Drie Natura 2000-gebieden verder onder KDW na update Aerius

Door wijzigingen in de natuurgegevens en/of depositie zijn er in de gebieden Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem (op de grens van Gelderland en Noord-Brabant), Kunderberg (Zuid-Limburg) en Noorbeemden & Hoogbos (Zuid-Limburg) geen (bijna) overbelaste hexagonen meer. Hexagonen zijn zeshoekige vakjes van een hectare die in de stikstofmodellering worden gebruikt om de stikstofdepositie in en rond Natura 2000-gebieden in kaart te brengen. Deze zijn bijna overbelast als ze vanaf een berekende depositie van 70 mol per hectare per jaar onder de KDW zitten. Een voorbeeld: als de KDW 1000 mol per hectare per jaar is, dan is een hexagoon vanaf 930 bijna overbelast.

De drie Natura 2000-gebieden staan ook op een conceptlijst met gebieden waar het kabinet een zonering van 500 meter nodig acht. De vraag is of door deze update van Aerius de zonering nog noodzakelijk is. Een woordvoerder van landbouwminister Jaimi van Essen laat weten dat het kabinet voor het instellen van zonering in een bepaald Natura 2000-gebied niet alleen kijkt naar stikstof als drukfactor, maar ook naar bijvoorbeeld hydrologie.

Bij de uitwerking van het zoneringsbeleid zijn de provincies en het Rijk nu samen aan zet. Zij kijken aan de hand van ecologische gegevens of zonering nodig is. Daardoor kan de lijst nog aangepast worden. Of deze gebieden geschrapt kunnen worden van de lijst, is nog niet bekend.

Wijzigingen bij 28 Natura 2000-gebieden

Naast het aantal overbelaste hexagonen is ook de habitatkartering in Aerius aangepast. Deze bepaalt waar welke stikstofgevoelige soort voorkomt binnen een Natura 2000-gebied. In totaal zijn er wijzigingen bij 28 van de 131 Natura 2000-gebieden die Nederland rijk is.

De grootste wijzigingen zijn te vinden in de gebieden Bargerveen en Dwingelderveld. Voor het gebied Bargerveen is de verandering vooral het gevolg van een afname van het habitattype Herstellende hoogvenen (actief hoogveen, H7120ah, red.). Voor Dwingelderveld zijn diverse habitattypen juist in oppervlakte toegenomen.

Afname leefgebied heeft gevolgen voor vergunningverlening

Ook bij de Meinweg zijn er grote aanpassingen bij de aanwijzing van een relatie tussen een aangewezen soort en het leefgebied. In het Limburgse gebied zijn de leefgebiedtypen Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van het zand- en veengebied (lg10) en Eiken- en beukenbos van lemige zandgronden (lg14) niet meer aangemerkt als leefgebieden waar de nachtegaal en de leeuwerik van afhankelijk zijn. Daardoor zijn deze leefgebieden in dit Natura 2000-gebied niet meer van belang voor vergunningverlening.

Depositie vijf procent lager

Bij de jaarlijkse update wordt Aerius bijgewerkt met de meest recente beschikbare gegevens. Zo is de actuele depositie na de update gebaseerd op 2024 in plaats van 2023. Daardoor is de actuele depositie over alle stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden met 65 mol per hectare per jaar lager dan in 2025. Dit komt neer op vijf procent. Verder zijn er recentere meetresultaten gebruikt om de berekende resultaten te kalibreren.

Verder is in de landbouw de emissiefactor van een ligboxenstal met vlakke vloer met rubber sleufvloer, vlakke langssleuven en geprofileerd rubber (staltype HA1.341) gewijzigd van 8,3 naar 8. Ook is voor twintig systemen uit deze categorie de omschrijving gewijzigd.

Lees alle wijzigingen in het rapport