Luchtweggezondheid bij kalveren: herken en voorkom problemen
Hoe ontstaan luchtwegproblemen en wat zijn de gevolgen?
Luchtwegproblemen bij kalveren worden ook wel Bovine Respiratory Disease (BRD) genoemd. Verschillende virussen en bacteriën kunnen hierbij een rol spelen, zoals IBR, BVD, BRSV (pinkengriep), Mannheimia, influenza en Pasteurella.
Een kalf wordt niet simpelweg ziek door tocht. Het ontstaan van luchtwegproblemen is meestal het resultaat van een samenspel tussen ziekteverwekkers, weerstand en omstandigheden. Een goede biestvoorziening, optimale voeding, een goed stalklimaat en een lage infectiedruk zijn daarom belangrijke pijlers voor gezonde luchtwegen.
“Veel verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van longontsteking bij kalveren. Het is zaak om weerstand en infectiedruk in balans te houden.”
— Lieke Janssen, jongveespecialist
Een ernstige longontsteking kan blijvende schade aan het longweefsel veroorzaken. Hierdoor kan een kalf zijn genetische potentieel als melkkoe later niet volledig benutten. Daarnaast kost ziekte groei: het kalf gebruikt energie om de infectie te bestrijden en de voeropname kan dalen.
Een gezonde start is daarom niet alleen belangrijk voor het kalf van vandaag, maar ook voor de koe van morgen.
Herken luchtwegproblemen op tijd
Kalveren laten ziekte niet altijd direct zien.
Een koe is een vluchtdier en laat niet graag zien dat ze ziek is. Dat geldt dus ook voor een kalf. Daarom is het belangrijk om bewust de tijd te nemen om naar je kalveren te kijken.
Daarom is dagelijks observeren belangrijk. Let op de eerste signalen:
Bij ernstigere problemen kunnen ook hoesten, afzonderen, niet overeind komen om te drinken, een pompende ademhaling en koorts optreden.
“Als een kalf hoest, ben je eigenlijk al te laat.”
— Lieke Janssen, jongveespecialist
Bij twijfel: pak de thermometer
Koorts kan een aanwijzing zijn voor een infectie. Overleg met je dierenarts wanneer behandeling nodig is.
Heb je regelmatig problemen met luchtweggezondheid? Laat dan samen met je dierenarts onderzoeken welke ziekteverwekker een rol speelt, bijvoorbeeld met een longspoeling of quickscan. Zo kun je gerichter behandelen én preventieve maatregelen nemen.
5 tips voor gezonde luchtwegen
Een hoge weerstand en een zo laag mogelijke infectiedruk vormen de basis.
| Tip voor gezonde luchtwegen | Wat kun je doen? | |
| 1 | Biest is de basis | Zorg voor een goede biestvoorziening. Let op kwaliteit, hoeveelheid en het moment van verstrekken om het kalf vanaf de geboorte een goede weerstand mee te geven. |
| 2 | Ondersteun de luchtwegen via voeding | Geef na de biestperiode extra aandacht aan weerstand en luchtwegen. Kalvolac Power CAIR® bevat CAIR®, een mix van kruiden en etherische oliën ter ondersteuning van de luchtwegen. Geschikt voor emmer- én machinevoeding. |
| 3 | Beperk de infectiedruk | Werk bij voorkeur met all-in-all-out en voorkom verspreiding van ziektekiemen tussen groepen. Bij een drinkautomaat: besteed extra aandacht aan speenhygiëne en vervang spenen regelmatig. |
| 4 | Zorg voor een goed stalklimaat | Zorg voor voldoende luchtverversing en let op luchtsnelheid, luchtvochtigheid en ammoniak. Gebruik een rookproef om luchtstromingen zichtbaar te maken of monitor het klimaat langdurig met een klimaatkit. Frisse lucht zonder tocht op kalfhoogte is het uitgangspunt. |
| 5 | Bespreek vaccinatie met je dierenarts | Vaccinatie kan onderdeel zijn van een preventieplan. Welke vaccinatie past, hangt af van de ziekteverwekkers en risico's op jouw bedrijf. Bespreek dit met je dierenarts. |
Gezonde luchtwegen vragen om een totaalaanpak
“Het is zaak om weerstand en infectiedruk in balans te houden, zodat je jouw kalveren maximaal beschermt tegen bacteriën en virussen die longontsteking veroorzaken.”
— Lieke Janssen, jongveespecialist
Met een goede weerstand, lage infectiedruk, passend klimaat en alert management geef je kalveren de beste start richting een gezonde en productieve toekomst.
Meer weten? Bespreek de luchtweggezondheid van jouw kalveren met je jongveespecialist en dierenarts.
Bekijk ook het webinar Luchtweggezondheid bij kalveren en ontdek meer over Kalvolac Power CAIR®.
Tekst: Kalvolac
Beeld: Kalvolac
Kalvolac staat voor hoogwaardige kalvermelkpoeder, ontwikkeld met kennis, passie en jarenlange ervaring in jongveeopfok. Dankzij de sterke samenwerking met onze partner Agrifirm garanderen we niet alleen topkwaliteit voeding, maar ook een betrouwbare levering en betrokken ondersteuning op het boerenerf.
Samen zorgen we voor een gezonde groei en een sterke start van ieder kalf.
