Belangenbehartigers verliezen rechtszaak voor opschorten openbaar maken bedrijfsgegevens

De voorzieningenrechter heeft de verzoeken om een voorlopige voorziening van de verschillende belangenorganisaties af. Een voorzieningenrechter is een rechter die een snelle, tijdelijke beslissing neemt als er grote spoed is. De vier organisaties wilden met een versnelde rechtsprocedure voorkomen dat gegevens van boeren vanaf 1989 openbaar worden gemaakt. De minister heeft volgens de voorzieningsrechter terecht beslist dat de huisvestingsgegevens openbaar gemaakt worden, omdat het milieugegevens zijn die over emissie gaan.

De minister heeft ook terecht beslist om de landbouwtellingsgegevens openbaar te maken, omdat het milieugegevens zijn en de belangenafweging die de minister vervolgens heeft gemaakt in het voordeel van openbaarheid mocht uitvallen.

Belang bescherming bedrijfsgegevens

De voorzieningenrechter is het verder met de minister eens dat niet valt in te zien dat het belang van de bescherming van bedrijfsgegevens ernstig wordt geschaad door de openbaarmaking en dat dat belang zwaarder zou moeten wegen dan het belang van openbaarheid van milieu-informatie. De vier belangenorganisaties hebben volgens de rechter niet aannemelijk gemaakt dat de openbaarmaking informatie betreft die de concurrentiepositie van agrariërs ernstig zou schaden. Zij hebben wel gesteld dat openbaarmaking tot schade leidt, maar dit is op geen enkele manier concreet gemaakt.

Grote impact

POV schrijft: ‘We beseffen hoe groot de impact van deze openbaarmaking is. Naar schatting beschikt circa 50 procent van de agrariërs buiten hun schuld niet over een volledige vergunning voor alle activiteiten, zoals het houden van vee of het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen. Zij mochten er op basis van het destijds geldende overheidsbeleid op vertrouwen dat daarvoor geen aanvullende vergunning nodig was en hebben vanuit dat uitgangspunt vaak forse investeringen gedaan.’

Dat MOB nu gegevens over een lange reeks jaren uit de landbouwtelling en de Gecombineerde opgave kan ontvangen, zorgt volgens de belangenbehartigers voor extra onzekerheid en stress en heeft een diepe impact op agrarische gezinnen. ‘We houden er rekening mee dat MOB de historische gegevens gebruikt om referentiesituaties vast te stellen en de gegevens inzet voor handhavingsverzoeken of verzoeken tot intrekking van vergunningen. Juist tegen de achtergrond van de bestaande vergunningenproblematiek vergroot dit de zorgen op het boerenerf.’

Vertrouwen overheid onder druk

Dat boeren hun gegevens in de Gecombineerde opgave steeds aan de overheid verstrekt hebben in de veronderstelling dat daarmee vertrouwelijk wordt omgegaan, vond bij de rechter ook geen gehoor. Desondanks vinden de organisaties dat het openbaar maken van gevoelige, tot individuele bedrijven en gezinnen herleidbare informatie het vertrouwen ernstig onder druk zet. ‘We vinden dat de wetgever en overheid oog moet hebben voor de context waarin deze gegevens zijn verstrekt en voor de reële gevolgen van openbaarmaking.’

Uitvoering van Kamermoties

Verder stellen de belangenorganisaties dat het van groot belang is dat de regering uitvoering geeft aan de aangenomen Kamermoties die oproepen tot inzet op herziening van de Europese regels over de openbaarmaking milieu-informatie. ‘Het doel moet zijn dat gevoelige agrarische gegevens uitsluitend op een hoger abstractieniveau openbaar worden gemaakt, zodat deze niet tot individuele boerenbedrijven en -gezinnen zijn te herleiden. Transparantie en bescherming van de persoonlijke en bedrijfsmatige belangen van agrariërs moeten daarbij beter met elkaar in balans worden gebracht.’

De vier organisaties gaan de uitspraak bestuderen en bespreken op korte termijn met de betrokken partijen en de advocaat welke vervolgstappen nog zinvol en mogelijk zijn.