Kleine afwijking, grote impact: ventilatie bij opfok
Praktische vuistregels helpen je scherp te sturen

Goede start begint bij de opvang
De eerste dagen van een koppel vormen de basis voor de rest van de opfok. In deze fase is het belangrijk om niet alleen naar de ingestelde klimaatwaarden te kijken, maar vooral naar het kuiken zelf. Het meten van de cloacatemperatuur geeft daarbij directe feedback.
Richtwaarden hierbij zijn:
- Vloertemperatuur minimaal 28 °C
- CO₂ maximaal 3500 ppm
- Relatieve luchtvochtigheid minimaal 35–40%
- Cloacatemperatuur oplopend van minimaal 39,8 bij ontvangst naar 40,5 °C in de eerste dagen
Te hoge temperaturen vergroten onder andere de kans op gezondheidsproblemen, terwijl te lage temperaturen zorgen voor een trage opstart en mogelijke uitval. Goed observeren en tijdig bijsturen blijft dus essentieel
Sturen met de 90-puntenregel
Een bekende en praktisch toepasbare richtlijn is de 90-puntenregel, om te kijken of je voldoende ventileert. Als je aan deze regel voldoet, is de luchtsamenstelling (CO2) ook bijna altijd goed.
- RV (%) + temperatuur (C°) = 90 + leeftijdsweek
Let op: Alleen toepasbaar bij minimumventilatie. Geldt vanaf ongeveer twee weken leeftijd. Met een maximum van 95 punten.
Deze vuistregel geeft je houvast, maar is geen doel op zich. Diergedrag en stalobservaties blijven leidend.
Extra aandacht bij wisselende weersomstandigheden
Vooral in het voor- en najaar – met warme dagen en koude nachten – kan het stalklimaat onverwacht omslaan. Droge buitenlucht zorgt er dan voor dat dieren sneller tocht ervaren, ondanks een ogenschijnlijk juiste temperatuurinstelling. Let hierbij op signalen als onrust in het koppel en een slechte verdeling in de stal.
Mogelijke maatregelen die je hierbij kunt nemen:
- Maximumventilatie tijdelijk beperken. Dit helpt om de luchtstroom te reguleren en voorkomt dat de kuikens in de tocht zitten.
- Streefwaarde iets verhogen, vaak is 1-2 graden voldoende. Dit helpt om de temperatuur overdag en ’s nachts zo constant mogelijk te houden. En voorkomt koude op de dieren.
- Bandbreedte verlengen naar 6–7 °C). Dit zorgt voor een stabielere temperatuur in de stal.
Klimaatcomputer hand
Relatie tussen ventilatie en verenpakket
Ventilatie heeft directe invloed op het gedrag en de ontwikkeling van het koppel. Zowel te veel als te weinig ventilatie kan leiden tot stress. Signalen die kunnen wijzen op stress zijn onrustige dieren, pikkerij, slechte of onregelmatige bevedering en een ongelijke verdeling in de stal.
Het is daarom belangrijk om regelmatig te controleren of:
Minimum- en maximumventilatie correct staan ingesteld
De ventilatiecurve past bij het type dier (bijvoorbeeld JA757 versus R308)
CO₂-waarden binnen de norm blijven
Licht en techniek als ondersteunende factoren
Naast ventilatie speelt ook licht een rol in het stalklimaat. Te veel licht kan onrust veroorzaken en ervoor zorgen dat dieren zich ophopen op bepaalde plekken in de stal. Dimmen kan in zulke situaties helpen om rust terug te brengen.
Daarnaast is een goede technische basis onmisbaar. Denk aan:
- Voldoende temperatuur- en RV-sensoren
- Een goed regelbare ventilatie (vooral in de lage range)
- Een betrouwbaar klimaatcomputersysteem
- Koelingsmogelijkheden voor warme periode
Het verschil zit in de details
Een stabiel stalklimaat vraagt om continu aandacht en bijsturing. Door te werken met duidelijke vuistregels, actief te meten (zoals cloacatemperatuur en CO₂) en scherp te letten op diergedrag, voorkom je veel problemen later in de opfokperiode. Juist in de details zit het verschil tussen een gemiddeld en een sterk koppel.




