Sterke Erven Logo
Kennisartikel

Rol van data in sorteren, verpakken en verwerken van eieren

Gerard Weijers: “Ieder ei is een dagelijks rapport van de kip”

Kennisartikel5 min
Gerard Weijers
Gerard Weijers
Elke dag legt een kip niet alleen een ei, maar in zekere zin ook een rapport over hoe het met haar gaat. Met visiontechnologie en AI (kunstmatige intelligentie) kunnen Moba-machines inmiddels de belangrijke kenmerken van dat ei herkennen. In eerste instantie om eieren zo goed mogelijk te sorteren en te verwaarden, maar diezelfde data kan steeds meer vertellen over wat er in het koppel gebeurt. Die combinatie fascineert Gerard Weijers. Vroeger gebruikte hij als varkenshouder automatisering en data om zijn eigen bedrijf te optimaliseren. Nu vertaalt hij bij Moba machinedata naar betere processen in het pakstation en brengt meer terugkoppeling naar de eierproducenten.

Hij refereert aan een inspiratiesessie bij Moba. Een hockeycoach vertelde hier dat hij zijn spelers iedere dag vraagt hoe ze zich voelen. Feedback één keer per week is immers te laat als je dagelijks een topprestatie moet leveren. Weijers ziet de parallel met leghennen.

Ieder ei is een dagelijks rapport van de kip

Meer informatie over iMoba

Van dieren verzorgen naar data verwaarden

Het verhaal van Weijers nam al vroeg een bijzondere wending. De zoon van een varkenshouder zet het familiebedrijf voort en raakt door de overstap naar automatisch voeren in de ban van automatisering. Jarenlang combineert Weijers het boerenleven met een baan in het bedrijfsleven. Eerst draait het vooral om procesautomatisering, later steeds meer om de informatie die daarbij vrijkomt. “Hoe kunnen we die data verwaarden richting het diermanagement?”, wordt de vraag die hem bezighoudt.

Eind 2010 stopt hij met zijn bedrijf, dat dan zo’n 500 biologische varkens telt. De combinatie met zijn internationale werk is niet langer vol te houden. In 2021 maakt hij de overstap van varkens naar pluimvee. Een minder grote overgang dan verwacht. “Het is een wereld die heel nauw met elkaar verweven is. Heel veel dezelfde organisaties en ook dezelfde factoren en trends.” Eén verschil valt hem wel direct op: de pluimveeketen staat dichter bij de consument. Waar een vleesvarken via de slachterij een flinke verwerking ondergaat, blijft een ei in essentie hetzelfde product. Het pakstation bepaalt welk ei het beste bij welke bestemming past. Bovendien levert dezelfde kip morgen opnieuw een ei. Daardoor ontstaat iedere dag nieuwe informatie over wat er in de stal gebeurt.

Het pakstation is de plek waar alle informatie samenkomt en ieder ei zo goed mogelijk wordt verwaard. Als Product Manager Business Solutions zoekt Weijers continu naar manieren om data te ontsluiten, te interpreteren en praktisch toepasbaar te maken.

Hoe data doorwerkt in de keten

Weijers heeft dagelijks contact met pakstations, die weer dicht tegen de pluimveehouders aan staan. Waar lopen zij in de praktijk tegenaan? Welke informatie missen ze nog? En wat kan Moba daar met data aan toevoegen?

Zo stapte een klant in Engeland over op uitloopkippen. Voor medewerkers die gewend waren aan kippen die altijd binnenbleven, kwamen daar ineens nieuwe factoren bij. Hoe beoordeel je of het goed gaat met het koppel en wanneer moet je bijsturen? Aan een universiteit stelde Moba gedetailleerde informatie uit de eieren beschikbaar en koppelde die aan wat medewerkers in de stal zagen. De inzichten hielpen de klant vervolgens bij de aansturing van medewerkers en het aanscherpen van zijn stalmanagement.

Wat vertelt het ei over de stal?

Die terugkoppeling richting de stal ziet Weijers als een volgende stap in de productie keten. Een ei zegt namelijk niet alleen iets over gewicht of uiterlijke kwaliteit, maar kan ook signalen geven over voeding, klimaat en gezondheid. Neem een warme periode. Dat het gemiddelde eigewicht dan daalt, weten veel pluimveehouders uit ervaring. Maar hoeveel daalt het precies? En hebben maatregelen om hittestress te beperken daadwerkelijk effect?

Door gegevens over meerdere dagen naast elkaar te leggen, wordt dat steeds beter zichtbaar.

Juist die kenmerken vormen eigenlijk het rapportje van de kip

De mogelijkheden zijn groot, al staat die terugkoppeling naar pluimveehouders volgens Weijers nog aan het begin. Nu wordt de informatie vooral gebruikt om eieren goed te sorteren; de volgende stap is er samen met specialisten in diermanagement ook in de stal steeds meer mee te doen.

Meer waarde uit ieder ei

Hoe nauwkeuriger je kijkt, hoe beter een ei op waarde is te schatten. Breuk is daar een goed voorbeeld van. Waar systemen vroeger vooral vaststelden óf er een barst in de schaal zat, kan Moba inmiddels veel nauwkeuriger zien waar die zit en hoe groot die is. “We kijken niet alleen of er een breuk is, maar ook hoe groot die is.”

Dat verschil telt. Een ei dat vroeger uit voorzorg niet in een consumentenverpakking terechtkwam, kan nu soms toch veilig als consumptie-ei worden benut. Volgens Weijers gaat het daarmee om meer dan alleen rendement in het pakstation. Elk ei dat op de juiste manier kan worden verwaard, hoeft niet opnieuw door een andere kip te worden geproduceerd. Zo draagt nauwkeuriger sorteren ook bij aan een efficiëntere voedselproductie en minder onnodig waardeverlies.

AI leert steeds meer zien

Tegelijkertijd wordt de informatie die uit een ei te halen is steeds rijker. Met visiontechnologie en AI kan Moba zijn modellen blijven trainen om nieuwe kenmerken en afwijkingen te herkennen. Daarbij komt de input nadrukkelijk ook uit de praktijk. Zodra een kenmerk goed te detecteren is, kan er uiteindelijk ook op worden gesorteerd. Pakstations kunnen zo producten nauwkeuriger afstemmen op wat klanten en consumenten vragen.

Naar de pluimveehouders toe zijn die kenmerken, en vooral de veranderingen daarin, een directe terugkoppeling op hun productie. Ook daar biedt AI veel kansen, dat is immers bij uitstek geschikt om trends en afwijkingen uit grote databestanden te halen. Een lager ei-gewicht, een toename in vervuiling op de eierschaal; dat moet je als pluimveehouder willen weten.

Voor Weijers zit daar de ontwikkeling: steeds meer informatie uit ieder ei halen en die vervolgens zo gebruiken dat pluimveehouder, pakstation én afnemer er hun voordeel mee kunnen doen.

Meer informatie over Moba

Tekst:

Beeld: Ellen Meinen

Tags
PluimveeAutomatiseringDataInnovatieLegpluimvee
Logo Moba

Moba, leverancier van totaaloplossing.

Leverancier van totaaloplossingen Moba, opgericht in 1947, is wereldwijd marktleider in de productie van hoogwaardige, geïntegreerde systemen voor het sorteren, verpakken en verwerken van eieren. Het hoofdkantoor van Moba is gevestigd in Barneveld (Nederland) en het bedrijf heeft wereldwijd meer dan 800 medewerkers in dienst.

Dankzij een wereldwijd verkoop- en servicenetwerk – met vestigingen in Europa, de VS, Azië en het Midden-Oosten – is Moba altijd dicht bij zijn klanten.