Voorkom een lange nasleep van hittestress: maak je veestapel weerbaarder

“Op een periode van hittestress volgt vaak enkele maanden later een toename van kreupelheid en mastitis. Maar dat hoeft niet,” zegt Peter van der Vegt. “De sleutel is begrijpen waar de gezondheidsproblemen en verminderde productiviteit door hittestress vandaan komen. Een belangrijk onderdeel daarvan is het beperken van endotoxinen, die spelen vaak een grote rol bij problemen na een hitteperiode.”

Hoger risico op pensverzuring

Volgens Peter neemt een koe bij hittestress minder voer op en herkauwt minder. Daardoor produceert de koe minder speeksel, terwijl hijgen juist leidt tot meer verlies van koolstofdioxide en verlaagde buffercapaciteit. Zodra de omgeving afkoelt, is de kans bovendien groter dat koeien in korte tijd veel voer opnemen. Samen verhoogt dit het risico op pensverzuring. Bij pensverzuring daalt de pH in de pens, waardoor pensbacteriën afsterven. Gram-negatieve bacteriën geven daarbij onderdelen van hun buitenste celwand vrij: endotoxinen.

Kreupelheid en mastitis

“Stress zorgt er ook voor dat de darmwand meer doorlaatbaar wordt. Daardoor kunnen endotoxinen gemakkelijker in het bloed terechtkomen,” legt Peter uit. “Endotoxinen kunnen zich ophopen in zachte weefsels, zoals klauwen en uierweefsel, met kreupelheid en mastitis als mogelijk gevolg. Daarnaast wordt het immuunsysteem geactiveerd om endotoxinen op te ruimen. Energie die daarvoor nodig is, wordt niet benut voor de melkproductie.”

Onzichtbare toxinen

Doordat de darmwand meer stoffen doorlaat, wordt ook het risico groter dat mycotoxinen in de bloedbaan terechtkomen. Mycotoxinen worden onder stress geproduceerd door bepaalde schimmels die mogelijk voorkomen in aangekochte voeders en kuilvoer. Deze onzichtbare toxinen kunnen allerlei negatieve effecten hebben, waaronder een lagere voerefficiëntie, verminderde vruchtbaarheid en een hoger risico op kreupelheid en mastitis.

Negatieve gevolgen beperken

Het is mogelijk om de impact van hittestress te beperken. Door te investeren in comfort en effectieve koeling, bescherm je de koeien tegen endotoxine- en mycotoxinedruk. “Zorg voor een consistent, uitgebalanceerd rantsoen om het risico op pensverzuring te verlagen. Voldoende vreetruimte en regelmatig aanschuiven van voer helpen om de voeropname op peil te houden.”

Rantsoen bijsturen

Bespreek met een nutritionist hoe het rantsoen tijdens hittestress kan worden aangepast. “Denk bijvoorbeeld aan het verhogen van de energiedichtheid met een pensbestendig vet, zoals Megalac. Koeien met een negatieve energiebalans zijn gevoeliger voor de effecten van endotoxinen,” legt Peter uit. Hij adviseert melkveehouders daarnaast om al vóór warme periodes een mycotoxine- en endotoxinebinder, zoals UltraSorb R, in het rantsoen op te nemen. Zo zijn koeien beter beschermd wanneer de hittedruk toeneemt.

Peter benadrukt dat een preventieve aanpak niet alleen de diergezondheid en prestaties ondersteunt, maar ook tijd bespaart:

Meer weten? Neem contact op met Peter van der Vegt.