Menu
Sterke Erven Logo
22

Roundhouse voor droge koeien en kalveren

2206 min
De familie Van der Gun uit Oldeberkoop (FR) bouwde afgelopen jaar een nieuwe huisvesting voor de droge koeien en de kalveren in de vorm van een roundhouse. Zij verkazen zelf hun melk en vinden de ruime en open huisvesting goed passen bij het duurzame karakter wat het bedrijf wil uitstralen. Fotograaf Ellen Meinen maakte er een serie foto’s van voor Melkvee.nl.
Dory (56) en Theo (58) van der Gun in het roundhouse, dat ze als ‘overdekt buiten’ ervaren. “Deze stal is diervriendelijk en past bij ons. Het roundhouse benadert van alle staltypes de natuurlijke omstandigheden het beste. Koeien kalveren daardoor makkelijker.” Niet alleen de koeien en kalveren, ook de ondernemers voelen zich op hun gemak in de diervriendelijke ronde stal. “Dit is een ‘feel good’ stal. Het voelt hier binnen heel natuurlijk. Dat past bij ons.”
Zijaanzicht van het eerste Europese roundhouse met een doorsnee van 22 meter en tevens de eerste ronde stal in Europa, die wordt gebruikt als onderkomen voor kalfkoeien en kalveren. Slurven op het parapludak leiden regenwater naar afwateringbuizen in de staanders.
Droge koeien liggen ruim en comfortabel in de dik gestrooide potstal. Doordat er geen hoeken zijn, kunnen koeien vrij bewegen. Ze lopen elkaar of zichzelf niet klem. Het hekwerk is hoog en van onverwoestbaar staal. Alles is scharnierbaar, wat veel gebruiksgemak geeft.
De jonge Red Holstein vaarskalveren hebben een heerlijk frisse stal. Harde wind geeft op het vloeroppervlak van de stal opvallend weinig hinder, door een natuurlijke trek via een gat in het midden van het parapludak. Windvlagen trekken daardoor omhoog.
Het stalgedeelte voor de jongste kalveren heeft een, van stro gebouwde, groepsiglo met natuurlijk afdak. Kalfjes kunnen beschut bij elkaar liggen en kunnen verder vrij bewegen in de potstal. De ervaringen met deze manier van kalverhuisvesting zijn tot dusver goed.
Kalfkoeien liggen heerlijk ruim in het roundhouse, een staltype dat oorspronkelijk is ontworpen voor natuurrassen (vleesvee). Dit is te zien aan de zware stalen constructie. “Dit gaat nooit weer af”, zegt Theo van der Gun. Het dakdoek gaat dertig jaar mee.
De ronde stal is door de familie Van der Gun opgedeeld in vier ‘taartpunten’. Er is een afdeling voor jonge kalfjes (met een iglo van stro), kalveren tot zes maanden, hoogdrachtige koeien en een afkalfhok, waarin koeien kunnen worden vastgezet in een deel van het voerhek.
Het roundhouse heeft een drijfgang, die uitkomt in het midden. Kalfkoeien kunnen via een zijdeur in de naastgelegen schuur over een betonpad de drijfgang worden binnengeleid. In het midden is elke afzonderlijke afdeling van de stal eenvoudig met een hek te openen.
Voor de jongste kalveren is het roundhouse ruim en fris. “Maar de stal moet niet te koud worden. Dit houden we goed in de gaten. Ook stalleverancier ID Agro denkt hierin met ons mee en blijft ons volgen”, zegt Theo van der Gun.
Dory en Theo van der Gun leveren melk aan FrieslandCampina, maar een deel verwerken ze zelf tot boerenkaas, in allerlei variaties. De productie van kleine kaasjes is bewerkelijker dan van grote kazen, maar de kilootjes zijn erg in trek bij klanten.
Op de kaasboerderij De Stelp worden liefst veertien soorten kruidenkaas gemaakt: onder andere brandnetel, honingklaver, tzatziki, fenegriek en Friese nagel. De kaasjes rijpen op natuurlijke wijze, zonder gebruik van geur-, kleur- of smaakstoffen.
Verse kaasjes in het pekelbad. Het zoute water bevordert de stevigheid en korstvorming en geeft smaak aan de kaas. Ook bevordert het de houdbaarheid. Enkele jaren terug won maatschap Van der Gun-Vergeer de wedstrijd Bêste Fryske Boeretsiis.
Nadat de melk is gestremd en het meeste vocht aan de wrongel is onttrokken, wordt deze in de vormen voor kilokaasjes geschept. De pers zorgt ervoor dat de laatste wei wordt afgevoerd. Op de kaasboerderij verzorgt Dory van der Gun ook rondleidingen en workshops.
Kaasboerderij De Stelp ontvangt bussen vol gasten, uit het hele land. “We voelen ons ambassadeurs van de sector”, zeggen Theo en Dory van der Gun, die willen uitstralen op een zo diervriendelijk mogelijke wijze te werken.
Sinds elf jaar combineert maatschap Van der Gun-Vergeer weidegang met robotmelken. “De twee Lely A3 robots zijn de ideale knechten”, lacht Theo van der Gun. “Ze drinken geen koffie en als er wat is, bellen ze me op. En mastitis ken ik niet meer.”
De Lely A3 robots in tandemopstelling bedienen 85 stuks melkvee, met een jaarproductie van 9000 liter per koe. In het voorjaar gaan de koeien via de robot druppelsgewijs naar buiten. “Dat scheelt een boel dol gespring”, zegt Theo van der Gun.
De koeien van Van der Gun krijgen kuilgras, een beetje maïs, bierbostel en mineralen. “Als je kaas maakt, kun je niet allerlei bijproducten voeren. Teveel maïs geeft stugge kaas, gras de lekkerste kaas. Je proeft op de dag af wanneer de koeien weer de wei in zijn gegaan.”
De Boer’nZelfbediening oftewel VeBo (Vers van de Boer) van maatschap Van der Gun-Vergeer, die in 2014 aan de weg werd geopend. Klanten kunnen er dagelijks van negen tot negen eenvoudig terecht voor kaasjes, allerlei streekproducten en geschenkverpakkingen.
De Boer’nZelfbediening ligt voor aan de oprit naar de boerderij, die ook een winkel heeft. “De zelfbediening is open van negen tot negen. Mensen wippen makkelijk even aan, halen bijvoorbeeld een cadeaumandje als ze op visite gaan”, zegt Dory van der Gun.
De uit 1885 daterende Friese stelpboerderij in Oldeberkoop werd achttien jaar geleden door de van oorsprong Utrechtse Theo en Dory van der Gun betrokken. De stelp heeft een inpandige kaasmakerij, ontvangstruimte en boerderijwinkel en trekt veel bezoekers.
Het erf van Theo en Dory van der Gun nodigt uit tot een bezoek. Het echtpaar boert op een publieke manier, door veel mensen via excursies, workshops en arrangementen kennis te laten maken met het boerenbedrijf en het ambachtelijk kaasmaken.
Een looppad voert van de ontvangstruimte voor gasten en het woonverblijf van de familie Van der Gun naar het roundhouse. Bezoekers zijn vrij om een kijkje te nemen bij de kalfkoeien en jonge kalveren, die hier worden gehouden. De stal krijgt veel positieve reacties.

Een reportage van het bedrijf is te lezen in de Veldpost en de Agraaf, die zaterdag 13 januari verschijnt.

Tekst:

Beeld: Ellen Meinen

Tags
MelkveeStalinrichtingJongvee
Lees meer in het vakblad
In Vakblad Melkvee lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.
Meer over het vakblad
Bekijk ook
De stal met 400 ligboxen in Wissenkerke (ZL) vertrekt straks naar het buitenland, met alles erop en eraan. 
Topartikel
Stallen stoppers maken doorstart over de grens
Topartikel
Vanaf 2027 vervalt emissiefactor van elf stalsystemen
Kennispartner
Melken zoals de koe dat wil, doe jij dat al?
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.