Doelen Natura 2000 worden flexibeler

Dat staat in het rapport ‘Natura 2000, adviesrapport actualisatie doelensysteem’ die minister Schouten afgelopen maandag naar de Tweede Kamer stuurde. Het adviesrapport is opgesteld om de implementatie van de Brusselse natuurrichtlijnen effectiever en efficiënter te laten verlopen. Schouten geeft in de toelichtende brief aan van plan te zijn de aanbevelingen van het adviesrapport over te namen.

Inzicht kenlpunten ontbreekt

Uit het rapport blijkt dat het ministerie momenteel geen inzicht heeft in de knelpunten die een betere natuurkwaliteit in de Natura 2000-gebieden tegenhouden. Hetzelfde geldt voor de kansen die er zijn om andere natuur te realiseren binnen Natura 2000-gebieden naast de vastgestelde instandhoudingsdoelstellingen. De ervaring leert dat soorten en habitattypen zich spontaan ontwikkelen in natuurgebieden. Ook geven beheerders van natuurterreinen niet altijd alle voorkomende soorten en habitattypen door aan het ministerie, waardoor een goed overzicht ontbreekt. Dat laatste leidde er de afgelopen jaren toe dat er achteraf extra natuurdoelen werden toegevoegd, waardoor de stikstofgevoeligheid van zo’n gebied dan strenger werd.

Quick scan

In alle Natura 2000 gebieden wordt daarom een quick scan naar kansen en knelpunten uitgevoerd, zodat het ministerie een overzicht krijgt om met doelen te gaan schuiven als dat in het voordeel is van de natuurkwaliteit, het goedkoper is en de maatschappelijke gevolgen verminderen.

Deze meer flexibele aanpak moet er ook toe leiden dat Nederland sneller aan de Brusselse instandhoudingsdoelstellingen voldoet, waardoor er meer ruimte over blijft voor andere ontwikkelingen zoals landbouw. Bovendien ontstaat op deze manier een goede onderbouwing om in Brussel uiteindelijk doelen geschrapt te krijgen die niet haalbaar zijn of zelfs gebieden de status van Natura 2000 te ontnemen.

Referentiewaarde ontbreekt

Wat verder opvalt is de aanbeveling om te gaan omschrijven wat het begrip ‘gunstige referentiewaarde’ betekent per soort of habitattype. Op dit moment is blijkbaar niet duidelijk wanneer een soort of habitattype als aanwezig beschouwd mag worden of hoeveel oppervlakte een habitattype moet beslaan. Doordat dit niet is vastgesteld, kan een natuurorganisatie ook niet bepalen of natuurdoelen zijn gehaald.