Na een warme zomer: houd de levergezondheid in beeld

“Dat de hennen niet meer hijgen, betekent niet automatisch dat het koppel volledig hersteld is”, zegt John Loeffen, accountmanager pluimvee bij Voergroep Zuid. “Juist na een warme periode is het belangrijk om te volgen hoe voeropname, productie en conditie zich ontwikkelen.”

Hitte verstoort de balans

De lever speelt een centrale rol in de verwerking van voedingsstoffen en in het energie- en vetmetabolisme. Voor de vorming van de eidooier maakt de lever vetzuren aan en transporteert deze naar het ovarium. Normaal bestaat daarbij een evenwicht tussen vetaanmaak, vettransport en vetafbraak.

Hittestress kan dit evenwicht verstoren. Tijdens warme perioden eten hennen minder, terwijl ook hun metabolisme verandert. Bij chronische hittestress kan bovendien het antioxidantsysteem uitgeput raken. Daardoor kunnen reactieve zuurstofverbindingen zich ophopen en cellen beschadigen.

“Dus in tegenstelling met wat je zou verwachten, geeft een lagere voeropname juist kans op leverproblemen”, benadrukt nutritionist Stef Lefebure. “Dit door de metabole verstoring tijdens hittestress. Deze kan zorgen voor het ontstaan of de verergering van vetophoping in de lever.”

Kijk naar het hele koppelbeeld

Beginnende leververvetting is aan het gedrag van de hennen niet altijd zichtbaar. Daarom is het belangrijk om verschillende signalen met elkaar te verbinden. Denk aan het herstellen van de voer- en wateropname, veranderingen in legpercentage, oplopende uitval en verschillen in lichaamsgewicht of lichaamsconditie.

“Eén afwijkend kengetal geeft nog geen compleet beeld”, legt Loeffen uit. “De combinatie van voeropname, productie, conditie en uitval helpt om te bepalen of nader onderzoek nodig is.”

Sectie van hennen door een dierenarts geeft aanvullende informatie. Een gezonde lever is donkerrood en stevig. Een bleekgele, vergrote of zachte lever en bloedingen kunnen wijzen op leverproblemen. Door bevindingen steeds op dezelfde manier vast te leggen, worden veranderingen binnen het koppel eerder zichtbaar.

Herstel gericht blijven volgen

Volg na een warme periode of de hennen weer voldoende drinken, eten en herstellen. Controleer daarnaast regelmatig het lichaamsgewicht en de uniformiteit en bespreek afwijkingen met de specialist. Beoordeel bij uitval ook de lever met de dierenarts en bespreek dit wanneer verdere diagnostiek nodig is. “Systematisch kijken en vergelijken maakt het verschil”, besluit Lefebure. “Zo voorkom je dat veranderingen in uitval of productie alleen aan de voorbije warmte worden toegeschreven en blijft ook de levergezondheid nadrukkelijk in beeld.”