Herstel melkprijs; zwakke markt melkvet remt prijsontwikkeling

De voedselprijzenmonitor is gebaseerd op cijfers van Wageningen Economic Research en het CBS. De prijsindex met af-boerderijprijzen daalde fors vanaf augustus 2025. In april van dit jaar vond een kleine correctie plaats, maar vanaf augustus is er sprake van een lichte stijging van de melkprijs.

Vraag naar zuiveleiwitten bepaalt de melkprijs

Die ontwikkeling is ook terug te zien in de garantieprijs van de verschillende zuivelverwerkers. De oplopende melkprijzen worden vooral ondersteund door de aantrekkende vraag naar zuiveleiwitten. Eiwitrijke voeding is populair en vergroot de vraag naar wei- en mager melkpoeder. De positieve prijsontwikkeling van zuiveleiwit is echter niet groot genoeg, om de lagere waardering van het melkvet te compenseren.

Uit de analyse van de cijfers blijkt dat de grote schommeling in af-boerderijprijzen niet terug te zien is in de rest van de keten. Tegenover een 26 procent lagere melkprijs staat een 5 procent lagere consumentenprijs.

Grote botervoorraden en beperkte vraag naar melkvet

De vraag naar melkvet is beperkt en dat heeft zijn weerslag op de ontwikkeling van de melkprijs. De boternotering zakte in september onder de 400 euro per 100 kilogram. Ondertussen is de vraag naar boter beperkt, zijn de botervoorraden groot en is de Europese boter duurder dan boter uit de Verenigde Staten, Oceanië en Zuid-Amerika.

Dat de consumentenprijzen minder hard zakken, heeft met een aantal factoren te maken: de winkelprijs draait om meer dan de melkprijs die de boeren ontvangen; bij producten als kaas en zuivel hebben langetermijncontracten en voorraden grote invloed op de prijsvorming. Veranderingen in grondstofprijzen worden vaak met vertraging doorberekend.

Grote melkaanvoer belangrijkste veroorzaker lagere melkprijs

De belangrijkste verklaring voor de lage melkprijs is het ruime melkaanbod op mondiaal niveau. De hoge melkprijzen van 2024 en 2025 stimuleerden melkveehouders de productie verder op te voeren. Dit gebeurde veelal door het langer aanhouden van koeien, het inzetten van extra krachtvoer en het optimaal benutten van de goede ruwvoerkwaliteit.

Het verschuiven van de productiepiek als gevolg van het voorjaar naar het najaar als gevolg van blauwtong heeft ook zeker bijgedragen aan slechte prijsvorming in het najaar van 2025.

Groei melkaanvoer vlakt af

Pas in augustus van dit jaar is er een duidelijke daling zichtbaar in de groei van het melkaanbod. Rabobank verwacht vanaf september krimp in de hoeveelheid aangevoerde melk. Vanaf het vierde kwartaal verwacht de bank een flinke terugval in de productie. Tegelijkertijd verwacht de bank dat de aankoopvolumes blijven groeien en dat biedt perspectief op prijsherstel.

De consumentenprijzen fluctueren beduidend minder dan de melkprijs die melkveehouders ontvangen. De melkprijs op de boerderij reageert veel directer op veranderingen in de grondstoffenmarkt, dan de consumentenprijs.