Kleine porties voer houden de pens gezond

De onderzoekers ontwikkelden een verbeterd computermodel dat laat zien hoe het eetgedrag van de koe direct invloed heeft op de omstandigheden in de pens. Met name de zuurgraad, of pH-waarde, blijft stabieler wanneer koeien frequenter eten. Daardoor is het risico op pensverzuring kleiner, vooral bij rantsoenen met veel krachtvoer.

Vorming melkzuur

Het onderzoek, gepubliceerd op website Journal of Dairy Science, laat zien dat het niet alleen belangrijk is wat de koe eet, maar ook hoe vaak en hoe snel ze haar voer opneemt. Wanneer een koe in korte tijd een grote hoeveelheid voer opneemt, daalt de pH-waarde in de pens sterk. Dit komt door de vorming van melkzuur en vluchtige vetzuren die ontstaan bij de vertering. Die zure stoffen kunnen bij elkaar opgeteld de pens te veel laten verzuren, wat de werking van pensbacteriën belemmert. Hierdoor wordt het voer minder goed benut en kunnen gezondheidsklachten ontstaan.

In situaties waarin koeien toegang hebben tot voer op elk moment van de dag – zogenaamde ad libitum-voedering – eten ze in kleine beetjes en vaker. Het nieuwe model laat zien dat dit zorgt voor een rustiger verloop van de spijsvertering. De pens raakt daardoor minder snel overstuur. Ook blijft de speekselproductie beter op peil, doordat de koe vaker kauwt en herkauwt, wat weer helpt om de pensinhoud te bufferen tegen verzuring.

Pensmilieu

Bij voerschema’s waarin koeien maar één of twee keer per dag een grote hoeveelheid voer krijgen, verlopen de processen in de pens veel minder gelijkmatig. De pens vult zich snel, melkzuur hoopt zich tijdelijk op, en de pH daalt in korte tijd. Dat zorgt voor pieken en dalen in het pensmilieu, die ongunstig zijn voor de bacteriën die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van vezels. Dit heeft niet alleen invloed op de pensgezondheid, maar ook op de vertering en de melkproductie.

Hoewel het model al getest is met gegevens uit tientallen voederproeven, is verder onderzoek nodig om de nauwkeurigheid ervan in praktijksituaties te verbeteren, stellen de onderzoekers.