DLV Advies: beraad je nog dit jaar op handel in varkensrechten

Uit de CBS-prognose over het tweede kwartaal van 2026 blijkt dat de varkenshouderij het sectorale fosfaatproductieplafond naar verwachting met 1,2 miljoen kilo overschrijdt. Voor het kabinet is dat aanleiding om opnieuw naar afroming te kijken. Bij herinvoering zou een deel van de rechten verdwijnen bij overdracht buiten familieverband. Welk percentage gaat gelden en wanneer de maatregel precies ingaat, is nog niet definitief vastgesteld.

Extra onzekerheid

Voor varkenshouders die nadenken over bedrijfsbeëindiging, afbouw of uitbreiding, brengt dat extra onzekerheid met zich mee, stelt Jan van Houtum. Hij is vastgoedadviseur en specialist productierechten bij DLV Advies. Een eventuele terugkeer van afroming zal invloed hebben op de waarde en overdraagbaarheid van de rechten, voorspelt hij.

Tegelijkertijd staan de opbrengstprijzen voor vleesvarkens en biggen onder druk. Vion verwacht dat de druk op de varkensprijzen mogelijk tot het voorjaar van 2027 aanhoudt.

Dus, hoe ga je daarmee om? Van Houtum: „Wie plannen heeft om te stoppen of het bedrijf anders in te richten, kan die niet zomaar even naar voren halen. Maar je wilt wel weten wat een mogelijke afroming betekent voor de rechten die je bezit, of nog nodig hebt."

Ook voor kopers is de situatie bijzonder. De vraagprijzen voor varkensrechten verschillen sterk per productiegebied. In regio Oost en Overig liggen deze momenteel tussen de 40 en 41 euro per eenheid, terwijl de prijs in regio Zuid momenteel al zo’n 235 euro per eenheid bedraagt.

Kritisch afwegen

Voor ondernemers die extra rechten nodig hebben, vraagt dat om een kritische afweging. Enerzijds kan het aantrekkelijk zijn om een aankoop te regelen zolang er geen afroming geldt. Anderzijds moet de investering wel passen binnen de financiële mogelijkheden van het bedrijf. „Een mogelijke terugkeer van afroming is geen reden om zomaar rechten te kopen", meent Van Houtum. „Maar als je ze toch nodig hebt, kan het verstandig zijn om niet te wachten tot de regelgeving verandert. Kijk daarbij goed naar je rechtenpositie, de financieringsruimte en de plannen voor je bedrijf."

‘Leasen in Zuid niet meer terug te verdienen’

Ook voor ondernemers die varkensrechten leasen, kan de terugkeer van afroming grote gevolgen hebben. Wanneer bij overdracht opnieuw rechten worden afgeroomd, lopen de effectieve leasekosten sterk op. Met name in productiegebied Zuid, waar de rechtenprijzen al aanzienlijk hoger liggen, kan de leaseprijs daardoor tot boven de € 40 per eenheid stijgen. Deze kosten zijn bij de huidige opbrengstprijzen niet meer terug te verdienen. Daarmee is leasen bij herinvoering van afroming economisch gezien geen haalbare optie meer, volgens Van Houtum.

De komende maanden kunnen bepalend worden voor de varkensrechtenmarkt. Of afroming daadwerkelijk begin 2027 terugkomt, moet nog blijken. Maar voor ondernemers die willen kopen, verkopen of momenteel rechten leasen, is er voldoende aanleiding om hun mogelijkheden nu te onderzoeken, stelt de adviseur. „Je hoeft niet direct een beslissing te nemen, maar het is wel verstandig om voorbereid te zijn. Als de afroming terugkomt, wil je weten wat dat betekent voor jouw rechten en welke mogelijkheden je nog hebt."