BBB, JA21 en SGP eisen aanpassing stikstofbeleid voor begrotingssteun

De drie partijen willen dat het kabinet de normen voor grootvee-eenheden (gve) schrapt, de rekenkundige ondergrens invoert op 1 januari 2027 en dat voor een zonering een grens van maximaal 250 meter gaat gelden op aantoonbaar met stikstofoverbelaste en in slecht verkerende habitats. Ook moeten de normen voor doelsturing van tafel. De partijen willen 'realistische en breed haalbare normering die ook via stal- en managementmaatregelen realiseerbaar is. Een voorwaarde is dat de reductie via deze maatregelen juridisch houdbaar kan worden meegerekend. Ook moet het kabinet hier geld en ruimtelijke ondersteuning voor aanbieden.

Ook is een eis dat het intrekken van vergunningen of een generieke korting niet aan de orde gaat zijn. 'Onze boeren zijn onmisbaar voor de voedselzekerheid, de economie en de leefbaarheid van het platteland. In geopolitiek onzekere tijden vraagt dat om landbouwbeleid dat ruimte biedt, in de praktijk uitvoerbaar is en het belang van deze fundamentele sector erkent', zo staat in de brief.

De eisen van de rechtse partijen zijn wezenlijk andere voorstellen dan het kabinet deed in de stikstofbrief van juni. In die brief staat een norm van 2,6 grootvee-eenheden (gve) per hectare en zonering van 500 of 1.000 meter rond Natura 2000-gebieden. Voor doelsturing pleit het kabinet voor een koppeling van een norm aan fosfaatrechten.

Met het eisenpakket lijkt het alsof BBB het standpunt loslaat dat de gehele stikstofbrief van juni in de prullenbak moet. Volgens fractievoorzitter Henk Vermeer is dat standpunt niet veranderd. „Het effect van onze eisen is hetzelfde. De brief mag op tafel blijven liggen, maar alleen dan op de kop. Het totaalpakket met doelen en normen wat het kabinet noemt, moet worden aangepast."

Meer eisen op tafel

Naast eisen op het gebied van stikstof willen BBB, JA21 en SGP ook een brede lastenverlichting, waarbij de kloof tussen één- en tweeverdieners wordt aangepakt. Ook moet de btw op sierteelt van tafel. Daarnaast pleiten de partijen voor strenger migratiebeleid en een pas op de plaats bij medisch-ethische kwesties. De drie beschikken naar eigen zeggen over financiële dekking voor alle voorstellen.

BBB, SGP en JA21 maakten hun voorstel bekend via de Telegraaf. Daarin laat Joost Eerdmans weten dat de drie elkaar niet loslaten. „Het is samen uit of samen thuis”, vertelt JA21-leider Joost Eerdmans.

Meerderheid in beide Kamers?

De onderhandelingen tussen het kabinet en de oppositie over het belastingplan en een totaaldeal met de begrotingen zijn al weken aan de gang. Daarbij zijn er twee smaken voor een meerderheid in de Tweede Kamer met minimaal 76 zetels: over links met PRO en Volt (87 zetels) of over rechts met JA21, BBB en SGP (81 zetels). In de Eerste Kamer is het anders. Over links is daar wel een nipte meerderheid met 38 van de 75 zetels, bij de route over rechts komen ze minimaal een zetel te kort en zullen andere rechtse partijen in de senaat aan moeten sluiten voor realisatie van een rechtse meerderheid.

Of er steun gaat zijn voor het rechtse, is afwachten. Landbouwminister Jaimi van Essen maakte naar buiten de indruk dat hij het stikstofplan niet fundamenteel wil aanpassen. Ook coalitiepartijen D66 en VVD lijken het stikstofplan niet op de schop te willen gooien. Daarnaast staan SGP en D66 lijn en VVD recht tegenover elkaar bij medisch-ethische kwesties. Via de route op links zal de VVD tegenstribbelen, want PRO en Volt willen grote vermogens extra gaan belasten. VVD kan dat moeilijk verkopen aan zijn achterban.

De onderhandelingen tussen het kabinet en de oppositie gaan de komende dagen verder.