Risicoanalyse GD: import runderziekte besnoitiose meest waarschijnlijk
Nederland importeert jaarlijks 700.000 tot 800.000 runderen. Dit brengt een risico met zich mee van de introductie van dierziekten die momenteel niet voorkomen in Nederland. In een risicoanalyse is onderzocht hoe groot het risico is op de import van lumpy skin disease (LSD), rundertuberculose, blauwtong, epizootic haemorrhagic diseas (EHD) en besniotiose.
Voor alle vijf de ziekten geldt dat een risico op introductie via import aanwezig. Frankrijk blijkt voor elk van die dierziekten een belangrijk risicoland, omdat ze daar alle vijf voorkomen en omdat er regelmatig rundvee uit Frankrijk wordt geïmporteerd. ‘Echter, de meeste Franse runderen die naar Nederland komen zijn afkomstig uit het westen van Frankrijk. De uitbraken van LSD deden zich vooral voor in het zuiden en oosten, waardoor er relatief weinig runderen uit de getroffen gebieden werden geïmporteerd’, aldus de diergezondheidsdienst.
Van EHD waren er wel uitbraken in het westen van Frankrijk, maar zodra er uitbraken in een bepaald departement werden vastgesteld, namen de importen af.
Meest waarschijnlijk
Uit de analyse blijkt dat besnoitiose de ziekte is die het meest waarschijnlijk via import in Nederland terecht komt. Ook in andere landen in zuid-Europa komt deze ziekte voor, zoals Spanje, Portugal en Italië. In Nederland is er nu nog geen besnoitiose, maar in 2025 werden bij een geïmporteerd rund wel antistoffen aangetoond.
Het is volgens parasitoloog Hester Graham van de Wageningen Universiteit dan ook niet de vraag óf, maar wannéér besnoitiose Nederland bereikt. Inmiddels zijn al uitbraken of positieve gevallen beschreven in Zwitserland, Hongarije, Griekenland, Ierland, Duitsland en België. In België zorgde één geïmporteerde besmette stier uiteindelijk voor uitbraken op meerdere bedrijven. Dat onderstreept hoe belangrijk vroege signalering en monitoring zijn voordat besmettingen zichtbaar worden. Daarom stelt Wageningen UR gratis besnoitiose-testen beschikbaar, zolang de voorraad strekt.
Boviene besnoitiose
Boviene besnoitiose is een hardnekkige en onbehandelbare parasitaire runderziekte, veroorzaakt door de parasiet (protozo) Besnoitia besnoiti. De parasiet wordt overgedragen via bloedzuigende insecten zoals stalvliegen en dazen. Daarnaast kan besmetting optreden via direct contact met wonden, natuurlijke dekking of het hergebruiken van dezelfde injectienaald bij meerdere dieren.
Bij de meeste runderen verloopt de infectie symptoomloos. Zijn er wel klinische verschijnselen, dan zijn de eerste tekenen (hoge) koorts, gezwollen lymfeklieren, verminderde melkproductie en algehele malaise. Later ontstaan ernstige huidveranderingen zoals verdikking en verrimpeling van de huid en de vorming van cysten bij de ogen en rond de vulva. De huid wordt hard en dik en het haar valt uit. In de barsten in de huidplooien kunnen dan secundaire infecties optreden, of kan huidmadenziekte ontstaan. De dieren verliezen uiteindelijk veel gewicht en worden onvruchtbaar. Ook geïnfecteerde stieren worden onvruchtbaar. Er is geen medicijn of vaccin voor deze ziekte, waardoor zieke dieren meestal moeten worden geëuthanaseerd.
Gineke Mons
Gineke Mons (1970) groeide op op een biologisch melkveebedrijf in Gelderland. Vanaf begin jaren 90 is ze werkzaam in de landbouwjournalistiek. Sinds 2008 als freelancer, met het accent op veehouderij en diergezondheid.
Beeld: Agrio
Bekijk ook
