast de ondernemers te gaan staan in plaats van tegenover hen: verdedig de reductieplannen in de rechtszaal en werk niet zelf mee aan het intrekken van rechtsgeldige vergunningen.

Geen incident, maar een landelijk gevaar

Voor LTO Nederland reikt het Brabantse besluit veel verder dan deze vijf bedrijven. „Dit is geen Brabants probleem, dit is een landelijk probleem”, aldus Koopmans. Ook in andere provincies liggen reeds tientallen verzoeken van MOB, en boeren en tuinders door het hele land maken zich grote zorgen. „Als een provincie rechtsgeldige vergunningen zomaar kan intrekken, is geen enkele ondernemer in Nederland nog zeker van zijn bedrijf. En dit raakt niet alleen de landbouw: ook duizenden niet-agrarische bedrijven in Nederland lopen hetzelfde risico. Daarmee wordt het vertrouwen ondergraven waarop het nieuwe stikstofbeleid en alle gebiedsprocessen zouden moeten worden gebouwd.”

Minister spreekt zichzelf tegen

Scherpe kritiek heeft LTO Nederland ook op de reactie van minister Van Essen (LVVN). De minister heeft geen enkele formele rol in het besluit van de provincie, maar sloot zich er nog geen uur na de bekendmaking publiekelijk bij aan. „Onbegrijpelijk”, noemt Koopmans dat: „De minister vraagt met de kabinetsbrief van 26 juni om vertrouwen van boeren, provincies en gebiedsprocessen. Dan kun je niet accepteren dat vergunningen worden ingetrokken van ondernemers die juist op dat beleid anticiperen. Daarmee spreekt de minister zijn eigen beleid tegen.” LTO Nederland eist dat de minister publiekelijk uitspreekt dat het intrekken van rechtsgeldige vergunningen van ondernemers – die aantoonbaar uitvoering geven aan de stikstofaanpak – onacceptabel is. En dat hij alle beschikbare bestuurlijke en juridische middelen inzet om dit te voorkomen.

LTO Nederland staat pal achter de vijf Brabantse pluimveehouders en achter ZLTO, en steunt alle andere ondernemers die met vergelijkbare handhavings- of intrekkingsverzoeken worden geconfronteerd. „We laten onze mensen niet vallen”, benadrukt Koopmans. „De LTO-familie staat naast deze ondernemers en hun gezinnen en zal juridische stappen tegen een intrekkingsbesluit waar mogelijk ondersteunen.” LTO Nederland ziet uit naar de extra vergadering van Provinciale Staten van Noord-Brabant op 14 augustus en verwacht dat de politiek daar haar verantwoordelijkheid neemt.

„Boeren willen vooruit en nemen hun verantwoordelijkheid. Dan mag de overheid hen niet in de rug aanvallen. Een betrouwbare overheid doet wat zij zegt — en dat betekent: bescherm de ondernemers die leveren”, besluit Koopmans.

Agractie woedend

Agractie is eveneens woedend. De reactie van de minister op het Brabantse voornemen is volgens Agractie veelbetekenend. Volgens hem is dit de erfenis van een jarenlange stilstand. Wat hij daarmee eigenlijk bedoelt is dat de sanering van de veehouderij veel eerder had moeten gebeuren. „Nee minister, dit is het gevolg van het blijven hangen van Nederland in het stikstofnarratief en de modellenwerkelijkheid waarop dat gebaseerd is, zoals ook blijkt uit uw brief van 26 juni jongstleden”, aldus Agractie. De reactie van de minister is verbijsterend. Door te wijzen op de juridische gevolgen als zijn stikstofplannen niet worden uitgevoerd, zet hij de Tweede Kamer feitelijk onder druk. Over de rug van de boeren wordt een politiek spel gespeeld. De impliciete boodschap is helder: stem in met mijn stikstofplannen, anders zullen provincies onder druk van MOB mogelijk nog meer rechtsgeldige natuurvergunningen moeten intrekken.

Agractie staat in dit geval vierkant achter het standpunt van de ZLTO en zal juridische procedures tegen een intrekkingsbesluit waar mogelijk ondersteunen. Tegelijkertijd roept Agractie het College op om het zover niet te laten komen. Waar een wil is, is een weg zoals blijkt uit de wijze waarop het College met de natuurvergunningen voor de Amercentrale en ASML is omgegaan.

Olie op het vuur

Langzaam maar zeker wordt bij veehouders duidelijk wat de consequenties zijn van de door de minister aangekondigde maatregelen. Meer en meer boeren realiseren zich dat zij in een onmogelijke positie worden gebracht. De actiebereidheid neemt per dag toe. En nu gooien Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant nog meer olie op het vuur. Eerst met het stupide stallenbesluit en nu als klap op de vuurpijl de voorgenomen intrekking van natuurvergunningen.