Sterfte onder pinken op elf bedrijven door onbekende oorzaak

In oktober kwamen kort na elkaar verschillende jonge runderen binnen bij GD voor pathologisch onderzoek. De gestorven dieren vertoonden verschijnselen als waterige tot zwarte diarree, vermagering, sloomheid en acute sterfte. De pinken stonden vrijwel allemaal volledig buiten. De bedrijven waren verspreid over Nederland, en kregen binnen korte tijd te maken met sterfte van een significant deel van het jongvee. Bij sectie bleken de dieren zweren in de bek, mondholte en slokdarm te hebben. Ook zaten er oxalaatkristallen in de nieren.

Geen bekende ziekte

Bekende ziekten zoals blauwtong of BVD konden snel worden uitgesloten. Ook bleek uit gesprekken met de betrokken dierenartsen en veehouders dat er geen andere gemeenschappelijke factor was zoals voer, drinkwater of medicatie. De problemen deden zich alleen bij rundvee voor.

Giftige stof

Tegelijkertijd startte ook het onderzoeksspoor naar een mogelijk giftige stof. Er is lang gedacht aan eikelvergiftiging, maar dat klopte niet met het beeld. Eikelvergiftiging is vrij zeldzaam en zoveel sterfte was ongewoon. Daarnaast zou je dan verwachten dat er veel eikels en eikenbladeren in de pens zouden zitten en dat was niet het geval.

Vanwege de oxaalzuurkristallen in de nieren gaat GD er nu van uit dat de vergiftiging te wijten moet zijn aan oxaalzuurhoudende planten, ondanks dat die planten niet massaal voorkwamen op de bezochte percelen en er ook voldoende gras stond. ‘Mogelijk produceren bepaalde planten onder specifieke omstandigheden meer oxaalzuur’, is nu de hypothese van GD. In 2026 gaat het onderzoek verder naar een plant die in dit plaatje past.