Sterke Erven Logo
30

Verbouwen, verkopen of ... vervallen

3004 min
Veel historische boerderijen in het Groninger Oldambt staan er slecht bij, stelt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Volgens onderzoekers van Alterra neemt de leegstand van deze oude gebouwen de komende jaren verder toe door schaalvergroting en het gebrek aan bedrijfsopvolging. Akker bezocht drie Oldambtster boerderijen in Woldendorp, Scheemda en Bas Nieuweschans om te zien hoe deze gebouwen de tand des tijds hebben doorstaan. Bekijk de foto's
De achtergevel van de Oldambtster boerderij van Garrelt Perdok uit Woldendorp is drastisch verbouwd. De karakteristieke achtergevel van dit type boerderij, met een kleine deur in het midden die toegang biedt naar de paardenstal en grote ronde openslaande schuurdeuren, is in de jaren zeventig verdwenen.
De houten gebinten hebben plaatsgemaakt voor een stalen constructie. Het dak loopt aan één kant minder steil naar beneden. Hier is het dak ‘opgetild’ en de zijmuur verhoogd, zodat er meer ruimte ontstond om achter de koeien langs te lopen. “Van oorsprong was dit een gemengd bedrijf”, zegt Garrelt Perdok.
Voor het graan is midden jaren zeventig op het erf een schuur gebouwd. Een schuur die qua bouw meer weg heeft van een ligboxenstal.
Ruim twintig jaar geleden is de stro-opslag gebouwd. Het dak hiervan is vorig jaar voorzien van zonnepanelen. Achter de schuur staat nog een windmolen.
De droogtoren in de graanschuur
Ook het woonhuis heeft veranderingen ondergaan. Aan de zuidkant van de woning is bijvoorbeeld een dakkapel geplaatst en de hoge ramen zijn hier vervangen voor één groot raam. Daarmee is het karakteristieke beeld van de Oldambtster boerderij aan deze kant totaal veranderd.
Garrelt Perdok
De Oldambtster boerderij van Heijo ten Have in Scheemda
Ook hier zijn de houten gebinten vervangen door een stalen constructie die doorloopt naar de zijwanden. Alleen het houten gebint voor in de schuur, tegen de oude graanzolder is blijven staan. Hierdoor is één grote werkvloer ontstaan die niet wordt beperkt door houten zuilen.
De achtergevel van de uit 1801 stammende schuur is behoorlijk verzakt, met als gevolg dat hij bol staat. Aan de binnenkant is een stalen frame gebouwd om de muur weer steviger te maken.
De grote deuren van de schuur zijn in de jaren ’60 iets verhoogd en verbreed. De balk boven de deuren is authentiek, duidelijk zichtbaar is dat de muur rondom de balk is vernieuwd.
De initialen van de voorouders van Heijo ten Have staan in de muur gekerfd.
De Petrus-silo’s hebben enkele jaren geleden plaatsgemaakt voor een droogtoren en transportbanden om de vrijgekomen opslagplaats in de schuur makkelijk en snel te vullen met graan. De vloer werd voorzien van ondergrondse beluchting.
Het bedrijf is in de loop der jaren uitgebreid. Op het erf staan schuren uit de jaren tachtig en negentig.
De glasblazerij van Johan de Vries en Tanja de Heus in een Oldambtster boerderij in Bad Nieuweschans
De toegang via de voordeur is rijkelijk versierd. Een herinnering aan de rijke jaren van de akkerbouw.
In de schuur is de glasblazerij en expositieruimte gevestigd.
De houten graansilo’s zijn van binnen ontmanteld en voorzien van een verdieping. Dit is nu de galerieruimte.
Waar de oude paardenstal stond, hebben ze een glazen ruimte opgetrokken, die nog het meest lijkt op een kas. Hier blaast De Vries zijn glas. De kleinere ruimte is makkelijker te verwarmen, zegt hij. “Anders is het echt te koud om te werken.”
De schuur is nog volledig in oude stijl. De houten gebinten, het asfaltpapier met daarover de Hollandse pannen. Het asfaltpapier is in de loop der jaren flink beschadigd door vogels, waardoor het lijkt of het dak lek is.
Deze boerderij is voor ons een prachtige locatie, zegt Johan de Vries.

Beeld: Ellen Meinen, Susan Rexwinkel

Tags
AkkerbouwConsumptieaardappelen
Lees meer in het vakblad
In Vakblad Akkerwijzer lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.