Nieuw gen maakt aardappelen resistent tegen 19 verschillende Phytophthora schimmels

De schimmel Phytophthora infestans veroorzaakt de aardappelziekte en heeft in het verleden geleid tot grote hongersnoden en maatschappelijke onrust. Ook nu nog kan de ziekte tot verwoestende verliezen leiden. De chemische bestrijding ervan vormt bovendien een grote belasting voor het milieu. Op termijn zal deze bestrijding mogelijk niet meer nodig zijn door aardappelen, met behulp van resistentiegen Rpi-amr1, resistent te maken tegen Phytophthora infestans.

Werking

Resistentiegenen kunnen ervoor zorgen dat planten het zogenaamde avirulentie-eiwit van Phytophthora herkennen. Deze herkenning leidt tot een snelle afweerreactie waardoor de infectie stopt. Probleem is dat Phytophthora infestans relatief snel kan muteren. De afgelopen decennia hebben onderzoekers al een behoorlijk aantal resistentiegenen geïsoleerd uit wilde aardappelsoorten uit met name Zuid- en Centraal America. Deze resistentiegenen hebben echter een groot nadeel: Phytophthora infestans kan avirulentiegenen relatief snel muteren, waardoor de avirulentie-eiwitten niet meer herkend worden en de afweerreactie niet optreedt. Dit is volgens de onderzoekers schering en inslag.

Solanum americanum

Onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) zijn er samen met onderzoekers van the Sainsbury Laboratory en het John Innes Centre in Norwich, de universiteiten van East Anglia, Leeds en Hull en de Technische Universiteit van München erin geslaagd om nieuwe breedwerkende resistentiegenen te isoleren uit de plant Solanum americanum. Deze plant staat erom bekend dat ze niet wordt aangetast door Phytophthora. De uit deze plant geïsoleerde resistentiegenen beschikken over een aantal bijzondere kenmerken Zo herkennen ze de geconserveerde avirulentiegenen van Phytophthora infestans. Deze geconserveerde avirulentiegenen veranderen niet zo snel en blijken zelfs geconserveerd te zijn in een aantal andere Phytophthora-soorten die een bedreiging vormen voor andere plantensoorten.

Infectieproeven

Een uitgebreide test met negentien verschillende Phytophthora infestans-isolaten, afkomstig van verschillende geografische locaties, tonen aan dat geen enkel isolaat de bladeren van aardappelen, voorzien van de betreffende resistentiegenen, konden aantasten. De verwachting is dat de betreffende Rpi-amr1-resistentie duurzamer is dan tot nu toe met andere resistentiegenen kon worden bewerkstelligd.

Maris Piper

Inmiddels wordt het resistentiegen Rpi-amr1 gecombineerd met twee andere resistentiegenen (Rpi-amr3 en Rpi-vnt1) in de commerciële aardappel Maris Piper. Volgens WUR blijkt hieruit dat de resulterende aardappellijnen immuun zijn tegen een zeer grote verscheidenheid van Phytophthora-isolaten. De Maris Piper is een veel geteelde aardappelsoort in het Verenigd Koninkrijk. Het is een zeer gewilde aardappelsoort, omdat het voor veel toepassingen geschikt is. Denk hierbij aan bijvoorbeeld, chips, gebakken aardappelen en aardappelpuree.