Koolstofrijke bodem beter bestand tegen droogte en erosie

Tijdens de demonstratie werden twee bodemstalen tegelijk in water geplaatst. Het eerste staal bevatte weinig koolstof, het tweede was koolstofrijk. Het verschil was opvallend. De koolstofarme bodem viel bijna volledig uiteen in het water. Enkel de aanwezige wortels hielden nog een deel van de grond samen. De koolstofrijke bodem bleef daarentegen veel beter intact en loste nauwelijks op.

Volgens Nina Vanoverschelde toont deze proef aan hoe belangrijk organische koolstof is voor de stabiliteit van de bodem. „Vooral op erosiegevoelige percelen of hellende akkers kan dat een groot verschil maken. Bij hevige regen spoelt een bodem met weinig koolstof veel sneller weg, terwijl een koolstofrijke bodem beter bestand is tegen erosie.”

Daarnaast speelt koolstof ook een belangrijke rol tijdens droge periodes. „Een bodem die rijk is aan organische stof kan vocht langer vasthouden, waardoor gewassen beter bestand zijn tegen droogte. In een klimaat waarin periodes van droogte steeds vaker voorkomen, wordt dat steeds belangrijker.”

Inzetten op hoger koolstofgehalte

Boeren kunnen het bodemtype waarop ze werken niet veranderen, maar ze kunnen wel inzetten op een hoger koolstofgehalte. Dat gebeurt vooral door een doordacht bodembeheer. Tijdens het bodemfestival werden daarom tien praktische tips voorgesteld, waaronder het gebruik van groenbedekkers – bij voorkeur mengsels van verschillende soorten –, een ruime gewasrotatie, de aanvoer van koolstofrijk materiaal zoals compost en stalmest en het beperken van bodembewerkingen. Ook is het belangrijk om de bodem enkel te bewerken wanneer de omstandigheden geschikt zijn.

De boodschap is duidelijk: investeren in een koolstofrijke bodem zorgt niet alleen voor een betere bodemstructuur maar helpt landbouwers ook om hun percelen weerbaarder te maken tegen zowel hevige neerslag als langdurige droogte.