De nieuwe Omgevingswet: wat gaat er veranderen?

Waarom een Omgevingswet?
Op dit moment is er veel wetgeving binnen het omgevingsrecht, zoals de Wet ruimtelijke ordening, de Wet milieubeheer en de Wet ammoniak en veehouderij. Het geheel aan wetgeving is onoverzichtelijk, complex en onvoldoende op elkaar afgestemd. Het Rijk streeft ernaar de schotten tussen de verschillende wetten weg te nemen en te werken met één wet. Maar liefst 26 wetten worden samengevoegd in de Omgevingswet, die wetgeving wél op elkaar afstemt. De overheid probeert hiermee vereenvoudiging en deregulering te bereiken.

Pijlers Omgevingswet
De Omgevingswet is grofweg gebaseerd op twee pijlers: benutten en beschermen. Het belangrijkste is een cultuurverandering binnen een werkveld dat verandert van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, mits’. Procedures worden korter, de vergunningsplicht verkleind (door het toepassen van algemene regels). Dit vergroot de zekerheid en dynamiek ten aanzien van ontwikkelingen (benutten). Ook wordt de zorgplicht relevanter. De overheid (met gebruik van algemene regels) doet meer een beroep op de gebruikers (burgers en bedrijven), die zelf verantwoordelijk zijn voor de bescherming van de leefomgeving.

Gemeente bevoegd gezag
Zodra de nieuwe Omgevingswet in werking is getreden, kan iedere vergunning bij de gemeente worden aangevraagd. In het huidige stelsel moet bijvoorbeeld een omgevingsvergunning voor het bouwen van een stal bij de gemeente worden aangevraagd. Daarnaast moet een vergunning worden aangevraagd bij het Waterschap voor het lozen van afvalwater en bij de provincie op grond van de Natuurbeschermingswet voor het houden van dieren. In het nieuwe stelsel heeft de gemeente meer bevoegdheden en heeft zij daarnaast een doorzendplicht. De gemeente fungeert sterker als eerste en enige aanspreekpunt.

Bestemmingsplan komt te vervallen
Iedere gemeente kent meerdere bestemmingsplannen, waarin voor elk stuk grond de bestemming (wat is er mogelijk?) wordt voorgeschreven. Deze bestemmingsplannen komen te vervallen in het nieuwe stelsel. De bestemmingsplannen maken plaats voor een Omgevingsplan. Het Omgevingsplan beschrijft de toegestane functies en mogelijke ontwikkelingen, waarbij alle aspecten (ambities) ten aanzien van de leefomgeving in kaart zijn gebracht. Ook het Rijk en de provincie stellen een Omgevingsplan vast.

Overige aspecten
De milieuaspecten (normen) worden vastgelegd in programma’s en plannen. Daarin worden bepaalde beleidsdoelen (ten aanzien van bijvoorbeeld luchtkwaliteit/afname ammoniakemissie) benoemd en wordt een programmatische aanpak voorgeschreven waar nieuwe ontwikkelingen aan dienen te voldoen. Door middel van een omgevingsvergunning kan in individuele gevallen worden afgeweken van een Omgevingsplan en een programma. Hier dient wel een zorgvuldige ruimtelijke- en belangenafweging aan ten grondslag liggen.

Conclusie
Het omgevingsrecht wijzigt aanzienlijk met ingang van 2018. Dit heeft gevolgen voor zowel burgers als bedrijven. Alfa Accountants beweegt mee met deze wijzigingen in het omgevingsrecht. Wilt u meer weten over de Omgevingswet en/of wat de gevolgen voor u zijn? Neem dan contact op Alfa Accountants en Adviseurs. Met 28 vestigingen zijn wij overal dichtbij.

Alfa is kennispartner van Melkvee.nl, het online platform voor melkveehouders. Wekelijks presenteren wij u het laatste nieuws op onze partnersite.