Menu
Sterke Erven Logo
5:22

Update: Resultaten proefvelden onderzaai in beeld

5:22010 min
Ook bij de familie Waterink in Beerzerveld is de maïs inmiddels geoogst. In het kader van Topmais zijn begin dit jaar verschillende proefvelden aangelegd. Na de oogst is heel goed zichtbaar hoe de proefvelden met de onderzaai van vanggewassen hebben uitgepakt. Sjors Leermakers van Bayer loopt de proefvelden bij langs en vertelt zijn bevindingen.

11 september

Topmais: onderzaai en gewasbescherming bij mais: resultaten na maisoogst

10 augustus

12 millimeter viel er afgelopen dagen in Beerzerveld. Dat is nog aan de krappe kant, maar daarmee is de ergste droogte eerst voorbij.
Hoewel de kolven goed gevuld zijn, heeft het gewas last gehad van de droogte. Jan Henk Waterink kan dat zien aan de deukjes in de pitten van sommige kolven. Dat zie je anders pas als de kolf helemaal afgerijpt is. Dat is nu niet het geval. Als je de pitten open snijdt komt er nog vocht uit.”
Het afrijpingsproces is overigens wel in volle gang. De onderste bladeren beginnen al af te sterven. Waterink verwacht over 2 tot 3 weken los te kunnen met hakselen. Dat is uitzonderlijk vroeg.
Ondanks hetzelfde ras, is het gewas iets minder massaal dan vorig jaar en zijn ook de kolven een fractie kleiner. „Ik denk dat de opbrengst wat lager uitvalt maar verwacht wel een goede voederwaarde.” Als de omstandigheden gunstig blijven is hij dan ook niet ontevreden. „Als je ziet hoe de maïs er her en der bij staat, dan klagen wij beslist niet.”

27 juli

Vergeleken met veel andere percelen staat het gewas er redelijk fris voor. De kolven hebben zich de afgelopen dagen flink ontwikkeld. Er is nog voldoende vocht geweest om de kolf goed te vullen. Van enige stress is wel sprake, gezien de vele dubbele kolven.
Al tijdens de grondbewerking hield Waterink rekening met de capillaire werking door grovere kluiten te houden en met dubbellucht spoor aan spoor over het perceel te rijden. Bij het ploegen heeft Jan Henk het laagje veengrond dat zich op ongeveer 20 centimeter bevindt, deels mee omhoog gehaald. Dit zorgt voor een hoger organisch stofgehalte en een beter vochthoudend vermogen.
Onkruid is nauwelijks te vinden op het perceel. Daar is Waterink blij mee. „Onkruid neem veel vocht op. Vooral als het vanggewas niet goed is ondergewerkt, kom je dat weer tegen. Ook dit kan deels toegeschreven worden aan de uitgekiende gewasbeschermingsstrategie, door met zo min mogelijk middel zo effectief mogelijk te bestrijden. Waterink denkt zelf dat de planten door de bladbespuiting stressbestendiger zijn en ook beter tegen de droogte kunnen.
Hoewel Waterink zeker niet klaagt in vergelijking met wat hij onderweg tegenkomt, ziet hij wel dat de bladeren overdag wat beginnen te krullen. De komende weken worden bepalend. „Als we binnen drie weken geen water krijgen dan gaan wij uiteindelijk ook schade ondervinden door de droogte.”

4 juli

De Waterink's behandelen standaard hun maïs tegen bladvlekkenziekte. Door omstandigheden was het nog niet verstandig om eerder met de veldspuit aan de slag te gaan. Echter, als de pluim eruit is, heeft spuiten geen zin meer. Op het nippertje kon Jan Henk alsnog met de machine door het gewas. „Door de snelle groei halverwege juni waren de planten extreem slap. Dat rij je veel te veel van het gewas om. Dat trok vorige week wel bij, maar door de wind was spuiten nog niet verstandig.”
Volgens de veehouders is de droogte ook niet gunstig voor het spuiten. „Bij droogte worden zouten heel snel opgenomen. In principe bevat spuitmiddel geen zouten, maar als er wel iets in zit dan heb je direct verliezen.” ’s Avonds spuiten is volgens Jan Henk ook geen optie. „Dan zit er zoveel druk in de plant dat het snel kapot breekt.”
Tijdens het spuiten is de pluim al zichtbaar. Volgens Jan Henk kan het spuiten nog net. „Er is nu nog genoeg blad om de pluim te beschermen. Morgen waarschijnlijk niet meer."
Om het spuitmoment te bepalen sneed Jan Henk 14 dagen terug de plant nog open om te zien waar de pluim zit.

4 juli

Spuiten tegen bladvlekkenziekte in laat stadium, Topmaisteler Waterink durft het aan

22 juni

De maïs meet nu gemiddeld rond de 2 meter. Jan Henk Waterink is verbaasd hoeveel sapstroom er door de planten gaat. „Door de snelle groei is er een enorme stuwing van sapstroom. De planten zijn onderaan al bijna net zo dik als het moment van hakselen.”
Waterink geeft aan dat ondanks de snelle groei, de maïs wel wat wisselend staat. „Je kunt zien dat door de grote afwisseling tussen droogte en flinke stortbuien de maïs niet overal egaal gegroeid is.” Hij ervaart dit niet als een groot probleem. Als het zo doorzet verwacht ik wel een hoge opbrengst.” (op de foto teelspecialist Ludwig Oevermans van Limagrain)
Waterink is zuinig met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Daarom gaat hij met de rugspuit nog een keer extra langs de kanten om daar eventuele onkruiden aan te pakken. „De meeste onkruiden komen vanaf de zijkanten het perceel in. Daar zijn we extra alert op.” Ondanks het zuinige middelengebruik, kiest Waterink wel voor een bespuiting tegen bladvlekkenziekte. „We doen dit al 3 tot 4 jaar en we merken dat de plant groener de kuil in gaat. De plant blijft langer vitaal. Daar komt bij dat er maar zo weer een jaar kan komen dat bladvlekkenziekte toeslaat. De sporen blijven op het land en onze winters zijn niet streng genoeg om dit te voorkomen. In Frankrijk is het zelfs zo dat ze al twee keer een bladbespuiting toepassen.
Om het juiste moment van spuiten te bepalen snijdt Jan Henk de plant middendoor om te zien waar de pluim zit. „Dit doen we bij het graan ook. Het middel moet je net voor de bloei spuiten. Aan de hand van de stand van de aar kan ik zien dat hij er binnen 10 dagen uit is. Eigenlijk zou ik nu al kunnen spuiten maar het waait nog te hard. Daarom wacht ik tot begin volgende week.
Over het algemeen staat de maïs er in het land goed voor. De verschillen zijn echter plaatselijk groot. Dit komt door zware hoosbuien en hagel. In mei werd een deel van Drenthe getroffen door wateroverlast. Dit is op dit perceel te zien door geelverkleuring. De veehouder heeft er een schoffel doorheen getrokken, zodat er weer voldoende zuurstof bij de planten kan komen.
Andere percelen kleuren paars, door fosfaatgebrek. Volgens Ludwig Oevermans van Limagrain is schoffelen en zorgen voor een goede afwatering, het beste wat een veehouder kan doen in deze situatie, mits het land begaanbaar is. Eventueel kan er een bladbemesting toegepast worden. „Door de hevige neerslag spoelen veel nutriënten weg.”
Een perceel in Aalten (Achterhoek) die in mei werd getroffen door hagelschade herstelt zich goed. „Dit bewijst dat maïs een sterk herstellend vermogen heeft”, aldus Oevermans.

6 juni

De maïs bij Waterink staat inmiddels in het 7e tot 8e bladstadium en meet rond de 75 centimeter.
Volgens Jan Henk Waterink is de maïs de afgelopen week minder hard gegroeid dan de weken daarvoor.
Begin volgende week worden de proefvelden met late onderzaai uitgezet. Rond het 6e tot 8e bladstadium is ook het beste moment om late grasonderzaai met Italiaans raaigras toe te passen. Bij dit gewas moet het onderzaaien ook niet veel later duren. Dan sluiten de rijen en is er te weinig licht en vocht beschikbaar om het graszaad goed te laten kiemen.

23 mei

Samen met Jan Roothaert van Limagrain en Sjors Leermakers wordt het gewas beoordeeld en gekeken naar de onkruidonstand in het perceel.
De maïs staat inmiddels in het 3e tot 4e bladstadium. Een ideaal moment om te spuiten.
Op ongeveer 20 centimeter diepte bevindt zich een laag veen. Waterink vertelt dat ze bewust een beetje van dit veen naar boven ploegen om het organische stofgehalte in de bovenste laag wat op te krikken. Dit heeft echter ook een nadeel. „In het veen zitten ook veel onkruidkiemen. Die ontwikkelen zich zo ook.”
Zorgvuldig doseert Jan Henk Waterink de middelen in de spuitmachine.
Beheerst rijdt de melkveehouder met de spuit over het perceel. Doordat Jan Henk ook nog werkzaam is voor een akkerbouwer in de polder, weet hij veel over onkruidbestrijding.

23 mei

Met teeltadviseur door de maïs bij topmaïsteler Waterink

15 mei

„De maïs ‘brult’ de grond uit”, zo vertelt Jan Henk Waterink. „Het kiemblad niet meegerekend, is het derde blad al zichtbaar.” Terwijl zijn Drentse collega’s dikke bakken water over zich heen kregen, viel er in Beerzerveld ‘slechts’ 12 millimeter.
Ook het onkruid groeit hard. Waterink wil de percelen volgende week spuiten. Ze hadden een vooropkomstbespuiting op het perceel willen toepassen, maar de maïs kwam zo snel boven dat dat niet meer lukte. Volgens de veehouder groeit de gecoate maïs (Starcovercoating voor een betere opname van fosfaat en spore-elementen) duidelijk sneller dan het zaad wat niet is gecoat.

2 mei

Waterink zaait zelf de maïs. Ondanks dat er de maandags 10 millimeter water viel, was het land prima begaanbaar.
De week daarvoor werd het vanggewas ondergewerkt en het land zaaiklaar gemaakt. Daarbij hebben ze alleen de randen doodgespoten. „Daarmee krijgt het onkruid alvast een eerste tik zodat we later minder middel kwijt zijn.”
Er is 42 kuub drijfmest per hectare uitgereden, die vooraf is bemonsterd. Vervolgens is daarop de bemesting van stikstof en kali uit kunstmest berekend. „Kali is belangrijk voor de stevigheid. Dat hebben we vorig jaar wel gemerkt. Op veel percelen waaide de mais om, terwijl die van ons nog recht overeind stond.”
Waterink kiest bewust voor ploegen in plaats van spitten. „Spitten zorgt voor een te fijn zaaibed, wat bij droogte gaat stuiven en bij een nat voorjaar snel dichtslempt. Door wat grovere kluiten te houden, heb je een betere capillaire werking. Ook rijden we, voor het zaaien, met de trekker met dubbellucht spoor aan spoor over het perceel. Zo houdt het zaaibed beter contact met de ondergrond.” De broers wilden graag een bespuiting met een bodemherbicide toepassen. Om de opname van het middel goed te laten verlopen is het nodig om dit bij vochtig weer toe te passen. „Door de snelle opkomst komt het vochtige weer waarschijnlijk te laat en zullen we toch naar een gangbare bespuiting toe moeten. Dat is jammer want daarbij zijn we meer middel kwijt.”
Er is gekozen voor het ras LG 31.218 met starcover-coating, een coating die moet zorgen voor betere opname van mineralen uit de grond. „Wij konden vorig jaar duidelijk merken dat de maïs met coating een beter ontwikkeld wortelstelsel had. Dit komt de opname van met name fosfaat ten goede”, aldus Jan Henk Waterink.

maart

„Maïs kun je maar één keer in het jaar telen, Daarbij kunnen we ons geen tegenslagen permitteren”, zo omschrijft Jan Henk Waterink de uitdaging om mee te doen met Topmaïs 2018. Mede door het succes van Topmais 2017, is besloten om opnieuw een jaar lang een tweetal telers te volgen.
Jan Henk heeft samen met zijn broer Roelof Jan een melkveebedrijf in Beerzerveld (OV). Daar melken ze ruim 100 koeien op 40 hectare grond, waarvan 8 hectare maïsland. Het rollend jaargemiddelde is 10.200 kilo melk met 4,25% vet en 3,54% eiwit.

Tekst:

Beeld: Ludwig Oevermans, Jan Henk Waterink, Sjouke Jacobsen, Bram Teeuwsen

Tags
BiologischMelkveeVarkensPluimveeGrasMaisVoerDroogteStikstofemissieOverijssel
Bekijk ook
6:35
Vroeg maïsras of onderzaai vanggewas, wat is de beste strategie?
6:35
Hoe pakt onderzaai van het vanggewas dit jaar uit?
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.