Ruth van der Haar brengt motto ‘meten is weten’ in praktijk

1531 mei 2016, 12:0004 min

Voor Ruth van der Haar is procesoptimalisatie in de varkenshouderij een uitdaging. Meer aandacht voor het individuele varken dankzij moderne technologie, staat daarin centraal. Door individuele wegingen en dataverzameling stuurt ze nu al op kleinere spreiding en resultaatverbetering van lichtere biggen.

Voor deze Collendoornse varkenshoudster is procesoptimalisatie in de varkenshouderij een uitdaging. Door individuele wegingen en dataverzameling stuurt ze nu al op kleinere spreiding en resultaatverbetering van lichtere biggen. Effecten hiervan moeten ook merkbaar zijn bij het afmesten.

Samen met haar man heeft Van der Haar een bijna gesloten bedrijf met 240 Topigs50 zeugen. In 2009 werd een nieuwe stal gebouwd voor guste en dragende zeugen. De kraamzeugen liggen in een verbouwde grupstal (2010) met kraamopfokhokken. De vleesvarkens liggen op twee andere locaties.

Ruth en haar man houden hun varkens volgens de eisen van Beter Leven keurmerk, het Varken van Morgen en de richtlijnen van de Keten Duurzaam Varkensvlees. Het bedrijf is ook het gezicht van concept Boerenhof, opgezet door grossier Tieben Vlees. De varkens worden geslacht bij Westfort.

De dek- en wachtstal, ook deels voorzien van betonroosters, ligt als één grote ruimte aan één van kopse kanten van stal met dragende zeugen. Daarin is plek voor 90 dieren.

De dragende zeugen liggen in groepen van zes bij elkaar. Met twee groepen kan Ruth in het een kraamafdeling vullen. Deze ruimte heeft een blinde zijmuur en een muur met een lichtstraat.

Een vermeerderaar verdient zijn geld in de kraamstal. Ruth van der Haar betitelt de huisvesting en het voersysteem in haar bedrijf als eenvoudig. Daarentegen richt zij zich sterk op de individuele zeug en het individuele big.

Kraamzeugen en de biggen worden met de hand gevoerd. Een plastic kaart met een voerklok zorgt dat eigenlijk iedereen het juiste aantal kilo’s voer in de trog kan scheppen. Ruth besteedt extra aandacht aan de droogvoerkwaliteit.

Heel bijzonder: alle biggen krijgen direct bij de geboorte een laagfrequent transponder, een chip, in hun oor. Ruth voert met een app op haar smartphone het zeugnummer in, weegt tegelijkertijd apart alle biggen en legt het geboortegewicht automatisch vast.

Ruth is tot het verzamelen van data gekomen toen Arjan van der Hoek van LeeO een bedrijf in de varkenshouderij zocht om laagfrequente chips te beproeven. Samen met de reader en de smartphone is het vrij eenvoudig om geautomatiseerd en real time gegevens van individuele dieren vast te leggen.

De varkenshoudster gebruikt de verzamelde gegevens om extra aandacht te besteden aan lichte biggen. Doordat ze de barcode van het sperma is van elk big de vader en moeder bekend. Beiden kan ze zo uitsluiten voor verdere productie als de geboortegewichten van een toom tegenvallen.

Een halve week voor het spenen, bij het vaccineren als ze de biggen toch al in handen heeft, herhaalt Ruth het wegen. Eerst deed ze dit bij het spenen, maar dit bespaart haar een handeling en veel arbeid. Het geeft haar onder meer inzicht hoe de gewichtsspreiding zich ontwikkelt.

Op het bedrijf worden 240 Topigs50 zeugen met een T-lijn moeder gehouden. Mede vanwege de inzet op uniformiteit worden ze geïnsemineerd met sperma van PIC 408-beren. Zuivere Piëtrain dus.

Na het spenen op vierweekse leeftijd blijven de biggen nog vier weken in de kraamopfokhokken. „Maar…,”zegt Ruth, „De lichtste biggen leg ik na het spenen nog drie weken bij een goed lacterende slachtzeug. Mijn ervaring is dat deze extra hoeveelheid melk de biggen een groeistimulans geeft.”

Real time data vastleggen maakt datums invoeren overbodig. Dat scheelt een handeling en vermindert een kans op fouten.

Vastleggen van het opleggewicht is - nog - een missing link. Wel wordt er gewerkt aan een app om de transponder te koppelen met het nummer van het slachtblik. Dat betekent dat ook alle slachtgegevens herleidbaar zijn, waardoor het varken van geboorte tot slacht te volgen is. De volgende stap is het koppelen van de transponder in de slachterij aan de slachtgegevens.

Lees het hele verhaal van Ruth van der Haar in het vakblad Pig Business van donderdag 2 juni. Ontvangt u het vakblad Pig Business nog niet? Vraag dan hier een gratis proefnummer aan.

Broer de Boer

Groeide op in de NOP, op een gemengd landbouwbedrijf. Na de HAS startte hij in 1980 bij de varkens K.I. Tien jaar later ging hij naast deze baan voor Agrio schrijven. Zijn landbouwkundige en technische kennis gebruikte hij vanaf 1996 als redacteur voor TNO en andere uitgevers. Sinds 2015 is hij weer actief als redacteur voor Pig Business.

Beeld: Susan Rexwinkel

Ruth van der Haar brengt motto ‘meten is weten’ in praktijk

Broer de Boer

Tags

Bekijk ook