Planteigenschap verkregen middels klassieke veredeling tóch gepatenteerd

Christoph Then van No Patents on Seeds! nam deel aan de hoorzitting. Hij beschouwt deze interpretatie van de wet als willekeurig en onjuist: „ Het verbod op patentering van planten en plantenrassen dateert van lang vóór 2017. In 1995 bevestigde de Raad van Beroep van het EOB dit verbod. Sindsdien zijn de wetten alleen gewijzigd om patenten toe te staan ​​op genetische manipulatieprocessen die worden gebruikt in de veredeling. Patenten op traditioneel veredelde planteigenschappen zijn nooit toegestaan.”

De maïs in kwestie is veredelt middels klassieke veredeling methodes. De relevante genetische eigenschappen werden ontdekt in planten die in het verleden veelvuldig werden gebruikt voor veredeling. Tot nu toe konden veredelaars deze rassen vrij gebruiken om nieuwe, verbeterde rassen te ontwikkelen. In Europa garandeert het zogenaamde kwekersrecht onbeperkte toegang tot kweekmateriaal dat klassieke veredelaars nodig hebben.

Het Nederlandse bedrijf Nordic Maize Breeding kan slachtoffer worden van deze beslissing. Zij richtten zich al jaren op zowel gangbare als biologische landbouw en veredelen maïsrassen die geschikt zijn voor teelt in regio’s met een kort groeiseizoen. Grietje Raaphorst-Travaille van Nordic Maize Breeding was ook bij de hoorzitting aanwezig. Zij waarschuwt voor grote juridische onzekerheid. „Vermoedelijk werden deze planten al jaren gebruikt voor veredeling voordat de patentaanvraag werd ingediend. Nu lijkt het onduidelijk of planten met deze genetische eigenschappen in de toekomst nog kunnen worden gebruikt in de veredeling. We kunnen onze variëteiten niet eens doorzoeken op de specifieke gensequenties, omdat zelfs de detectiemethoden zijn gepatenteerd. Zulke patenten belemmeren de klassieke veredeling.”

Raaphorst-Travaille geeft aan dat de menselijkheid in de veredeling is verdwenen. De gevolgen zijn volgens haar niet te overzien. „De hoorzitting was bevreemdend. Het gaat over juridische zaken, maar niet over veredelen. Als je aan de slag wilt met een gewas, moet je straks eerst aankloppen bij patenthouders.” Veredeling raakt voor Raaphorst-Travaille aan identiteit, menselijkheid en creativiteit. Ze benoemd mooie voorbeelden van culturen wereldwijd die lokale rassen ontwikkelen en in standhouden.

No Patents on Seeds! stelt dat de klassieke veredeling wordt bedreigd door het toenemende aantal patentaanvragen. Daarom is de actiegroep in beroep gegaan tegen de beslissing van het EOB en roept politici op om actie te ondernemen. „Het is van groot belang dat de Europese instellingen het verbod op patentering van klassiek veredelde zaden consequent implementeren. Landen elders in de wereld (onder andere Afrika en Latijns Amerika: ‘The Global South’) baseren hun wetgeving vaak op het Europese model. Het is essentieel dat veredelaars en boeren onbeperkte toegang behouden tot genetisch uitgangsmateriaal om voedselzekerheid, voedselsoevereiniteit en de economische ontwikkeling van regionale plantenveredeling en landbouw in deze landen te waarborgen.” Dit zijn de woorden van Nout van der Vaart Oxam Novib, die deel uitmaakt van de internationale coalitie van No Patents on Seeds!.