Verdringingsreeks

Waar de voedselproductie smacht naar vocht is er blijkbaar wel water. Zo plaatste het Brabantse waterschap Aa en Maas een grondwaterpomp bij een bestaande grondwaterput om de bijna drooggevallen Schijndelse Loop aan te vullen. Reden: het waterpeil is zo sterk gedaald dat de beschermde modderkruiper in de knel dreigt te komen.

Water lijkt ook geen probleem in de polders bij het Zuid-Hollandse Gouderak, die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland, waarbij natuurgebieden en agrarische gronden met hoge natuurwaarden met elkaar worden verbonden. In de veenpolders lopen de greppels vol en daarmee ook de afgeplagde veenmosveldjes. Resultaat is daar wel dat juist de rijke bloemsoorten aan de waterranden wegrotten.

Het geeft te denken: waar blijft het belang van de voedselproductie? Dat het droog is, is duidelijk, maar is er daadwerkelijk een tekort aan voldoende zoet water? Blijkbaar is het verhaal vooral: hoe willen we onze beschikbaarheid verdelen? Is de zogenoemde verdringingsreeks nog voldoende bij de tijd nu extreme droogte in de zomer eerder een trend dan een uitzondering blijkt?

De landelijke verdringingsreeks bestaat uit vier categorieën. De categorisering treedt in werking als waterschaarste dreigt. In de hoogste reeks staan veiligheid en voorkomen van onomkeerbare schade. Dan gaat het om stabiliteit van waterkeringen en veendijken door bodemdaling en klink. Ook natuur, voor zover onomkeerbare schade dreigt, staat in deze reeks. Kapitaalintensieve gewassen vinden we terug in categorie drie van vier. Kort door de bocht: tijdelijke beregening om de oogst van aardappelen te redden valt bij extreme droogte eerder af dan de mogelijke dreiging dat de modderkruiper in de knel komt door een drooggevallen natuurlijke watergang.

Het gaat mij er in principe niet om dat we niet alles mogen doen om onze bijzondere natuur te beschermen. Wat mij betreft zou het net zo goed kunnen gaan over energievoorziening en hoe we er in extreem droge dagen mee omgaan. Moet dat niet anders? Als je het mij vraagt, dan laat de verdringingsreeks echter wel weer haarscherp zien hoeveel waarde wij als maatschappij aan onze voedselproductie toekennen. Want het voelt toch gek dat de extreme droogte voor forse opbrengstverliezen zorgt, terwijl elders de greppels vol staan en we de natuur pijn doen in plaats van die te beschermen.

De landelijke verdringingsreeks bestaat uit vier categorieën. De categorisering treedt in werking als waterschaarste dreigt. In de hoogste reeks staan veiligheid en voorkomen van onomkeerbare schade. Dan gaat het om stabiliteit van waterkeringen en veendijken door bodemdaling en klink. Ook natuur, voor zover onomkeerbare schade dreigt, staat in deze reeks. Kapitaalintensieve gewassen vinden we terug in categorie drie van vier. Kort door de bocht: tijdelijke beregening om de oogst van aardappelen te redden valt bij extreme droogte eerder af dan de mogelijke dreiging dat de modderkruiper in de knel komt door een drooggevallen natuurlijke watergang.

Het gaat mij er in principe niet om dat we niet alles mogen doen om onze bijzondere natuur te beschermen. Wat mij betreft zou het net zo goed kunnen gaan over energievoorziening en hoe we er in extreem droge dagen mee omgaan. Moet dat niet anders? Als je het mij vraagt, dan laat de verdringingsreeks echter wel weer haarscherp zien hoeveel waarde wij als maatschappij aan onze voedselproductie toekennen. Want het voelt toch gek dat de extreme droogte voor forse opbrengstverliezen zorgt, terwijl elders de greppels vol staan en we de natuur pijn doen in plaats van die te beschermen.