GD: wees alert op leverbotinfecties

Leverbotslakken gedijen in een omgeving waar de bodem het grootste deel van het jaar vochtig is, zoals greppels, slenken, vertrapte slootkanten en kwelplaatsen achter dijken. Afgelopen jaar was het op veel plekken langdurig nat. Alertheid op leverbot is dus geboden.

Vroeger kwam leverbot voornamelijk voor op laaggelegen natte graslanden in het westen, maar tegenwoordig zit de parasiet vrijwel over geheel Nederland verspreid, aldus GD.

Wie wil weten of z’n vee besmet is geraakt, kan dat via bloedonderzoek bij GD laten testen op antistoffen tegen leverbot. Bij oudere koeien is in de meeste gevallen mestonderzoek aan te raden. Leverbotten kunnen bij schapen wel 10 jaar worden. Schapen kunnen door uitscheiding van leverboteieren dan ook zorgen voor verspreiding van infecties en verhoging van het infectierisico, ook op rundveebedrijven. Het is verstandig daar rekening mee te houden en dus bij voorkeur geen schapen te weiden op runderpercelen, adviseert de dienst.

Leverbotcyclus

Een volwassen leverbot is 2 tot 4 centimeter lang en houdt zich op in de lever. Daar legt de parasiet eitjes, die met de gal in de mest van de herkauwer terechtkomen. Eenmaal op het weiland komen de eitjes uit. De trilhaarlarven hebben vervolgens een tussengastheer nodig en dat is de leverbotslak (Galba truncatula). Zonder tussengastheer houdt de besmetting op. Via de slak komen ze als besmettelijke cystes op het gras terecht, en worden vervolgens weer opgenomen door het grazende vee. Dan gaan de larven vanuit het maagdarmkanaal op weg richting de lever. Ze gaan dwars door het leverkapsel naar de galgangen. Daar groeit de larve uit tot de volwassen leverbot die weer eitjes gaat leggen. En zo is de cyclus rond.