Unieke combinaties in nieuwe serrestal

1830 april 2016, 07:0006 min

Willie Peters en Monique Groenhuijzen uit het Limburgse Weert bouwden afgelopen jaar een nieuwe serrestal. De stal realiseerden ze op basis van de RLS-subsidie, een investeringssubsidie waardoor de ondernemers moesten aantonen dat ze extra investeerden in het reduceren van ammoniakemissie, duurzaamheid en dierwelzijn.

De oude ligboxenstal van 1977 met 80 koeien zat vol. Om een toekomstbestendig bedrijf te houden, wilden ze graag uitbreiden. Daarom kwam nieuwbouw in zicht. De opzet was dat de nieuwbouw eveneens wat extra op moest leveren wat betreft de duurzaamheid van de koeien. Daarom kozen ze voor een serrestal met zandboxen.

De keuze voor de serrestal is vooral vanwege de grote hoeveelheid lucht en licht die de stal heeft. Wat kosten betreft maakt het volgens Willie Peters niet zoveel uit. ‘Als je na 15 jaar het doek een keer vervangt, zit je op dezelfde kostprijs als bij een traditioneel dak.’

Zand in de boxen leken Willie en Monique de beste boxbedekking voor de koe. 'Het is anorganisch en geeft daarom minder kans op besmetting met ziektekiemen, het geeft veel ligcomfort, in de zomer voert het makkelijker de warmte van de koeien af en het maakt de looppaden stroever en dus beter beloopbaar’, somt Monique de voordelen op.

Een nieuwe type schuif van GEA brengt de mest met het zand naar de put achter de stal. Deze schuif heeft een zwaardere constructie dan gangbare schuiven, en wordt aangedreven met een ketting. Door de put een stukje achter de stal te plaatsen, komt de mestschuif buiten de stal en hebben de koeien geen last van de schuif.

De emissiearme W5 vloer van HCI beton heeft in het midden een giergoot. Bij de bouw is er rekening mee gehouden dat de urine apart opgevangen kan worden. Dit wordt primaire mestscheiding genoemd. Op dit moment werken ze niet met het systeem. Wel leverde het op papier een flinke reductie van de ammoniakemissie op. Voor de subsidie moeten ze minimaal vijf jaar met zand werken. Als alle pogingen om het zand uit de mest te scheiden tegenvallen, dan kunnen ze alsnog de eigen gecreëerde dikke fractie in de boxen brengen.

Een echte oplossing voor het scheiden van zand uit de mest is er volgens hen niet. Daarom ontwikkelden zelf een systeem om het zand uit de mest te scheiden. De put achter de stal heeft twee gangen. Middels drie afstorten is het de bedoeling dat een groot deel van de dikke fractie met het zand achter blijft. Het zand willen ze een paar keer per jaar wegscheppen. Hiervoor kunnen ze eenvoudig een paar betonplaten weghalen. Mocht dit scheidingsprincipe onvoldoende resultaat hebben, dan kunnen ze middels een spoelgoot die in de put ligt, De mest te verdunnen, waardoor het zand makkelijker bezinkt.

Na de derde afstort wordt de mest overgepompt naar de grote mestsilo. Dit gebeurt middels een elektrische pomp.

Aan de voorkant van de stal zitten ook twee putjes. Hier komt de urine in die de schuif vanuit de urinegoot meeneemt als deze weer terugloopt. Op dit moment komt de urine uit deze put weer bij de overige mest. Bij de melkrobots zit ook een aparte put waar eventueel de dunne fractie opgevangen kan worden. Ze hopen echter dat het zand een succes blijft en het scheiden van mest niet nodig is.

Ze kozen voor een vierkante mestopslag. Dit heeft te maken met de verwerking van het zand uit de mest. Zo bestaat deze silo uit twee bezinkputten van zes bij zes meter en een groot bassin waar de mest uiteindelijk in komt. Een bijkomend voordeel van de vierkante vorm is dat het dak makkelijker open kan, door het dekkleed van de ene helft van het dak over het andere dakgedeelte te trekken.

De koeien werden in de oude stal gemolken met twee melkrobots, wat eigenlijk niet efficiënt was omdat er maar 80 koeien op liepen. De robots zijn aangeschaft nadat Willie rugklachten kreeg. Deze robots zijn inmiddels overgeplaatst naar de nieuwe stal. Al is er ruimte voor een derde robot en kunnen er 180 koeien in de nieuwe stal, voorlopig houden de ondernemers het bij twee robots en 140 koeien. Op dat aantal is de stal ook gefinancierd.

Ook het Weelink voersysteem is afkomstig uit de oude stal. Vooral de kosten, de arbeidsbesparing en het fris houden van het voer gaven de doorslag om ook in de nieuwe stal weer voor het voersysteem te kiezen. Willie ziet vooral ook het voordeel in combinatie met robotmelken. ‘Beide systemen werken het beste als er geen piekmomenten zijn. Daarom vullen ze elkaar goed aan. Een koe die gemolken is, gaat direct naar het voerhek.’

Eén keer in de vier dagen zet Willie het voer klaar. Daarvoor gebruikt hij een Valmet met omkeerinrichting. ‘Zo heb ik veel beter zicht op het werk.’

Het transitiegedeelte voor de droge koeien. Het gedeelte rechts van het voerpad is bestemd voor de dieren tot ongeveer twee weken voor afkalven. Daarna komen ze in de strobox links. Zodra ze afkalven, komen ze nog twee weken in een strobox aan de andere kant van de robots. Bij de transitiekoeien wordt geen gebruik gemaakt van een Weelink-hek. ‘De groepsgrootte verandert hier nogal eens. Dat werkt niet in combinatie met het voersysteem’, legt Willie uit. Al met al leverde het transitieconcept veel duurzaamheidspunten op.

Deze transitieruimte is bedoeld voor koeien tot twee weken na het kalven. Zodra ze de ruimte in gebruik nemen, komt er stro in.

‘Veel melk uit ruwvoer’, is het motto van de ondernemers. Daarom proberen ze het weidegras in de zomerperiode optimaal te benutten. De huiskavel van 28 hectare biedt daar voldoende ruimte voor. Uit de melkcontrole-uitslag blijkt dat ook de koeien in de zomer een hogere melkproductie halen dan in de winter.

Waar andere veehouders meestal kiezen voor een dicht oprolgordijn, kozen Willie en Monique voor een opvouwbaar windbreekgaas. ‘Bij een dicht oprolgordijn kun je niet naar buiten kijken. Wij willen juist het 'buitengevoel' houden. Met windbreekgaas houd je de meeste wind en regen ook wel tegen.’ Om de koeien in de buitenste rij toch wat extra te beschermen, is het onderste gedeelte wel dicht.

Leuk detail in de stal. Peters ervoer dat sommige koeien liever uit een grote waterbak en andere liever uit een klein waterbakje drinken. Daarom koos hij er voor om beide systemen naast elkaar te plaatsen.

Op de ventilatoren zijn sproeinozzles aangebracht. Dit geeft extra verkoeling bij warme dagen. Ook is er een sproeileiding die de vloer vochtig houdt bij sterk drogend weer.

In de april-editie van vakblad Melkvee staat een uitgebreide reportage van het melkveebedrijf. Aanleiding voor deze reportage was het feit dat familie Peters-Groenhuijzen in maart werd uitgeroepen tot winnaar van de Topmaïscompetitie.

Sjouke Jacobsen

Begon na de HAS zijn loopbaan in de fokkerij en veevoedingsbranche. Sinds 2014 werkzaam voor Agrio, vanaf 2022 als freelance vakredacteur. Benut zijn praktijkervaring in de melkveehouderij voor Melkvee.nl en Vakblad Melkvee.

Beeld: Susan Rexwinkel

Unieke combinaties in nieuwe serrestal

Sjouke Jacobsen

Tags

Bekijk ook