Pluimvee aan poten vangen nu echt verboden

De rechtszaak was aangespannen door Wakker Dier. Het CBb deed uitspraak in zaken over de handhaving van het verbod om kippen aan de poten op te tillen. Naar aanleiding van handhavingsverzoeken van Wakker Dier heeft de staatssecretaris van LVVN bedrijven die kippen vangen voor het transport naar het slachthuis, lasten onder dwangsom opgelegd om te voldoen aan dat verbod. Zowel de bedrijven als Wakker Dier stelden daartegen beroep in.

Uitzondering op verbod om kippen aan de poten op te tillen

In de lasten had de toenmalige staatssecretaris Jean Rummenie (BBB) een uitzonderingsmogelijkheid opgenomen. De bedrijven konden zich aan de lasten houden door de kippen op een bepaalde daarin omschreven manier aan twee poten op te tillen. Het CBb oordeelt dat deze uitzondering niet is toegestaan. De staatssecretaris moet het verbod onverkort handhaven. Het verbod geldt voor de hele Europese Unie en de uitzondering voldoet niet aan de verplichting in het recht van de Europese Unie dat sancties doeltreffend en afschrikkend moeten zijn. Het CBb beslist daarom dat de uitzonderingsmogelijkheid vervalt.

De staatssecretaris had aan de lasten een geldigheidsduur verbonden van één jaar na verloop van de daarin opgenomen termijn van zes maanden waarbinnen de bedrijven aan de lasten moesten voldoen. Het CBb vindt deze geldigheidsduur met het oog op de vereiste effectiviteit en doeltreffendheid van de sanctie niet passend. Daarom schrapt het CBb ook deze termijn.

Tot 1 januari de tijd

De staatssecretaris had aan de lasten een dwangsom van maximaal 15.000 euro verbonden. Het CBb vindt dit maximum met het oog op de vereiste doeltreffendheid en afschrikwekkendheid van de sanctie te laag en bepaalt het maximum op 60.000 euro.

Het CBb beslist ook dat de bedrijven tot 1 januari 2027 de tijd krijgen voor aanpassing van hun bedrijfsvoering om te voldoen aan de lasten. Reden hiervoor is dat het CBb de lasten zelf wijzigt wat betreft de uitzonderingsmogelijkheid, de geldigheidsduur en de maximumhoogte van de dwangsom.

Vervolg op eerdere uitspraak van het CBb

In deze uitspraak ging het om handhavingsbesluiten die de staatssecretaris heeft genomen naar aanleiding van een eerdere uitspraak van het CBb. Daarin oordeelde het CBb dat die handhavingsbesluiten gebrekkig waren en dat de staatssecretaris nieuwe besluiten moest nemen. Met de uitspraak van vandaag is definitief beslist op de handhavingsverzoeken. Tegen de uitspraak van het CBb kunnen partijen niet in hoger beroep omdat het CBb de eindrechter is in deze zaak.

'Nederland plaatst zich op een eiland met deze uitspraak'

De uitspraak van de rechtbank over het vangen van pluimvee stelt pluimveekoepelorganisatie Avined teleur. „De Nederlandse pluimveesector doet iedere dag zijn uiterste best om veilige producten aan consumenten te bieden, met daarbij oog voor mens, dier en milieu. Deze uitspraak doet geen recht aan de professionele pluimveeketen. Daarbij plaatst deze uitspraak Nederland op een eiland. De afgelopen jaren is juist gebleken dat de interpretatie van EU regels in lijn is met wat de sector steeds heeft aangevoerd. Geen enkele rechterlijke uitspraak kan deze feiten te niet doen", aldus Avined.

Avined bestudeert de uitspraak samen met brancheverenigingen. „Gezamenlijk blijven we ons inzetten voor een sterke Nederlandse pluimveesector en haalbare werkwijzen. Op dit moment wordt er in Brussel gewerkt aan een nieuwe Europese Transportverordening. De verwachting en hoop is dat deze nieuwe wetgeving vanaf komend najaar ruimte biedt om de nu door de uitspraak verboden methoden alsnog vorm te geven", aldus Avined.

Wakker Dier spreekt van een historische winst. „Waar de NVWA jarenlang wegkeek, grijpt de rechter nu hard in. Eindelijk gerechtigheid voor jaarlijks 300 miljoen kippen", zegt Anne Hilhorst van Wakker Dier. De sector moet nu overstappen op een andere vangmethode. Er is volgens de dierenrechtenorganisatie een diervriendelijker alternatief: de rechtop-methode van Eyes on Animals, waarbij kippen rechtop met twee handen worden vastgepakt. „Dit vermindert stress, wonden en botbreuken. De meerkosten zijn minimaal: ongeveer één cent per kilo kippenvlees en een halve cent per tien eieren. Het alternatief is er, het kost bijna niets en het werkt in de praktijk. De rechter laat er met deze uitspraak geen misverstand over bestaan: de sector moet nu echt aan de slag", zegt Hilhorst.