Toekomst voor houtsnipperbodem

Dat concluderen onderzoekers van Wageningen UR Livestock Research in een het E-book 'Vrijloopstallen voor melkvee in de praktijk' waarin de resultaten van vier jaar onderzoek op tien bedrijven vanuit diverse gezichtspunten worden belicht.

Positief voor dierenwelzijn

In z'n algemeenheid zijn vrijloopstallen zijn positief voor het dierenwelzijn, de boer en de burger, stellen zij. Er zijn echter nog 'uitdagingen rond milieu en melkkwaliteit', zo melden zij in de nieuwsbrief Verantwoorde Veehouderij.

„Houtsnippers als bodemmateriaal in een vrijloopstal heeft toekomst, maar het is nog geen erkend emissiearm huisvestingssysteem. Compost van een composteringsbedrijf heeft geen toekomst in Nederland, want de stikstof verliezen in de stal zijn te hoog en het levert een risico op voor de melkkwaliteit.”

Investeringskosten

De onderzochte vrijloopstallen verschillen in bedrijfskenmerken en in de keuze van het bodemmateriaal. Uit het onderzoek blijkt dat de investeringskosten van een vrijloopstal met houtsnippers als ondergrond hoger zijn dan die van een ligboxenstal.

Maar deze kosten kunnen gecompenseerd worden door een betere diergezondheid en dierenwelzijn. De productie per koe gaat namelijk omhoog en de koeien hebben een langere levensduur.

Compost geen optie meer

Compost als ondergrond is inmiddels geen optie meer. Bodems met compost hebben een te hoge ammoniakemissie en zijn tevens een risico voor de kwaliteit van melk door sporen van Thermofiele Aerobe Sporenvormende bacteriën (TAS). Het gebruik van compost als ondergrond wordt per 1 januari 2015 verboden.

Stikstofverliezen

De stikstofverliezen in een vrijloopstal zijn hoger dan die in een ligboxenstal, maar de stikstofverliezen bij gebruik op het land van de vrijloopstalcompost zijn lager dan die van de drijfmest uit de ligboxenstal. Omdat dit tegen elkaar opweegt, moeten de stikstofverliezen in bedrijfsverband beoordeeld worden, aldus de auteurs.

Bodemverbeteraar

Vooral op de lange termijn is vrijloopstalcompost een bodemverbeteraar. Op de korte termijn is het minder geschikt als meststof dan drijfmest uit ligboxenstallen. Bij vrijloopstalcompost is de stikstof-fosfaatverhouding lager en de stikstof komt langzamer beschikbaar voor de plant, zo schrijven de onderzoekers.

Maatschappelijke waardering

Maatschappelijk is er veel waardering voor de vrijloopstal. Burgers beoordelen de diervriendelijkheid van de stallen erg positief en ook de uitstraling en de inpassing van de stal in het landschap wordt gewaardeerd. Alhoewel vrijloopstallen meer geuremissie hebben dan ligboxenstallen, lijkt de hinderlijkheid hiervan toch minder te zijn.