Amerika: steeds minder melkveebedrijven, steeds meer melk

Dat meldt het Amerikaanse agrarische marktonderzoeksbureau Terrain. Naar inschatting van de analisten zal het aantal melkveebedrijven in 2023 gezakt zijn tot onder de 20.000 stuks. Ter vergelijking: Nederland heeft krap 12.500 gespecialiseerde melkveebedrijven, met 14,6 miljard kilo melk. De Amerikaanse melkveesector zal volgens Terrain krimpen als gevolg van vergrijzing/gebrek aan opvolgers en goede prijzen voor slachtvee.
In 2025 telde de VS nog 23.609 professionele melkveehouderijen, volgens het landbouwministerie USDA. Dat aantal lag weliswaar 1000 stuks lager dan in 2024, maar toch was het de geringste afname van het aantal melkveebedrijven sinds het begin van de tellingen. In 1993 waren er nog 131.509 melkveebedrijven. Gemiddeld daalt dat aantal met 5 procent per jaar.
Melkproductie VS groeit
Minder boeren betekent overigens niet minder melk. De productie is sinds 1993 gestaag gestegen naar de huidige 105 miljard kilo, terwijl er nu 190.000 koeien minder zijn dan toen. De efficiëntie is daarmee sterk verbeterd. Bovendien komt een steeds groter deel van de melkplas van een steeds kleiner aantal bedrijven. Bij de USDA-landbouwtelling van 2022 had de helft van alle bedrijven minder dan 100 koeien, terwijl ze slechts 4 procent van alle melk leverden. Tegelijkertijd had slechts 4 procent van alle Amerikaanse bedrijven meer dan 2.500 koeien, maar waren zij wel goed voor 45 procent van de totale melkplas.
Besparing vooral op arbeid
Kostenbesparing is de belangrijkste motor achter deze schaalvergroting. Hoe groter het bedrijf, hoe lager de kosten per liter melk. Uit onderzoek van de USDA blijkt dat 1 procent meer melk leveren minder dan 1 procent extra kosten met zich meebrengt.
Arbeid is een belangrijke factor. Kleinere gezinsbedrijven met minder dan 100 koeien werken vaak met eigen (onbetaalde) arbeid, bedrijven boven de 500 koeien werken vrijwel volledig met betaalde arbeidskrachten.
Minder fluctuatie in melkaanvoer
Naar mate de bedrijven groter worden, zal de totale melkproductie volgens Terrain ook minder afhankelijk worden van melkprijsfluctuaties of druk op de marges. Kleinere bedrijven zullen eerder geneigd zijn om een paar koeien extra aan te houden bij stijgende melkprijzen, of af te stoten wanneer de melkprijs zakt. In het huidige tijdsgewricht kan een Amerikaans melkveebedrijf bijvoorbeeld uitbreiden met 10.000 koeien, en dat de komende jaren binnen strikte operationele grenzen managen.
Bedrijven met een dergelijke omvang reageren over het algemeen niet op de korte termijn, bij een paar maanden met een lage of hoge melkprijs. Met het grootschaliger worden van de melkveesector zal de Amerikaanse melkaanvoer dus minder snel reageren op prijsfluctuaties dan in het verleden. Grotere bedrijven met lagere kosten per liter kunnen een periode met een lage melkprijs doorgaans ook wat langer volhouden dan kleinere bedrijven met een hogere kostprijs. De markt kan zich dus voorbereiden op langere en mogelijk meer 'dramatische' prijscycli, voorspelt Terrain.
Gineke Mons
Gineke Mons (1970) groeide op op een biologisch melkveebedrijf in Gelderland. Vanaf begin jaren 90 is ze werkzaam in de landbouwjournalistiek. Sinds 2008 als freelancer, met het accent op veehouderij en diergezondheid.
Beeld: Mark Stebnicki via Pexels
Bron: Terrain
