Sterke Erven Logo
Column

Column Hermen Vreugdenhil (Collectief Rivierenland)

'Het biodivers akkermozaïek verbindt'

Column03 min
Hermen Vreugdenhil.
Hermen Vreugdenhil.
Het is een imposant gezicht, als je een perceel vezelhennep geoogst ziet worden door de hennepmaaier. Planten van 3 meter hoog worden vakkundig in delen van 40 centimeter gesneden en in bedjes op het perceel gelegd om te roten. Het is eigenlijk zo gepiept. Waar hiervoor de grasmussen, bosrietzangers en roodborsttapuiten graag gebruikmaakten van de wuivende vezelhennep op de akkermozaïeken, zijn het nu wolken akkervogeltjes die meteen door hebben dat er wat te halen valt op de stoppel.

Bijzonder om nu ook zelf te zien dat de bodem, ondanks de aanhoudende droogte, na de oogst nog vochtig is en als een spons het water vasthoudt. Op deze geoogste hectare ligt de grondstof voor de isolatie van twee prefab huizen die in februari uit de fabriek van Hoex zullen rollen.

Productieve gewassen combineren met kruidenstroken

Drie jaar geleden begonnen we in Rivierenland met de eerste biodivers akkermozaïeken, de BAM-akkers. Geïnspireerd door de eerste akkers die aangelegd zijn door Rotterdam de Boer op! wilden wij dit in Rivierenland ook weleens uitproberen. Een vernieuwend landbouwconcept dat een meerjarig mozaïek van productieve gewassen (zoals luzerne, granen en peulvruchten) combineert met meerjarige kruidenstroken. Hiermee creëren we jaarrond voedsel, en dekking en broedgelegenheid voor akkervogels en insecten, terwijl de akker productief blijft en de bodem verbetert.

Ik ben zelf niet van de dikke rapporten en ingewikkelde gebiedsprocessen. Als je gewoon met de juiste mensen samen aan de slag gaat in een gebied, en ook de moeite neemt om zelf het veld in te gaan, dan zie je snel genoeg waar iets daadwerkelijk leidt tot een meerwaarde voor de boer én voor de natuur. Als het niet haalbaar is voor de boer begint hij er niet aan. Als het niet leidt tot behoud en herstel van natuur en landschap moet je er niet op inzetten.

Melkvee- en akkerbouw

En dat is nou juist de kracht gebleken van het biodivers akkermozaïek. Met de eerste aangelegde akkers zag ik in de praktijk dat het op een slimme manier benutten van productieve gewassen leidt tot spectaculaire natuurwinst én heel goed past in het agrarisch bedrijf, zowel bij de akkerbouw als de melkveehouderij.

Inmiddels zijn de BAM-akkers in verschillende gebieden de motor en katalysator geworden van de samenwerking in een natuurinclusief landschap. De BAM-akker als een natuurlijke verbinder van boeren- en natuurorganisaties, als belangrijke stepstone in het landschap en als belangrijke bouwsteen in de bedrijfsvoering van de boer.

10.000 hectare

Deze week kreeg ik het bericht dat het projectplan voor opschaling en doorontwikkeling van het biodivers akker mozaïek is goedgekeurd. Met een bijdrage vanuit het ministerie van LVVN kunnen we de komende drie jaar in drie regio’s nóg intensiever samenwerken, monitoren, de opgedane kennis delen en het concept bijschaven. En daarbij hebben we een gezamenlijke droom. Wat zou het mooi zijn: over vijf jaar op 10.000 hectare met het biodivers akkermozaïek de basis gelegd voor behoud en herstel van biodiversiteit, op 2.000 bedrijven de BAM-akker een belangrijke bouwsteen in de natuurinclusieve bedrijfsvoering van de boer.

De komende jaren ga ik me er vol voor inzetten om deze kans tot een succes te maken. Ik geloof hierin. Niet omdat het een mooi verhaal is, maar omdat ik in de praktijk heb gezien en ervaren hoe verbindend én effectief het biodivers akkermozaïek is.

Tekst:

Beeld: Ellen Meinen

Tags
MelkveeAkkerbouwBiologischAgrarisch natuurbeheerOpinieAkkervogelsNatuur & LandschapNatuurinclusief
Sterke Erven Noord › Editie 2026-19
Lees meer in het vakblad
In Sterke Erven Noord lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.