Menu
Sterke Erven Logo
12

Open dag kleinschalige vergisting

1204 min
Afgelopen woensdag was er een open dag van kleinschalige mestvergisters op twee melkveebedrijven. Naast het Fermtech systeem op melkveeproefbedrijf 'de Marke' in Hengelo (GD) konden geïnteresseerden ook het Ecobag-systeem bij melkveebedrijf Prinsen in Haarlo (GD) bekijken.
Op melkveeproefbedrijf ‘de Marke’ staat een vergister die jaarlijks ongeveer 3.000 ton rundveedrijfmest verwerkt. Bij volle productie is op basis van de hoeveelheid drijfmest 140.000 kWh mogelijk.
De hydrolyse reactor verkleint grote organische verbindingen door middel van bacteriële enzymen in een licht zuur milieu. Hierbij worden vetzuren gevormd.
Een methaanreactor (staande tank) zet gevormde vetzuren om in methaan. Dit gebeurt door andere bacteriën dan de bacteriën die betrokken zijn bij de hydrolyse. Tijdens de methaanvorming ontstaat biogas en digestaat. Rechts naast de methaanreactor staat een mestscheider die het gevormde digestaat scheidt in een dikke en dunne fractie.
Door toevoegen van magnesium aan de dunne fractie van het digestaat in een kristallisator, slaat struviet neer.
Struviet is een neerslag van fosfaat, ammonium en magnesium in de vorm van een droge korrel. Het is een vrij langzaam werkende meststof. Daarom verwerkt het melkveeproefbedrijf niet alle mest tot struviet, maar gebruiken ze ook het onbewerkte digestaat voor de bemesting.
Om het rendement van de installatie te verhogen wordt een deel van het biogas sinds kort in een CCS-installatie opgewerkt naar groen gas, wat geleverd wordt aan het net. Het omzetten van gas naar stroom heeft een rendement van 38 procent van de imput. Door groen gas te leveren wordt het rendement verhoogt naar 90 procent. Naar de toekomst wil ‘de Marke’ de installatie volledig inzetten voor de productie van groen gas.
Familie Prinsen in Haarlo melkt 60 melkkoeien. Ruim drie jaar geleden investeerde de veehouder in een mono-mestvergister. Om het bedrijf toekomst te geven is er gezocht naar een combinatie om meer grondstoffen van het bedrijf te verwaarden dan de traditionele producten melk en vlees. De biogasinstallatie is geplaatst bij de reeds bestaande gebouwen van het melkveebedrijf. In de vergister wordt jaarlijks 2500 kuub rundveedrijfmest van het eigen bedrijf ingevoerd. Daarnaast wordt nog 10 procent overige producten toegevoegd, voornamelijk natuurgras.
De reactor heeft een inhoud van 800 m3. De mest wordt ingevoegd via een ondergrondse leiding en het digestaat word gebruikt als vloeistof voor de voormengput. In deze voormengput worden de overige producten bijgevoegd waarna het mengsel gezamenlijk wordt doorgepompt naar de vergister. Op de foto het centraal pompensysteem waarmee de mesttoevoer kan worden geregeld.
Om het natuurgras geschikt te maken voor gebruik in de vergister maakt Prinsen het product fijn door middel van een schredder. Bij een jaarlijkse doorvoer van 2.800 ton product (mest + natuurgras) ligt de gemiddelde verblijftijd rond de 104 dagen. Door deze lange verblijftijd wordt het organische materiaal grotendeels omgezet in biogas en blijft de inhoud ook goed mixbaar.
Om het biogas geschikt te maken voor aardgas mag het zwavelgehalte niet te hoog liggen. Op de foto de ontzwavelingsreactor.
De WKK produceerde in 2014 ongeveer 165.000 kWh elektrisch en 170.000 kW thermisch. Dit staat gelijk aan 19.000 m3 aardgas. Hiervan wordt 20 procent (3.800 m3) verbruikt voor verwarming van de vergister. 50 procent (9.500 m3) wordt gebruikt voor de verwarming van twee woningen, de bedrijfsgebouwen en de mestdroger.
Na het vergistingsproces wordt het digestaat door een wormpers gescheiden in een dikke en dunne fractie digestaat. De dikke fractie wordt gecomposteerd. Van boven en onderaf wordt er zuurstof toegevoegd en een deel van het materiaal gedroogd met de restwarmte van de WKK. Dit product wordt deels gebruikt als boxvulling en wordt deels afgezet naar particulieren en hovenieren. De dunne fractie digestaat gaat het land op en een deel wordt bewerkt in een trommelfilter en stripper. De verwerkte dunne fractie is dan fosfaatarm en geschikt als kunstmestvervanger voor het eigen bedrijf. De dikke fosfaatrijke fractie uit dit filter kan worden afgevoerd naar een verwerker.

Met deze installaties kunnen veehouders biogas produceren met hoofdzakelijk eigen rundveedrijfmest. Deze systemen geven een afspiegeling van de mogelijkheden en resultaten die er op dit moment zijn met mono-mestvergisting.

Volgens adviesbureau Ekwadraat ligt de aanschaf van een monovergister tussen 180.000 euro tot 400.000 euro. De installaties variëren wel sterk in functie (alleen biogas, mestverwerking, meerfasige reactors) en laten zich daarom moeilijk onderling vergelijken. Bij een gunstig rendement van de installatie is een terugverdientijd van 5 tot 6 jaar mogelijk. Het rendement hangt vooral af van de benutting van de restwarmte en de toepasing om de mest te verwerken, aldus het adviesbureau.

Subsidie

Voor 2015 is een SDE subsidie opengesteld voor mono-mestvergisting. Hierbij mag maximaal 5 procent overige producten worden toegevoegd naast mest. Het basisbedrag voor deze SDE openstelling bedraagt 15 cent per kWh. Ook kan biogas rechtstreeks worden gebruikt of geleverd aan derden.

Mestverwerking

Het hygieniseren (verhitten) en exporteren van digestaat wordt door de overheid geaccepteerd als mestverwerking. Daarnaast wordt het terugwinnen van stikstof als ammoniumsulfaat door middel van strippen geaccepteerd als kunstmestvervanger.

Beeld: Ingrid Zieverink

Tags
MelkveeAfzetAgribusiness
Bekijk ook
‘Ondanks technische uitdagingen nog steeds vertrouwen in monovergisting’
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.