Voorkom mastitis, versterk de immuniteit

Vanholder: “De ene bacterie lokt een heftigere ontstekingsreactie uit dan een andere. De E.Coli bacterie bijvoorbeeld, kan zorgen voor een felle ontsteking met koorts en afsterven van uierweefsel als symptomen. Dit komt door een heftige reactie van het immuunsysteem op deze ziekteverwekker. Op andere ziekteverwekkers reageert het immuunsysteem veel minder intens. Met Stafylococcus aureus, een andere bacteriesoort, weet het immuunsysteem zich vaak geen raad. De reactie op het binnendringen van deze ziekteverwekker komt veel langzamer op gang en is veel minder heftig, waardoor sneller sprake is van een langdurige, chronische ontsteking.”

Falend afweersysteem rondom afkalven maakt koe extra gevoelig
Rondom afkalven heeft elke koe te maken met een verminderde werking van haar afweersysteem (immuunsuppressie). Dit wordt veroorzaakt door de hormonale veranderingen die dan optreden en de melkproductie die op gang komt. Een sterke negatieve energiebalans en ketose kunnen deze dip in afweer van de koe verergeren. Vanholder: “Onderzoek toont bijvoorbeeld aan dat bij koeien die een acute mastitis ontwikkelen na een E.coli infectie het afweersysteem traag reageert. In de tijd die het immuunsysteem nodig heeft om op gang te komen, kunnen de bacteriën al massaal vermenigvuldigen en schade aanrichten. Vaccineren tegen mastitis kan helpen om de symptomen bij een infectie te verminderen, maar het zijn vooral de snelheid en kwaliteit van de reactie van het aangeboren immuunsysteem die bepalend zijn voor de uitkomst bij een uierinfectie.”

Preventie van nieuwe infectie
Met de volgende tips voorkomt u nieuwe mastitis infecties op uw bedrijf:

1. Verminder het aantal bacteriële mastitisverwekkers op de speen
• zorg voor een schone omgeving
• dip vóór en na het melken
• gebruik een gedegen melkprotocol voor een schone, ontsmette en droge speen op het moment van aansluiten aan de melkmachine

2. Voorkom dat bacteriën de uier via de speen kunnen binnendringen
• Zorg voor een goed werkende melkmachine: regelmatig onderhoudsprogramma, keuze van de juiste apparatuur, instellingen van de machine aangepast aan het koppel en opleiding van het personeel in de werking van de apparatuur
• Gebruik teat-sealers bij het droogzetten om de koe te beschermen tegen het binnendringen van omgevingskiemen.

3. Zorg voor een optimaal functionerend immuunsysteem om de uier te beschermen
Het vermogen van neutrofielen (de belangrijkste afweercellen van de koe) om te reageren op de eerste tekenen van een bacteriële invasie is essentieel om koeien te helpen infecties het hoofd te bieden.
• Zorg voor een optimaal koe-comfort en vermijd stress tijdens de droogstand zodat de koeien met een zo hoog mogelijke weerstand afkalven. Schenk hierbij ook aandacht aan het rantsoen en het verschaffen van mineralen en vitaminen.
• Een negatieve energiebalans rondom het afkalven verergert de dip in het immuunsysteem die op dat moment al zwak is. Overleg met uw dierenarts welke preventieve maatregelen u kunt nemen.
• Geen enkel antibioticum kan een infectie elimineren zonder een functioneel immuunsysteem. Waar nodig kunnen antibiotica en een ondersteunende behandeling het immuunsysteem van de koe helpen om de vernietiging en verlies van weefsel en de ontwikkeling van chronische infecties te beperken.