AI en cameradetectie maken eierselectie nauwkeuriger
Van sorteren naar signaleren: AI ziet steeds meer aan een ei

AI kan heel erg veel, maar het heeft wel de juiste domeinkennis nodig om het goed te gebruiken. Die interpretatie komt toch van mensen uit de industrie
Eenmaal goed getraind is het effect van AI bij eierdetectie aanzienlijk: nauwkeuriger sorteren, minder onterechte uitval en meer bruikbare data uit ieder ei. En dat laatste biedt steeds meer mogelijkheden. Reitsema: “In de toekomst gaan we denk ik ook dingen meten die voor het sorteren misschien helemaal niet zo relevant zijn, maar wel om het meeste uit de dieren te kunnen halen.” Het is informatie die verdergaat dan alleen het eigewicht. Het kan pluimveehouders helpen om eerder te sturen op de gezondheid en prestaties van hun koppel.
Waar een sorteermachine vroeger vooral naar een ei keek om te bepalen waar het terecht moest komen, kan diezelfde blik steeds meer vertellen over waar het ei vandaan komt en hoe het gaat met de kip en het koppel erachter.
Eieren wegen en controleren zonder aanraking
Het wegen en controleren van eieren met camera’s komt bij MOBA samen in de Vision Shell Inspector. Bij deze technologie wordt ieder ei 26 keer gescand, zonder dat de eierschaal wordt aangeraakt. Camera’s en speciale verlichting brengen de schaal nauwkeurig in beeld, waarna AI de beelden analyseert. “Het voordeel daarbij is dat je de schaal volledig kan isoleren,” vertelt Reitsema. “Je kunt heel puur en zuiver kijken naar de schaal zelf.”
Fysieke weegschalen zijn daarbij vervangen door cameratechniek. Die toepassing ontstond min of meer bij toeval. Terwijl het team werkte aan cameradetectie van scheurtjes, ontdekte een programmeur dat op de beelden óók de luchtkamer van het ei zichtbaar was. In combinatie met informatie over de schaal en het volume bleek daarmee ook het gewicht te kunnen worden bepaald.
Van veertje tot scheurtje: AI maakt steeds preciezer onderscheid
Om te weten wat het moet herkennen, is het AI-model getraind met duizenden voorbeeldfoto’s van eieren met uiteenlopende kenmerken en afwijkingen, zoals veertjes, vervuiling, calciumvlekken en pigmentvlekken. Zo leert het model patronen herkennen. Bij ieder nieuw ei vergelijkt het razendsnel wat de camera’s zien met wat het eerder heeft geleerd. Zelfs een minuscuul scheurtje dat met het blote oog nauwelijks zichtbaar is, kan zo worden opgespoord.
Een pakstation kan vervolgens per afwijking bepalen hoe streng het sorteert. Een veertje op een ei kan bijvoorbeeld worden geaccepteerd, terwijl zwarte vervuiling wél reden is om het ei uit te sorteren. Zo kan de beoordeling beter worden afgestemd op wat voor een specifieke markt acceptabel is. “We begonnen met negen defecten en tegenwoordig zitten er elf in het AI-model. Daarmee kun je voorkomen dat eieren worden weggegooid die gewoon veilig voor consumptie zijn.”
Dat het AI-model uiteindelijk razendsnel tot een oordeel komt, betekent niet dat het trainen ervan snel gaat. “Het is wel een monnikenwerk, moet ik eerlijk zeggen,” vertelt Reitsema. R&D-medewerkers zoeken gericht naar eieren met specifieke kenmerken en afwijkingen. Daarbij moet de informatie waarmee het model wordt gevoed zo betrouwbaar mogelijk zijn.
Je hebt een hele zuivere, goede input nodig
Toen bleek dat traditionele weegsystemen door vervuiling of achterstallig onderhoud zelf afwijkingen kunnen geven, werd besloten om daarom de eieren handmatig te wegen op gekalibreerde wetenschappelijke weegschalen en vervolgens te fotograferen. Zo werd het AI-model getraind aan de hand van een zo nauwkeurig mogelijke referentie.
Wat AI-sortering de pluimveehouder oplevert
De technologie staat dan wel in het pakstation, ook pluimveehouders merken indirect de positieve gevolgen van nauwkeurigere detectie. Betere detectie betekent minder onterechte afkeur en betrouwbaardere informatie over de geleverde eieren. Dat kan direct doorwerken in de beoordeling en opbrengst van een pluimveehouder. “Voor de pluimveehouder is het natuurlijk ook gewoon zijn portemonnee die daar geraakt wordt. Veel van de contracten zijn gebaseerd op kwaliteitsniveau,” vertelt Reitsema. Een nauwkeuriger beeld van de eikwaliteit werkt daarmee ook door in de kwaliteitsbeoordeling van wat een pluimveehouder levert.
Hoe meer informatie uit ieder ei wordt gehaald, hoe belangrijker ook de interpretatie daarvan wordt. Deze ontwikkelingen bieden perspectief op een bredere rol voor eierdetectie in de keten: naast sorteren kan de techniek steeds meer signalen opleveren waarmee op verschillende plekken kan worden bijgestuurd. Reitsema plaatst daar meteen een duidelijke kanttekening bij. “Wij zijn een producent van sorteer- en processingsystemen. Wij hebben niet de illusie dat we kippenfluisteraars zijn.” Ook de data die door de systemen lopen, worden daarmee niet ineens van Moba. “Alles komt wel door een Moba-systeem, maar dat betekent niet dat je eigenaar van de data bent,” vertelt Reitsema.
Het is de data van onze klanten. Maar het is wel een verantwoordelijkheid die je hebt
Kan AI straks kippenziektes voorspellen via het ei?
In de groeiende hoeveelheid informatie uit ieder ei ziet Reitsema toekomstpotentieel, en dan gaat het niet meer alleen om kwaliteit, gewicht of een scheurtje. “Kijk, dat we op basis van wat we meten kippenziektes kunnen voorspellen, dat zijn wel echt toekomstplannen. Laten we wel wezen: als het zichtbaar is aan het ei, dan kunnen we het in principe meten en kunnen wij het in ook terug ontsluiten naar degene die het interesseert.” Samen met onderzoeksinstituten verkent Moba welke mogelijkheden daarin liggen. Daarmee kan het ei op termijn niet alleen vertellen waar het in het pakstation thuishoort, maar mogelijk ook steeds meer over wat er in het koppel gebeurt.
Tekst: Marloes ten Oever
Beeld: Ellen Meinen

Moba, leverancier van totaaloplossing.
Leverancier van totaaloplossingen Moba, opgericht in 1947, is wereldwijd marktleider in de productie van hoogwaardige, geïntegreerde systemen voor het sorteren, verpakken en verwerken van eieren. Het hoofdkantoor van Moba is gevestigd in Barneveld (Nederland) en het bedrijf heeft wereldwijd meer dan 800 medewerkers in dienst.
Dankzij een wereldwijd verkoop- en servicenetwerk – met vestigingen in Europa, de VS, Azië en het Midden-Oosten – is Moba altijd dicht bij zijn klanten.


