Opmars van de optische sorteerders

1024 januari 2015, 08:0004 min

Optische sorteerders zijn in opmars. In de akkerbouw worden ze onder meer in aardappelen, uien en peen gebruikt. De verwachting is dat deze techniek de komende jaren een vlucht zal nemen. De ontwikkelingen gaan razendsnel. In de akkerbouw zijn meerdere bedrijven al jaren bezig met het op de markt brengen van een sorteerder voor akkerbouwproducten.Lees de volledige reportage in het vakblad Akker dat zaterdag 24 januari is verschenenBekijk de fotoreportage en de video

De sorteermachine van Raytec kijkt bij Agro Giethoorn met gekleurd (rood, groen en blauw) en infrarood licht naar de aardappelen. Bij de kleurindicatie gaat het om kleurafwijkingen van de aardappel, zoals groene knollen of aardappelen met zwarte of bruine plekken. Het infrarode licht pikt zowel anorganische of organische afwijkingen er uit: hout, steen, loof, maar ook structuurveranderingen op de knol, zoals rot of scheuren. De verkeerde aardappelen worden vervolgens door een lange rij vingers uit de partij getikt.

Dankzij de optische sorteerder kan Agro Giethoorn 2 man personeel besparen bij het sorteren. „Normaal staan we met 3 tot 5 man aan de leesband, nu lezen 2 tot 3 mensen de partij nog na, afhankelijk van de kwaliteit van de te sorteren partij.” Het nalezen zal er wel blijven, verwacht medewerker Michel Pen. „Zeker een afnemer als Lays is erg kritisch. We willen daarom zeker weten dat een partij goed is.”

Op het beeldscherm kan de gebruiker zien hoe groot het percentage aardappelen is dat door de optische sorteerder is afgekeurd.

‘We leveren van half augustus tot eind maart aardappelen aan de industrie. 8.000 ton aardappelen wordt na het wassen direct geleverd, de andere 8.000 ton gaan in de bewaring om in de wintermaanden gesorteerd te worden’, vertelt medewerker Michel Pen. Afnemers zijn met name Lays en Lamb Weston Meijer.

Een techniek die weer een stapje verder gaat, is het optisch sorteren waarbij ook de interne kwaliteiten van het product worden gescand. Deze techniek is in Nederland nog behoorlijk nieuw: in de Nederlandse akkerbouwsector is er commercieel gezien één actief bij Wiskerke Onions in Kruiningen (Zl.)

Bij deze optische sorteerder, geproduceerd door Longobardi, wordt infrarood licht door het product gestuurd. De resonanties van dat licht, dus hoe komt het licht er weer uit, worden geregistreerd en geanalyseerd door een spectrometer. Die vergelijkt deze gegevens de informatie uit zijn database en beoordeelt of het gescande product past binnen de gestelde bandbreedte.

Via het beeldscherm houdt de operator het sorteren in de gaten. De computer kan per partij, en zelfs per ui aangeven wat de kwaliteit ervan is.

Met de optische sorteerder spaart Wiskerke 5 man personeel uit. „Arbeidskosten zijn hoog, dat maakt dat we de machine op redelijk korte termijn hebben terugverdiend”, aldus salesmanager Chayenne Wiskerke.

Het Friese bedrijf Miedema introduceerde eind 2012 al de volautomatische aardappelsorteerder Smart Grader, geschikt voor zowel ongewassen pootgoed als consumptieaardappelen. Per gesorteerde aardappel worden tot veertig beelden geschoten door middel van infrarood en kleurencamera's. Deze data worden geregistreerd, geanalyseerd en samengevat. De Smart Grader geeft na sortering een samenvatting van alle maat en kwaliteitscriteria. Per sorteeruitgang zijn data beschikbaar over volume, grootte, defecten en gewicht.

Hart van de machine is een overdrukcabine met daarin ledverlichting, een infrarood- en een kleurencamera en een computer. Ritnaalden, rhizoctonia, groeischeuren, rot en schurft worden gevonden, als de aardappels na verenkeling met axiaalrollen onder de camera’s door rollen. Aardappelen die niet aan de eisen voldoen, worden met luchtdruk naar een afvoerbandje geblazen.

Zo introduceerde het Friese bedrijf Miedema eind 2012 al de volautomatische aardappelsorteerder Smart Grader, geschikt voor zowel ongewassen pootgoed als consumptieaardappelen. Miedema werkt inmiddels al bijna tien jaar aan deze Smart Grader.

Ook Schouten uit Kampen komt met een optische sorteermachine, die geschikt is voor onder meer pootaardappelen. Een prototype wordt momenteel getest door een pootgoedteler. Schouten wil deze nieuwe generatie sorteermachine aan de markt presenteren tijdens zijn open dagen op 6 en 7 maart 2015.

Een andere speler op de markt van optische sorteerders is Raytec. In de akkerbouw is het bedrijf actief in aardappelen, uien en peen, maar ook in de groenteteelt (doperwten, tomaten, sla) heeft het machines draaien. Eén van hun sorteermachines is in gebruik bij akkerbouwbedrijf Agro Giethoorn in Giethoorn (Ov.).

Optische sorteermachine aardappels Agro Giethoorn - www.akkerwijzer.nl

Een techniek die weer een stapje verder gaat, is het optisch sorteren waarbij ook de interne kwaliteiten van het product worden gescand. Deze techniek is in Nederland nog behoorlijk nieuw: in de Nederlandse akkerbouwsector is er commercieel gezien één actief bij Wiskerke Onions in Kruiningen (Zl.)

Fenneke Wiepkema

Freelance-journalist, opgegroeid op een akkerbouwbedrijf. Schreef voor verschillende landbouwuitgevers over het vakgebied akkerbouw en deed dit van 2012 tot 2024 als chef-redacteur akkerbouw bij Agrio. Schrijft nu als freelance-journalist weer voor Sterke Erven Akkerbouw en de regionale titels van Agrio.

Beeld: Susan Rexwinkel, Kim Lakerveld, Bram Teeuwsen

Opmars van de optische sorteerders

YouTube toestemming

Fenneke Wiepkema

Tags

Bekijk ook