Langer produceren met legmoederdieren vraagt om balans in het koppel
De grens van langer produceren wordt bepaald door kwaliteit, bevruchting en vakmanschap

Wat maakt langer produceren voor legmoederdieren mogelijk?
Langer produceren met legmoederdieren wordt mogelijk door een combinatie van genetische vooruitgang, gericht hanenmanagement, passende voeding, goede huisvesting, diergezondheid en tijdig bijsturen op basis van het koppel. Fokbedrijven houden zuivere lijnen en grootouderdieren tegenwoordig langer aan, zodat beter zichtbaar wordt hoe productie, kwaliteit en leefbaarheid zich op hogere leeftijd ontwikkelen. Die kennis helpt om het genetisch potentieel van volgende generaties beter te benutten.
Tien tot vijftien jaar geleden bestond een cyclus doorgaans uit 17 weken opfok en ongeveer 11 maanden productie. Legmoederdieren werden destijds gemiddeld 65 weken oud en produceerden circa 265 eieren per dier. Inmiddels kunnen koppels gemiddeld tot 80 à 85 weken worden aangehouden, met uitschieters richting 92 weken. Bij deze langer aangehouden koppels ligt het aantal geproduceerde eieren ongeveer 180 stuks hoger, terwijl productie, eikwaliteit en uitkomsten volgens Pluriton nog steeds op een acceptabel niveau blijven.
Bij Pluriton zien ze dat de productiecurve bij zowel H&N Brown Nick, H&N Super Nick als H&N Crystal Nick legmoederdieren duidelijk vlakker is geworden. Zo werd onlangs een koppel Brown Nick-legmoederdieren op 85 weken uit productie genomen terwijl het nog rond 90 procent dagproductie zat. Dat illustreert het beschikbare potentieel. Persistentie alleen is echter niet voldoende: broedeieren moeten ook een goede schaalkwaliteit hebben, voldoende bevrucht zijn en vitale kuikens opleveren.
Hoe beïnvloedt de haan-henverhouding de prestaties van legmoederdieren?
De juiste verhouding tussen hanen en hennen helpt om stress te beperken en de bevruchting en productie van legmoederdieren langer op peil te houden. Door structureel minder hanen te plaatsen, blijft er meer rust en balans in het koppel. Dat ondersteunt niet alleen de productie, maar ook de persistentie van de bevruchting.
Daarnaast speelt voeding een belangrijke rol bij het behouden van een goede schaalkwaliteit. Fasevoedering, aangepaste premixen en een vast schema met maagkiezel, schelpengrit en aanvullend vitamine D3 via het drinkwater helpen om beter aan te sluiten op de behoefte van de hennen.
Hoe beperk je uitval bij legmoederdieren?
Uitval bij legmoederdieren kan worden beperkt door stress vroeg te signaleren en tijdig bij te sturen op hanenmanagement, huisvesting, voeding, diergezondheid en biosecurity. Vooral de balans tussen hanen en hennen vraagt daarbij aandacht. Wanneer hanen de overhand krijgen, kan onrust ontstaan en is herstel lastig.
De ervaring van de pluimveehouder is hier doorslaggevend: door het koppel goed te ‘lezen’ en op tijd in te grijpen, blijft de leefbaarheid beter op peil. Volgens Pluriton is de uitval door aangepast hanenmanagement en verbeteringen in huisvesting, voeding, diergezondheid en biosecurity de afgelopen jaren bijna gehalveerd, wat bijdraagt aan meer eieren per geplaatst moederdier en beter voorspelbare resultaten.
Waarom vraagt langer produceren om meer vakmanschap?
Hoe langer legmoederdieren worden aangehouden, hoe belangrijker het wordt om het koppel nauwkeurig te volgen en tijdig bij te sturen. Genetica biedt het potentieel, maar huisvesting, voeding, diergezondheid, hanenmanagement en planning bepalen mede in hoeverre dat potentieel wordt benut.
Daarbij spelen meerdere partijen een rol. Fokbedrijf, opfokker, vermeerderaar, voerleverancier en dierenarts dragen ieder bij aan het uiteindelijke resultaat. Het doel is daarom niet simpelweg zoveel mogelijk productieweken te realiseren, maar productie, bevruchting, eikwaliteit, kuikenkwaliteit en leefbaarheid zo lang mogelijk in balans te houden.
Hoe ver kan de productie van legmoederdieren nog worden verlengd?
In de legsector wordt al langer gesproken over 500 eieren per opgehokte hen op 100 weken leeftijd. Bij commerciële leghennen wordt inmiddels ook gesproken over 600 eieren op 120 weken. Ook bij legmoederdieren lijkt de productieve levensduur verder op te schuiven.
Volgens Pluriton laten resultaten bij zowel witte als bruine lijnen zien dat 500 eieren per opgehokt moederdier binnen bereik komt. De uitdaging is echter niet alleen om meer eieren te produceren. Ook op hogere leeftijd moeten voldoende bevruchte broedeieren met een goede schaalkwaliteit en vitale kuikens worden gerealiseerd, terwijl de leefbaarheid van het koppel op niveau blijft. Uiteindelijk ligt daar de praktische grens van langer produceren.
Over Pluriton
Pluriton is distributeur van H&N-legrassen en vormt een schakel tussen fokbedrijf H&N International, vermeerderaars en legpluimveehouders. Tien jaar geleden hield het bedrijf circa 200.000 legmoederdieren in Nederland; inmiddels zijn dat er meer dan 850.000, verspreid door Europa.
In het afgelopen jaar broedde de Pluriton-groep 56,6 miljoen kuikens voor klanten in de lokale, Europese en internationale markt. Een groei van ongeveer 18% ten opzichte van het jaar ervoor. Deze omvang biedt niet alleen capaciteit, maar ook de flexibiliteit om scherper te plannen, ervaringen sneller te delen en grenzen op het gebied van productie te verleggen.
De resultaten van legvermeerderingskoppels worden iedere vier maanden gebenchmarkt met die van andere bedrijven wereldwijd. Alle gehouden rassen van Pluriton draaien daarbij mee in de hogere regionen. Daarnaast ontving het bedrijf onderscheidingen voor zowel een wit als een bruin legmoederdierenkoppel.
Meer weten?
Voor meer informatie over de prestaties en mogelijkheden van de H&N Crystal Nick, H&N Super Nick of H&N Brown Nick? Neem contact op de accountmanagers van Pluriton. Zij vertellen je graag meer over welk ras het beste aansluit bij jouw bedrijf en doelstellingen.
Tekst: Marloes ten Oever
Beeld: Pluriton




