Sterke Erven Logo
Kennisartikel

Wat 20 jaar enten haar leerde over goede opfok

Cindy Kustermans: "Die eerste week bepaalt de volgende zeventien.”

Kennisartikel5 min
Cindy Kustermans
Cindy Kustermans
Dierenarts worden was haar droom, maar doorstuderen zat er thuis niet in. Toch weerhield dat Cindy Kustermans er niet van haar voorliefde voor dieren, en in het bijzonder pluimvee, te volgen. Meer dan twintig jaar werkte ze tussen de kippen. Ze vaccineerde, ving dieren en kwam in talloze stallen over de vloer. Tussendoor werkte ze twaalf jaar mee op een landbouwbedrijf met varkens en vleesvee. Nu is ze terug waar haar hart ligt: tussen de kippen. Alleen staat ze sinds september in een andere rol in de stal. Als opfokbegeleider bij Vepymo.

Voor veel opfokkers is Cindy dan ook geen onbekend gezicht. Bij naar schatting driekwart van de bedrijven die ze nu begeleidt, kwam ze vroeger al over de stalvloer om de hennen te vaccineren. Ze kent de stallen, de mensen en vaak ook hun manier van werken. En ook toen keek ze al verder dan alleen naar de vaccinatie die ze kwam uitvoeren. “Ik koppelde dingen die ik zag altijd terug.”

Tijdens het vaccineren krijgt Cindy honderden, soms duizenden dieren letterlijk door haar handen. Daardoor voelt ze verschillen in een koppel die een pluimveehouder bij een snelle ronde door de stal niet altijd meteen opvallen. Is de uniformiteit anders dan verwacht? Bewegen de dieren trager? Gaan ze goed omhoog in het systeem? Hoe zien voer en mest eruit? Komt er voldoende water uit de drinknippels?

Na twintig jaar is die scherpe blik voor Cindy bijna vanzelfsprekend geworden. Eén signaal zegt volgens haar niet zoveel. Juist door verschillende signalen aan elkaar te koppelen ontstaat een beeld. In haar nieuwe functie bij Vepymo komt nu samen wat haar al die jaren heeft gedreven: haar betrokkenheid bij het dier, haar scherpe observaties en de ruimte om daarop te handelen.

Andere functie, dezelfde aanpak

De vragen die ze vroeger al kreeg – Cindy, wat denk jij ervan? Zie jij iets aan de dieren? Wat zou jij doen? – horen nu bij haar dagelijkse werk. Alleen kan ze een pluimveehouder tegenwoordig ook verder begeleiden bij de vervolgstap. Daarbij is haar aanpak niet veranderd. Ze wil niet tegenover, maar naast een pluimveehouder staan. Omdat ze zoveel verschillende bedrijven heeft gezien, neemt ze bovendien praktische oplossingen van het ene erf mee naar het andere. Zo bedenkt de ene pluimveehouder een slimme aanpassing voor een probleem waar een ander al langer tegenaan loopt.

Korter op de bal

Dingen waarbij Cindy tijdens het enten weleens haar vraagtekens zette, kan ze nu zelf actief helpen verbeteren. Bijvoorbeeld wanneer er lang wordt afgewacht terwijl de eerste signalen er al zijn. Ze probeert opfokkers daarom te stimuleren korter op de bal te spelen. Niet ieder afwijkend signaal vraagt meteen om een grote ingreep, maar blijven dubben helpt evenmin. Soms is het advies simpelweg: kijk het vandaag nog even aan, maar als het morgen niet beter is, schakel dan de dierenarts in.

Daarin ziet Cindy haar rol: signaleren, overleggen en zorgen dat de juiste mensen op tijd met elkaar schakelen. Dat geldt ook voor vaccinaties. Na twintig jaar vaccineren weet ze hoeveel invloed een vaccinatieperiode op een hen kan hebben. Wat er in de dagen erna gebeurt, wordt volgens haar nog weleens onderschat. Zeker wanneer vaccinaties kort voor de overplaatsing plaatsvinden.

Een hen kan er uiterlijk prima uitzien, maar nog wel ongemak ervaren. Wanneer ze vervolgens in de legstal veel moet springen en niet goed omhoog wil, wordt de oorzaak niet altijd direct bij die eerdere vaccinatie gezocht.

Die praktijkkennis kan Cindy nu al eerder in het traject inbrengen. Kunnen we de vaccinatie naar voren halen? Heeft het dier voldoende tijd om te herstellen voordat het wordt overgeplaatst? Kleine aanpassingen, maar wel met effect op dierwelzijn én op een soepele overgang naar de volgende fase.

“Communicatie, daar staat of valt alles mee”

Vraag Cindy wat voor haar goede begeleiding betekent en het gesprek komt steeds weer terug op hetzelfde woord: communicatie. In haar jaren op de stalvloer zag ze regelmatig dat er iets misging zonder dat iemand daar slechte bedoelingen bij had. De ene schakel dacht dat de andere het wist. Iemand zag iets, maar koppelde het niet terug. Of informatie bleef ergens onderweg hangen.

“Het is nooit moedwillig, maar vaak gaat het mis doordat ergens niet goed gecommuniceerd wordt.”

Zelf heeft Cindy het hart op de tong. Ze houdt van open en eerlijke communicatie, maar verwacht niet dat iedere pluimveehouder daarvoor op dezelfde manier de telefoon pakt. Bellen, appen of mailen: het maakt haar weinig uit. Als er iets is, wil ze vooral dat iemand zich meldt.

Een goede start begint al in de broederij

Voor Cindy begint de begeleiding daarom niet pas op het erf. Wanneer er kuikens voor een van haar opfokkers uitkomen, rijdt Cindy voordat ze naar de opfokker vertrekken eerst langs de broederij om ze zelf te bekijken. Hoe zien ze eruit? Uit welke moederdierenkoppels komen ze? Zitten er bijvoorbeeld kleinere kuikens van jonge moederdieren tussen? Die informatie stuurt ze alvast door naar de opfokker.

Daardoor kan de opfokker bij aankomst direct rekening houden met verschillen. Kleinere kuikens kunnen bijvoorbeeld op een geschikte plek worden gezet, met de drinklijn iets lager, extra licht of dichter bij de warmtebron.

Het zijn volgens Cindy juist zulke kleine dingen die veel kunnen betekenen.

“Die eerste week is zo bepalend voor die zeventien weken.”

Wie een kuiken goed laat starten, voorkomt volgens haar later in de opfok veel problemen.

Cindy maakt tijdens haar bezoeken veel foto’s en filmpjes, die ze deelt met collega’s en verkopers. Zo krijgt ook ook de toekomstige legpluimveehouder een beeld van hoe het koppel zich tijdens de opfok ontwikkelt.

Die openheid past bij wat ze bij Vepymo ervaart: korte lijnen, betrokken collega’s en de gezamenlijke drive om kwaliteit en service steeds verder te verbeteren. Nuchter en praktisch: kijken wat er speelt, eerlijk benoemen wat je ziet en samen zoeken naar verbetering. Eigenlijk exact hoe Cindy al werkte voordat opfokbegeleider op haar visitekaartje stond.

Meer informatie

Tekst:

Beeld: Vepymo

Tags
PluimveeDierenwelzijnDiergezondheidKuikenopfokLegpluimvee
Logo Vepymo

Over Vepymo

Vepymo is al meer dan 25 jaar een vertrouwde partner voor levering van eendagskuikens en leghennen. Met veel ervaring in broeden, opfok, sterke genetica en begeleiding in de praktijk helpt Vepymo koppels sterk, uniform en vitaal aan de leg te brengen. Die kennis en passie voor broeden zet Vepymo nu breder in met de verkoop van eendagskuikens van Dekalb White en ISA Brown. Zo krijgen pluimveehouders meer zekerheid: gezonde dieren, een betere start, voorspelbaardere prestaties én daarmee meer rendement.