Menu
Sterke Erven Logo
19

Geen topopbrengsten Scandinavische uien

1905 min
De uienteelt is in Denemarken en Zweden sterk verdeeld: er zijn enkele bedrijven met grote arealen uien, en een groot aantal telers met slechts een paar hectare. Akker Magazine bezocht deze zomer samen met zaadbedrijf Nickerson Zwaan enkele grote uientelers in Scandinavië. Ook in deze landen heeft het weer van dit groeiseizoen zijn tol geëist. Bekijk de foto's.Lees de uitgebreide reportage in Akker Magazine dat zaterdag 21 september is verschenen
Tussen de rijen in het zwad liggende uien van het ras Bariton staat her en der een smalle groene strook rogge. Een poging om verstuiving tegen te gaan. ‘De rogge breekt de wind voor het jonge gewas. Helaas zijn deze rijen nu wat veronkruid’, zegt bedrijfsleider Per Johanson van het Zweedse akkerbouw- en vollegrondsgroentebedrijf Åhus Grönt. Het bedrijf telt meer dan 700 hectare akkerbouwgrond. In het hoogseizoen zijn er meer dan 200 medewerkers aan het werk met zaaien, teelt, oogst, kwaliteitsgarantie, verpakken en transport.
‘We hebben 40 beregeningsinstallaties, en ze draaien elke dag’, zegt bedrijfsleider Per Johanson van het Zweedse akkerbouw- en vollegrondsgroentebedrijf Åhus Grönt. ‘Ondanks dat hebben de uien wel te lijden gehad onder de droogte.’
Deze Zweedse uien zijn begin augustus volledig gestreken.
Scandinavische uien worden vanwege het kortere groeiseizoen veelal in potjes voorgekiemd in kassen. Vervolgens worden de potjes in groepjes van vier geplant. Dankzij deze methode kan de akkerbouwer de teelt circa 3 weken vervroegen. ‘We hebben hier te maken met een korter groeiseizoen’, zegt bedrijfsleider Per Johanson van het akkerbouw- en vollegrondsgroentebedrijf Åhus Grönt. ‘De zaaiperiode duurt ongeveer 2 weken. En als je dan 100 hectare moet zaaien… Ik wil de zekerheid hebben dat ik alles tijdig in de grond heb.’
Op het Zweedse akkerbouw- en vollegrondsgroentebedrijf Åhus Grönt worden ook uien gebundeld voor de verse markt. Alles voorzien van het label van Åhus Grönt.
Achter in de schuur van Åhus Grönt is een grote groep Roemeense en Poolse jongeren druk met het verwerken van de laatste partijen bosuien. De uien worden gewassen, gebundeld, op lengte gesneden en in kratten verpakt. Alles handwerk.
In Denemarken zitten nog veel keien in de grond. Ondanks de ontsteners op de uienrooiers komen er nog veel keien mee van het land. Bij het inschuren en het sorteren hebben de medewerkers van landgoed Gyldensteen er hun handen aan vol.
Vier personen lezen de uien van het Deense landgoed Gyldensteen. Naast slechte uien en kluiten verwijderen ze ook nog veel stenen.
Eén van de verpakkingslijnen voor uien op het Deense landgoed Gyldensteen.
Een perceel uien naast de boerderij vertoont stress. Een tegenvaller, vindt Axel Villumsen, manager landbouw bij het landgoed Gyldensteen. ‘We hebben toch elke week beregend.’ De uien van het ras Hybound zijn 10 april gezaaid. ‘Ik verwacht hier circa 65 tot 70 ton bruto van te oogsten.'
Het landgoed Gyldensteen is de grootste uienteler van Denemarken. In de jaren ‘70 is het bedrijf begonnen met 4 hectare uien, nu heeft het een areaal van 220 hectare uien. De uien worden vooral geteeld voor de verse markt en de export. ‘We exporteren circa 3.000 ton per jaar naar met name landen in Noordwest-Europa. Maar ook naar andere landen als daar vraag is. Dit jaar hebben we bijvoorbeeld ook wat geleverd aan Spanje’, vertelt Axel Villumsen, manager landbouw bij het landgoed.
Landgoed Gyldensteen stamt uit de zeventiende eeuw.
De uien zijn begin augustus deels gestreken. Ze zijn geteeld op bedden van 5 rijen breed. Medio april zijn ze geplant, nadat het zaad eerder in potjes was gezaaid. ‘Een maand later dan normaal.’ Axel Månsson verwacht daarom geen topopbrengsten. ‘Netto 50 tot 55 ton per hectare.’ Månsson begon in 1993 met de teelt van 43 hectare groente, 20 jaar later heeft hij één van de grootste biologische bedrijven in Denemarken.
Enkele percelen biologische uien staan vol met onkruid, het steekt ruim boven de uien uit. Axel Månsson is er zelf verbaasd over. ‘Een week geleden kon je het onkruid nog niet zien.’ De rooier moet zichtbaar moeite doen om de uien met het vele onkruid uit de grond te krijgen. De grote keien in de grond maken het er niet makkelijker op. Met als resultaat een kluwen van uien, onkruid en keien in het zwad. ‘Vrijdag gaan we er nog een keer met de rooier doorheen, om de uien wat lucht te geven’, zegt Månsson.
Het bedrijf van Axel Mansson is nog niet volledig omgeschakeld. De biologische en de gangbare producten worden volledig gescheiden opgeslagen en verwerkt. Op termijn wil hij echter wel voor 100 procent biologisch telen en verwerken. ‘Maar we kunnen niet sneller omschakelen, de markt moet er ook zijn.’
Ook op het bedrijf van Axel Månsson wordt veel handwerk verricht door Oost-Europese jongeren. In een afgesloten ruimte schillen vier mensen uien, bestemd voor grote keukens, restaurants en McDonalds.
Op het Deense eiland Samsø telen de gebroeders Kjeldahl 90 hectare plant- en zaaiuien. De afzet vindt met name plaats direct aan de supermarkten. Het transport door heel Scandinavië gebeurt met zijn eigen vrachtwagenpark.
De producten van het eiland Samsø worden onder deze naam afgezet naar onder meer supermarkten.
Ook de uien van de gebroeders Kjeldahl hebben te lijden gehad van de droge zomer. ‘We hebben enkele percelen goed kunnen beregenen, vier keer zelfs. Maar dat is toch onvoldoende gebleken’, zegt de teler, terwijl hij enkele stresspunten van het uienloof trekt. De opbrengst zal dan ook lager uitvallen. ‘Ik verwacht hier zo’n 45 ton per hectare, terwijl dat normaal gemiddeld 60 ton is.’

Beeld: Fenneke Wiepkema

Tags
AkkerbouwUien
Bekijk ook
Bloeiend aardappelgewas op een Nederlands akkerbouwperceel.
Kennispartner
Nieuw middel tegen phytophthora in aardappelen
spotsprayer ecorobotix opslag uien
Topartikel
‘Gebruik spotsprayer immens toegenomen’
Trips.
Topartikel
Hoe houden we trips in uien nog beheersbaar?
Sterke Erven © 2026 Uitgave van Agrio Uitgeverij B.V.