Sterke Erven Logo

Weinig gevaar van distelzaad

04 min
In natuurgebieden komen wortelonkruiden voor die in de land- en tuinbouw moeilijk te bestrijden zijn. Eén van de belangrijkste daarvan is akkerdistel.
Telers zijn zeer beducht op de verspreiding van akkerdistelzaad uit natuurgebieden, omdat ze bang zijn voor veronkruiding van percelen. Alleen bij hoge windsnelheden kan 1 tot 5 procent van het zaadpluis over meer dan 50 meter verspreid worden. Bij regen kan het zaad aan elkaar klitten. Het zaad wordt zwaarder en kan nauwelijks meer door wind verspreid worden. In Nederland komt de wind vaak uit westelijke richting. De kans op verspreiding van zaad naar het westen toe is heel laag. Bovendien is westenwind vaak vochtig, waardoor het zaad eerder zal klitten.


Bufferzone van 50 meter

Om de verspreiding van akkerdistelzaad naar percelen te voorkomen is er een bufferzone ingesteld van 50 meter. Gezien het zeer lage percentage zaden dat verder dan 50 meter wordt verspreid en dat ook daadwerkelijk zal kiemen, is deze zone voldoende.

Wortelstokken

De verspreiding van zaad van akkerdistel is geen grote bedreiging voor de landbouw. Toch is akkerdistel een onkruid dat grote problemen kan veroorzaken. Deze soort wortelt diep en vormt veel wortelstokken. Bovendien kunnen de distels zich via de wortelstokken vermeerderen, omdat stukjes wortel door grondbewerking worden verspreid over een perceel. Deze wortelstukjes bevatten vrijwel altijd knoppen die uitlopen en nieuwe distelplanten vormen (vegetatieve vermeerdering).
Wanneer (akker)distelzaailingen zich toch op het perceel hebben gevestigd en zijn uitgegroeid tot planten, kunnen ze wortelstokken (rhizomen) gaan vormen. Om dit te voorkomen worden bij open gewassen regelmatig in het late voorjaar (juni) tot september vooral de perceelranden aangrenzend aan een natuurgebeid nagelopen op distelplanten. Deze kunnen handmatig worden gewied of worden aangestipt met glyfosaat. Als in volggewassen toch distels opschieten, moeten deze zo snel mogelijk worden uitgegraven of opnieuw worden aangestipt met glyfosaat.

Vermeerdering van planten

Mechanische bewerkingen kunnen als zij niet op het juiste tijdstip worden uitgevoerd en/of gevolgd worden door regen juist tot vermeerdering van de (akker)distelplanten leiden. De wortelstukjes krijgen de kans om op de ogen uit te lopen. In het groeiseizoen van het gewas betekent dit herhaald schoffelen als de gemiddelde akkerdistelplant ongeveer 7-8 centimeter hoog is. Dit komt overeen met zes tot acht bewerkingen per jaar.
Uiteraard kunnen bij goed drogend weer ploegen en/of stoppelbewerking in het voor- en/of najaar ook een bestrijdend effect hebben. Wanneer de eerste bloemknoppen beginnen te verkleuren kan de berm of de strook naast de natuurrand het best worden gemaaid. Er mogen geen nieuwe open kiemplekken ontstaan.

Levensvatbaar

Bestrijding

Meerjarige onkruidsoorten zijn steeds moeilijker te bestrijden doordat er minder chemische bestrijdingsmogelijkheden zijn (lagere toegestane doseringen van 2,4-D en MCPA en wegvallen van de toelating van sommige toepassingen van 2,4-D). Alternatieve, niet-chemische bestrijdingsopties en -strategieën zijn in ontwikkeling. Dit vereist een ander inzicht in en kennis van de biologie van deze soorten.

Proefvelden

In 2008 is WUR (PRI en PPO-AGV) gestart met veldproeven. Aan Nederlandse boeren is gevraagd om de meest problematische wortelonkruidsoorten aan te geven. Deze zijn: akkermelkdistel, akkerdistel, akkerkers, akkermunt, haagwinde, harig wilgenroosje, heermoes, klein hoefblad, kweek, moerasandoorn, ridderzuring en veenwortel.
Met deze twaalf soorten wortelonkruiden zijn twee proefvelden aangelegd, in Wageningen (zandgrond) en in Lelystad (kleigrond), waar de onkruidsoorten per proefveld zijn uitgeplant. In de proeven worden gegevens van de fenologie (ontwikkeling vanaf zaad of wortelstok tot aan het afsterven) verzameld. Daarnaast worden er verschillende chemische, mechanische en biologische bestrijdingsmethoden getest. De eerste resultaten van deze proeven komen in 2011 beschikbaar.

Tekst: ,

Beeld: PPO

Tags
AkkerbouwSuikerbietenOnkruidenPlantgezondheid