Brand met zonnepanelen: zeldzaam, maar impactvol

Brand met zonnepanelen: zeldzaam, maar impactvol

Uit recent Nederlands onderzoek van TNO, NEN en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) blijkt dat in de periode 2022–2023 bij 152 van de circa 10.000 gebouwbranden zonnepanelen aanwezig waren. Dat is minder dan 2%. Kijk je naar het aantal installaties, dan blijkt het risico per bedrijf klein: jaarlijks raakt ongeveer 0,005% van de zonnepaneleninstallaties betrokken bij een brand. Toch is dat maar een deel van het verhaal. In ongeveer de helft van de onderzochte gevallen lag de oorzaak daadwerkelijk bij de zonnepaneleninstallatie.

Voor agrariërs is vooral de impact relevant. Een brand op het dak van een stal of loods:

• Is lastig te bestrijden
• Kan snel overslaan naar de rest van het gebouw
• Leidt vaak tot forse bedrijfsstilstand

Vooral installatiefouten zorgen voor risico

In de praktijk ontstaan de meeste problemen niet door de panelen zelf, maar door de installatie eromheen. Denk aan bijvoorbeeld slecht aangesloten connectoren, beschadigde bekabeling of verkeerd geplaatste of overbelaste omvormers. Deze fouten kunnen leiden tot oververhitting of vlambogen, die brand veroorzaken. Daarnaast speelt een nieuw risico: veroudering. De eerste generatie zonnepanelen ligt inmiddels al jaren op daken en begint slijtage te vertonen. Dat vergroot de kans op gebreken.

Verzekeraars sturen steeds nadrukkelijker

Waar een keuring vroeger vooral ‘aan te raden’ was, wordt deze inmiddels steeds vaker verplicht. Vooral bij grotere daken en agrarische bedrijven stellen verzekeraars aanvullende eisen. In veel gevallen betekent dit een verplichte Scope 12-keuring bij oplevering én periodieke inspecties gedurende de levensduur. Zonder keuring kan dit gevolgen hebben voor de dekking bij schade.

Wat is Scope 12 precies?

De Scope 12-keuring is dé inspectiestandaard voor zonnestroominstallaties in Nederland. Tijdens zo’n keuring wordt gekeken naar:

• de kwaliteit van de installatie
• elektrische veiligheid
• risico op brand en defecten
• opbouw van het dak en gebruikte materialen

De inspectie kijkt dus niet alleen naar de techniek, maar ook naar de situatie op het agrarisch bedrijf. Denk aan ventilatie onder panelen, plaatsing van omvormers en de staat van de dakconstructie.

Praktijk: risico’s op agrarische bedrijven

Juist op agrarische bedrijven spelen extra aandachtspunten. Verzekeraars wijzen onder andere op:

• aanwezigheid van stof en vervuiling
• dieren die bij bekabeling kunnen komen
• combinatie met installaties zoals luchtwassers
• moeilijk bereikbare daken voor onderhoud

Daarom adviseren zij om zonnepanelen installaties regelmatig te laten inspecteren en onderhouden, bijvoorbeeld eens per vijf jaar volgens Scope 12.

Van zonnepanelen naar risicomanagement

Waar zonnepanelen eerst puur een investering waren in duurzaamheid en kostenbesparing, worden ze nu steeds vaker onderdeel van professioneel risicomanagement. Voor agrariërs betekent dat er inzicht is in de veiligheid van de installatie, het voldoen aan verzekeringseisen en het voorkomen van stilstand en schade.