Onderzoek naar blootstelling stof en endotoxinen bij varkenshouder Jaap Kreuger

101 september 2020, 15:1504 min

Hoe zit het met de blootstelling van varkenshouders en medewerkers aan stof en endotoxinen in varkensstallen? Over deze vraag buigen onderzoekers van de Universiteit Utrecht zich tijdens een grootschalig onderzoek op 50 varkensbedrijven. De uitkomsten en conclusies van het Besev-onderzoek (Blootstelling aan Stof en Endotoxine in de Varkenshouderij) volgen begin 2021. Varkenshouder Jaap Kreuger uit Woerden is één van de vijftig bedrijven waar metingen gedaan zijn.

Tientallen varkenshouders kregen in 2018 van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de opdracht om een blootstellingsonderzoek te laten uitvoeren op hun bedrijf. De POV besloot vervolgens om dit onderzoek collectief op te starten omdat een blootstellingsonderzoek voor een individueel bedrijf te omvangrijk en te kostbaar zou zijn. Door het op deze manier aan te pakken, gelden de uitkomsten straks voor alle POV-leden. De POV én het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dragen nu samen de kosten van 2,5 ton.

Lees het volledige artikel over het blootstellingsonderzoek in vakblad Pig Business, dat op vrijdag 4 september verschijnt.

Onderzoeker Wouter van de Hoef (r) neemt met varkenshouder Jaap Kreuger een vragenlijst door om kenmerken van het bedrijf in kaart te brengen. De familie heeft in Woerden een bedrijf met 500 zeugen en 1.100 vleesvarkens volgens het Good Farming Star-concept. Kreuger werkt niet met personeel. Zijn zoon Jan werkt parttime mee op de boerderij. Van het onderzoek in zijn stal, dat in juli plaats vond, heeft hij naar eigen zeggen nauwelijks hinder gehad. Beeld: Gerard Burgers

De meetapparatuur bestaat uit een pompje met riem aan de heup. De pomp zuigt lucht over een filter. Het inhaleerbaar stof van kleinere fractie en edotoxine blijft in het filter achter en wordt later in een lab geanalyseerd.De pomp is met een slang verbonden aan de monsternamekop. Beeld: Gerard Burgers

Deze kop, die in de ademzone van Kreuger wordt bevestigd, zuigt lucht en inhaleerbaar stof aan. Het stof wordt opgevangen op een filter. Beeld: Gerard Burgers

Bij de meetopstelling in de stal nemen Kreuger en de veldonderzoeker een aantal vragen door. Kreuger heeft niet lang getwijfeld om zich aan te melden voor het vrijwillige onderzoek. „Natuurlijk ben ik benieuwd wat er uit de resultaten komt en wat er vervolgens gedaan wordt met deze gegevens, maar niet meedoen vond ik geen optie. We hebben als sector toch een bepaalde verantwoordelijkheid, ook naar onze medewerkers toe. Ik vind het positief dat de POV dit heeft opgepakt, want als belangenbehartiger kun je niet wegkijken voor dit maatschappelijke vraagstuk.” Beeld: Gerard Burgers

Met een laser worden de afmetingen van de stal gemeten. Deze zijn van belang bij de uiteindelijke analyse. Hierbij spelen de grootte van de stal en leeftijd van dieren ook een rol. Beeld: Gerard Burgers

Kreuger en zijn zoon vullen tijdens de pauzes de belangrijkste taken, de duur van de verschillende taken en de locatie bij op een takenformulier. Deze registratie wordt gedetailleerd ingevuld. Beeld: Gerard Burgers

Ook wordt een vragenlijst ingevuld om de kenmerken van het bedrijf, de stallen en de varkens in kaart te brengen. Het streven is om uiteindelijk 50 bedrijven te bezoeken zodat naar verwachting zo’n 120 tot 150 personen de meetapparatuur gedragen hebben. Beeld: Gerard Burgers

Veldonderzoeker Van de Hoef leest de metingen van luchtconditie af. Hij kijkt daarbij naar CO2, temperatuur en relatieve luchtvochtigheid. Van de Hoef plaatst tijdens de meetdag ook diverse andere apparatuur in de stallen bij verschillende diergroepen om stof, endotoxine en ammoniak te meten. Deze blijven de hele dag staan. Ook wordt op twee momenten van de dag de temperatuur, luchtvochtigheid, koolstofdioxide in de geselecteerde stallen gemeten. Beeld: Gerard Burgers

Tijdens de metingen wordt bijgehouden op welke tijden de meetopstelling gewerkt heeft. Beeld: Gerard Burgers

De ammoniakmeter en monsteropnamekop krijgen gedurende de meetdag een plek in de stal. Grote vraag is wat er straks met de meetgevens en conclusies gebeurt. Van de Hoef: „Alles wordt in een database gezet en vervolgens laten we daar een statistisch model op los. De uitkomsten geven aan welke bedrijfskenmerken en verband houden met een hogere bloostelling aan stof en endotoxinen. Daar kan ik nu nog niets over zeggen. Begin volgend jaar weten we meer.” Beeld: Gerard Burgers

Mascha Scharenborg

Opgegroeid op een loonbedrijf en met een studie journalistiek op zak begon Mascha's loopbaan als redacteur bij Agrio. De agrarische sector, het boeiende boerenbestaan en de gepassioneerde ondernemers werden haar grote passie die ze gecombineerde met haar liefde voor het schrijven. Sinds een paar jaar voert ze haar werk op freelance basis uit.

Beeld: Gerard Burgers

Onderzoek naar blootstelling stof en endotoxinen bij varkenshouder Jaap Kreuger

Mascha Scharenborg

Tags

Bekijk ook